Chuyện ôn và thi IELTS

Mình thi IELST tổng cộng hai lần, lần đầu được 6.5 vào năm 2010 và lần thứ hai được 8.0 vào năm 2016 (đáng ra là 8.5 rồi nhưng mà hắt xì một lần lỡ không nghe được 1 câu phần nghe nên bị mất 0.5 phần nghe TTTT, lỗi này có khóc bao nhiêu lần cũng không nguôi được huhu).

Lần thi IELTS đầu tiên

Mình thi IELTS lần đầu vào hè năm lớp 11 lên lớp 12 nếu mình nhớ không nhầm, cũng là lần đầu tiên mình đi thi một kỳ thi mang tính chất “tự nguyện” (tức là tự mình nộp tiền, mất tiền để thi) như thế, cũng tức là phải tự mình chịu trách nhiệm cho hành vi tiêu tốn tài sản của các bậc phụ huynh vì vài phút giây nông nổi. Đương nhiên là nông nổi rồi, lúc đó mình còn chưa định đi du học hay gì cả, cũng chẳng biết mặt mũi cái bằng nó ra làm sao, chỉ là thường mọi người học cùng ở ACET đều thi nên mình cũng thi, biết đâu điểm ổn thì có cái bằng…

Kiến thức mang đi thi là 3 khoá học ACET, nên mới thấy ACET dạy sát với IELTS như thế nào. Mình vẫn nhớ như in không bao giờ quên là hồi đó đi thi đề viết vào news media, mà khổ nỗi mình đọc sót, cứ nghĩ nó chỉ là news thôi thế là viết lạc đề 100%. May mắn là phần task 1 viết cũng ổn, và chắc là task 2 tuy lạc đề nhưng từ vựng rồi cấu trúc tốt nên vẫn vớt vát được 5.5 Viết. Một kỉ niệm quá đau thương mà tới giờ (đã 6 năm trôi qua) vẫn nhớ như in.

Lần này không ôn gì, đề cũng không làm, nên cũng chẳng có gì nhiều để kể…

Lần thi IELTS thứ hai

Mình thi IELTS lần thứ hai vào đầu năm nay, sau rất nhiều trì hoãn vì lúc thi (lại) không biết để làm gì, nhưng bản thân đã vào giai đoạn thích sưu tập chứng chỉ ngoại ngữ nên thôi cứ tới kỳ là thi… Mình đăng ký đầu tiên là vào tháng hai thì phải, định thi trước Tết, nhưng sau đó lại xin hoãn tới tháng 6 (do chưa ôn gì). Lưu ý luôn là trước khi thi hai tuần được hoãn thi lại một lần trong tối đa 4 tháng miễn phí hay sao ấy. Lúc mới ban đầu mình đăng ký thi là với mục đích lấy động lực tiếc tiền để học, nhưng rồi lại lười nên xin hoãn, tới hoãn một lần thì lần thứ hai không hoãn được nữa, đành phải học.

Lần này quyết tâm học thật, và lần trước được 6.5 rồi nên lần này nhất định phải đặt mục tiêu trên 7.0. Tài liệu học thì mình biết rất nhiều (tuy không dùng mấy) nên mình sẽ tổng hợp ở một bài viết khác. Mình sử dụng chính là đề thi thật từ các năm trước lượm lặt được trên mấy trang của Tàu và mấy trang facebook. Hồi đó chưa tổng hợp thành nhiều bộ như bây giờ, tới lúc mình ôn thi xong thì ra gần cổng trường ngoại ngữ mới thấy tá lả sách, giờ ai muốn ôn cũng có quá trời tài liệu luôn.

  • Đối với phần đọc và nghe, mình làm mỗi đề một lần, làm hết các đề rồi lộn lại làm thêm một lần nữa. Phần đọc đề 45 phút nhưng thường mình chỉ làm mất 20 phút do đọc rất nhanh, đọc quen rồi thì nhận ra được câu hỏi sẽ hỏi vào đoạn nào, chỉ có điều là nghe không thể rút ngắn được thời gian (thường mình sẽ tua nhanh 10-15s vào các đoạn cho thí sinh đọc đề vì mình thường vừa nghe vừa đọc chứ không đọc trước câu hỏi). Thường thì mỗi ngày mà rảnh và chăm thì sẽ làm được 3-4 đề.
  • Đối với phần viết mình cảm thấy hơi sợ nên cuối cùng quyết định đi học thêm, ở RES. Sau này mình thi được điểm cao nên quay lại đó lấy tiền thưởng, kết quả là bản mặt bị chụp lại trong lúc đang hâm dở và vẫn còn đang chềnh ềnh ở đấy thì phải…(giờ vẫn là nỗi hận lớn khi nghĩ lại thời khắc ham tiền ấy…). Học ở RES mình thấy cũng bình thường như mọi chỗ khác, tập trung vào việc dạy vài mẫu viết văn, rồi vài từ và dạy cách khai thác ý (mà mình tự thấy bản thân không cần lắm). Tuy nhiên việc giúp ích nhất là, nhìn các em trẻ tuổi hơn mình bao nhiêu mà phải tự nhủ bản thân cố gắng hơn (lại so sánh rồi…) Việc giúp ích nhất là thầy chữa cụ thể từng bài, biết được mình sai ở đâu. Trong cả quá trình ôn thi IELTS, mình viết tổng cộng 5 bài đều được chữa rất cẩn thận, ngoài ra ở nhà có lôi đám đề ra vạch ý cho khoảng 10 đề nữa, ngoài ra không ôn gì thêm.
  • Phần nói mình không ôn gì cả, chỉ có một quy tắc duy nhất nằm lòng, rồi trước hôm thi nói run quá nên có nhờ đồng chí bạn thân qua đóng làm giám thị để tập. Đồng chí bạn thì phát âm tốt lại dùng nhiều tiếng Anh kiểu thư giãn (slang chẳng hạn) nên cũng giúp mình thả lỏng với thay đổi tương đối trước khi thi (với cả đống thành ngữ và từ khó cố gắng nhồi vào đầu trước hôm thi).

Kết quả tới ngày thi thì do đã thi quá nhiều (ngược lại với lần đầu đi thi) nên cảm thấy rất bất cần đời, đến sát giờ rồi còn vừa đi vừa tung tẩy, lại còn gặp một người hơi không muốn gặp cho lắm… tinh thần bất ổn cộng thêm hắt hơi sổ mũi (cộng một ngàn vạn lý do khác) nên đi thi không được phong độ như ý lắm. Kết quả thì lại ngược lại, siêu bất ngờ vì quá cao. Mình đăng ký nhận kết quả qua tin nhắn nên được biết khá sớm, đọc xong sốc tưởng gửi nhầm…

Bài này chuyên để làm nhảm, sau hai lần thi thì mình cũng đúc rút được một ít kinh nghiệm, đảm bảo nếu có lần thi thứ ba chắc sẽ đem ra sử dụng. Chiếc bằng IELTS đầu tiên đưa mình vào lớp chất lượng cao của Ngoại thương, miễn tiếng Anh năm đầu, chiếc bằng IELTS thứ hai góp phần trong hồ sơ nộp cao học của mình, ngoài ra mình còn dùng hai bằng này đi xin việc, đi loè thiên hạ được tương đối, nên coi như 340 đô không bị uổng phí đi. Nếu thực sự muốn chứng tỏ quyết tâm, mình tin chắc 170 đô bỏ ra để thi IELTS không hề uổng phí, mà nhất là khi đạt được một kết quả nhất định, nhất định từ số điểm trên tấm bằng đó bản thân sẽ tiến tới những cánh cửa hay ho mới mà trước đó mình không thể nào nghĩ tới. Dây cũng là lý do mình luôn nghĩ nên thi các chứng chỉ ngoại ngữ ngay khi có thể.

Con đường học tiếng Anh của mình

Mình xuất thân là dân chuyên Toán từ tỉnh lẻ. Mở đầu câu chuyện như thế này để thấy xuất phát điểm học ngoại ngữ của mình thấp tới mức nào (xin lỗi tất cả các bạn giống hoàn cảnh mình mà học giỏi ngoại ngữ, nhưng mình đã có định kiến trong lòng là hoàn cảnh như mình thì thường sẽ không có thời gian/cơ hội để dành thời gian trau dồi ngoại ngữ). Thực lòng mà nói thì mình không phải là một học sinh chăm chỉ cho lắm, nhưng ít nhất sự thật là mình đã từng học chuyên Toán (tới hết năm lớp 12), và tới giữa cấp 2 mới chuyển lên Hà Nội. Hồi đó mình đều đi học ở lớp chuyên của trường chuyên, cũng đồng nghĩa với việc các thầy cô sẽ ưu tiên cho các môn “phụ” (trong đó có cả tiếng Anh), tức là không cần học điểm cũng cao, chỉ cần các em cố gắng ở môn mà các em giỏi là được. Một là không có ai thúc ép mình phải học tiếng Anh cả, và hai là tự bản thân cũng không thấy được việc cần thiết và cấp bách phải học tiếng Anh để làm gì. Bây giờ nhìn lại cảm thấy thật hối hận vì đã không chú tâm học tiếng Anh tử tế từ lúc còn tỷ phú về thời gian.

Cuộc đời vốn mông lung là mông lung ~

Giữa cấp hai mình chuyển lên học ở Hà Nội do một vài “sự cố” nho nhỏ, đây cũng là bước chuyển đầu tiên trong quá trình học tiếng Anh của mình. Trường mình học hồi đó là trường dân lập, nên các bạn cùng lớp không quá chú trọng vào mấy môn Toán Lý Hoá này nọ, thay vào đó là tập trung học tiếng Anh nhiều hơn. Các bạn cùng lớp đều đi học tiếng Anh ở ngoài, phát âm cũng hay chứ không như mình, tâm lý so sánh lại nhói lên trong lòng… Nhiều lúc bản thân cũng tự nhận thức được so sánh là không nên, nhưng vẫn không tránh khỏi cảm thấy tụt hậu với các bạn. Bắt đầu từ lúc này mình ý thức được là bản thân nên tập trung hơn vào việc học tiếng Anh, nên thời gian này mình làm rất nhiều bài tập ngữ pháp, nắm ngữ pháp rất vững. Thậm chí đợt sau đó làm đề thi chuyên ngữ còn đươc điểm gần tối đa…

Sau đó lên cấp 3, mình đã chọn học chuyên Toán, cũng tức là tạm dừng quãng đường chăm chỉ học tiếng Anh của mình. Hồi đó bản thân vẫn còn một ảo mộng nhỏ nhoi là cạnh tranh Toán với các bạn giỏi Toán, nhưng dần dần mình nhận ra sự giới hạn của bản thân về cả suy nghĩ, cả khả năng và cả lòng nhiệt tình đối với mục tiêu không tưởng ấy. Đối với Toán đòi hỏi phải suy nghĩ vắt óc dành toàn bộ thời gian cho nó, thì dường như tiếng Anh có vẻ là một môn học dễ nhằn hơn rất nhiều, chỉ đơn giản là học thuộc và bắt chước. Giữa việc khó và việc dễ, hoàn toàn là việc dễ trước mắt đã hấp dẫn mình hơn rất nhiều những ngày dài lăn lộn với những bài toán không giải được.

Năm lớp 11 mình bắt đầu chuyển hướng sang học tiếng Anh, bắt đầu là 3 khoá liền học ở ACET. Hồi mình học ACET chia làm 9 cấp tất cả, một lớp dự bị, cấp từ 1-7 và một lớp luyện thi IELTS sau cuối. Mình thi vào lớp 5 (tự bản thân cũng cảm thấy bất ngờ về khả năng của bản thân…) chắc là do làm nhiều ngữ pháp và viết cũng tạm ổn mà họ kiểm tra viết là chính nên mới được cao như vậy.

3 khoá học ACET đã mở ra cho mình con đường hoàn toàn mới…

3 khoá học ở ACET đã làm thay đổi hoàn toàn thói quen và suy nghĩ của mình về việc học tiếng Anh. Vậy nên, sau đó bất kỳ ai hỏi mình về trung tâm nào nên học, mình đều giới thiệu tới đây, vì thực sự ACET đã làm thay đổi bản thân mình lớn lao như vậy, mình cũng rất hi vọng đây có thể là nơi thay đổi rất nhiều người khác như mình. Lớp mình học là tuần 5 buổi, mỗi buổi 4 tiếng. Hồi này vẫn phải học trên trường, học xong từ chỗ học ra tới ACET đi mất 40 phút mà giờ nghỉ trưa cách có 1 tiếng, tức là vừa ngủ gà gật vừa ăn vừa mò ra chỗ học và bắt đầu với một ngôn ngữ khác luôn. Tuy nói thế nhưng, nếu không có khoảng thời gian áp lực này, tự ép mình phải dùng tiếng Anh trong 20 tiếng đồng hồ mỗi tuần, thì đúng là không thể có một bản thân Thảo yêu ngoại ngữ như ngày hôm nay. Sau này tới lúc học tiếng Đức 4 tiếng cũng thấy không mệt mỏi, trái lại thầy thì có vẻ không thích lắm vì mệt haha…

Ở ACET mình gặp được người thầy đã thay đổi bản thân mình, là Steve, không rõ giờ thầy còn dạy ở đó không. Thầy nói một câu mà mình nhớ mãi, học tiếng Anh chỉ đơn giản là đang bắt chước, ai dùng giỏi hơn chẳng qua là bắt chước người bản xứ giỏi hơn mà thôi, nhưng việc em đang nói gì lại dựa vào kiến thức, rằng ngôn ngữ chỉ là công cụ để diễn đạt kiến thức mà em có, nên cùng với học tiếng Anh, muốn nói được phải nâng cao cả kiến thức bản thân. Mình chỉ là một đứa sách vở, trong đầu chỉ có công thức toán, giải mẹo, vài tác phẩm văn học đọc linh tinh, chứ mặc nhiên không biết gì về thế giới bên ngoài tin tức như thế nào. Học ACET, rồi ôn IELTS sau này là ôn SAT, mới nhận thấy bản thân thiếu hụt kiến thức như thế nào. Và chính trong quá trình thu thập tiếp cận thêm kiến thức mới ấy, thông qua các trang tiếng Anh, năng lực tiếng Anh của mìng cũng tăng cao mà bản thân cũng không ngờ tới.

Sau khi học hết 3 khoá ACET, từ chỉ biết lơ mơ lờ mờ thì mình thi được 6.5 IELTS. Chuyện thi IELTS và ôn thi mình sẽ kể cụ thể ở một bài viết khác vậy. Từ đây mình bắt đầu con đường tới với American Dream ~ giấc mơ Mỹ của bản thân bằng việc tập trung ôn SAT và chuẩn bị nộp hồ sơ vào các trường đại học ở Mỹ.

Quá trình học SAT cũng là một quá trình thử thách năng lực tiếng Anh của bản thân, cũng đẩy lượng từ vựng mà mình đang có lên rất nhiều. Đây là khoảng thời gian đầu tiên và duy nhất trong suốt bao nhiêu năm học tiếng Anh của mình, mình tự có ý thức được về việc từ vựng quan trọng như thế nào. Trong SAT có một phần thi rất quan trọng là Verbal, mà nếu không có lượng từ vựng đủ lớn thì có suy luận siêu tới cỡ nào cũng không thể làm được. Vậy nên, mình bắt đầu với danh sách 3500 từ vô cùng nổi tiếng của Barron và … cứ thế học thôi. Không nhớ là mỗi ngày 100 từ hay là 50 từ, nhưng ngày nào cũng như ngày nào gạo từ trên xuống dưới từ dưới lên trên, giờ nhớ lại cũng chỉ có động lực trẻ trâu về cái viễn cảnh tươi đẹp xa vời ở nơi xa mới có thể đẩy cho mình động lực học như trâu thế…

9 tháng thời gian ôn thi SAT mình cũng phải tự trang bị cho bản thân rất nhiều kiến thức khác, thông qua việc đọc tiếng Anh nên khả năng đọc hiểu cũng tăng lên tương đối. Mình bắt đầu đọc những tác phẩm như Giết con chim nhại (To kill a mocking bird), Bắt trẻ đồng xanh (The catcher in the rye),… cũng như đọc báo đọc tin tức và lịch sử nhiều hơn. Thời điểm bắt đầu một câu tra 3 chữ thì tới khi thi SAT mình đã tới mức cả trang không cần tra cứu, vẫn nhiều từ không biết nhưng dù sao đọc vẫn đoán được hiểu được.

Giữa cuộc đời rồi mỗi người đều có một hướng đi …

Vì một vài lí do mà giấc mộng Mỹ của mình không thể hoàn thành, mình vào học Ngoại thương, chuyên ngành Kinh tế đối ngoại và học bằng tiếng Anh (xin lược bỏ 1000 chữ về sự bất mãn). Thời gian này tuy dùng tiếng Anh để thi, rồi làm bài luận, tới lúc viết khoá luận vẫn là tiếng Anh nhưng mà cảm giác không có mấy tiến bộ nếu không muốn nói là thụt lùi do đâm đầu đi học các ngôn ngữ khác làm phá tiếng Anh (Trung, Nhật, Hàn).

Điều hơi buồn cười chút là tiếng Anh mình học chỉ đơn thuần để đi thi, mục đích ban đầu là thi chuyên ngữ, rồi thi IELTS, rồi SAT, rồi lại IELTS lần 2 (mình sẽ nói kĩ hơn về 2 lần thi IELTS ở một bài viết khác). Vậy nên tới tận hết 4 năm đại học mình chẳng có người bạn nói tiếng Anh nào, trái lại học mấy tiếng Trung Nhật Hàn chỉ thời gian ngắn là đã quen rất nhiều bạn, vì vui, và mấy tiếng đó còn dùng được. Thế mới thấy học theo kiểu gạo bài rồi áp vô mấy kì thi nhiều lúc vô dụng tới mức nào.

Trong năm cuối đại học mình có theo học 2 lớp của thầy Vũ, thực sự lại thay đổi mình lần nữa về cách suy nghĩ bằng tiếng Anh. Trước giờ mình rất ngưỡng mộ những người sinh ra trong gia đình 2 ngôn ngữ, hay là những người học ngôn ngữ quá giỏi tới mức có thể suy nghĩ bằng một ngôn ngữ khác (cũng liên quan tới vài điều mình nhận ra khi sử dụng cùng lúc nhiều ngôn ngữ ở Nhật mà mình nhắc đến ở một bài viết khác). Học xong lớp thầy Vũ mình mới thực sự hiểu người nói tiếng Anh bản xứ và người học tiếng Anh khác nhau ở chỗ nào, chính là ở hai chữ “bản xứ”, cho nên muốn giao tiếp thuận lợi thì trước hết phải hiểu được tại sao người ta lại dùng những từ ngữ như vậy, và rằng trực dịch không bao giờ có thể truyền tải được nội dung muốn giao tiếp.

Thật sự là đang ở Nhật rồi mà sao xài tiếng Anh còn nhiều hơn tiếng Nhật lol

 Tới bây giờ, khi bắt đầu học thạc sĩ bằng tiếng Anh mình mới sử dụng tiếng Anh được một cách tương đối tự tin, tức là cảm thấy mình hiểu những gì mình nói ra miêng, thay vì cảm giác mình đang trả bài học thuộc. Học thạc sĩ rồi phải nghiên cứu cũng tức là phải chủ động tranh luận với thầy (và các bạn) rất nhiều, các vấn đề đòi hỏi phải chính xác chứ không thể đại khái như lúc nói chơi chơi ở ngoài được, nên dần dà tuy mới mấy tháng, nhưng mình cảm giác được tiếng Anh của mình gẫy gọn và đúng ý hơn rất nhiều (ngoài ra còn bỏ được tật dùng mấy mẫu câu rồi thành ngữ IELTS speaking vào nói chuyện…).

Hiện tại để đánh giá lại tổng quan khả năng tiếng Anh của bản thân sau rất nhiều thời gian dùi mài kinh sử trải qua bao đoạn thăng trầm tưởng dứt mà vẫn không dứt được, thì cũng có thể tính là tạm ổn đi. Mình đã mất 4 năm cấp 2 học ngữ pháp, 2 trong 3 năm cấp 3 dành cho học giao tiếp (3 khoá ACET) và từ vựng (9 tháng ôn SAT), rồi dành 4 năm dùng thứ tiếng Anh lõm bõm đó để lấy được cái bằng đại học, và 8 tháng dùng tiếng Anh thực sự, hiện tại cảm thấy vẫn không hề tự tin khi sử dụng tiếng Anh. Vì sao nhỉ, có lẽ ngay từ đầu mục đích học đã sai lầm khi quá ép bản thân vào khuôn mẫu mà không hề tìm cách “hưởng thụ” niềm vui khi học ngôn ngữ. Mình vẫn cảm thấy tự tin khi bật ra tiếng Nhật hơn nhiều nhiều khi nói tiếng Anh dù tiếng Nhật chỉ học 2 năm trong đó 1 năm đi học thêm còn 1 năm là lao nhao bát nháo…

Từ giờ, nhất định sẽ phải trân trọng tiếng Anh nhiều hơn, trau dồi nhiều hơn để có thể tự tin hơn với ngôn ngữ mà mình đã gắn bó với hơn chục năm nay mới được, tính ra thì vẫn còn phải nhờ cậy tiếng Anh nhiều nhiều… Gần đây xem chương trình giải trí hay phim tiếng Anh mới hiểu được kha khá, và mới cười được, thôi thì cũng coi là tiến bộ lớn //.

Website học ngoại ngữ: Luyện viết với lang-8

Lang-8

Lang-8 là một trang web theo dạng mạng xã hội giúp người tham gia luyện viết thông qua việc giúp đỡ nhau chỉnh sửa bài viết. Cụ thể hơn là, bạn có thể đăng bài bằng ngôn ngữ bạn đang học và sẽ được những người bản xứ hoặc những người cũng đang theo học ngôn ngữ đó chỉnh sửa giúp, ngược lại bạn cũng có thể giúp những người đang học các ngôn ngữ mà bạn biết chỉnh sửa câu văn của họ. Việc làm hai chiều này không chỉ là một hình thức “cho và nhận”, mà bản thân mình khi giúp người khác sửa tiếng Việt cũng giúp mình nhận ra người nước ngoài kể cả có học ngữ pháp từ vựng bao nhiêu đi chăng nữa, cho dù viết đúng ngữ pháp đúng chính tả nhưng đọc vẫn hoàn toàn nhận ra không phải người bản xứ viết, và dở nhất là nhiều khi ý muốn truyền đạt lại bị hiểu sai.

Người sáng lập ra trang web là Hỷ Dương Dương (喜洋洋), với mong muốn thành lập mạng xã hội trao đổi về ngôn ngữ từ  khi còn đang học ở Đại học Kyoto và du học ở Thượng Hải, Trung Quốc. Trang web được xây dựng đưa vào sử dụng từ năm 2007, với ý tưởng đầu tiên nảy ra khi anh học tiếng Trung (Hỷ Dương Dương sinh ra ở Trung Quốc và lớn lên ở Nhật Bản) cùng với một người bạn Trung Quốc đang học tiếng Nhật, hai người viết và trao đổi với nhau để sửa chữa. Trang web hiện nay được quản lý bởi Lang-8 Inc, với CEO Hỷ Dương Dương, đặt trụ sở tại Tokyo, Nhật Bản.

L-point

Ví dụ đây là thông tin tài khoản của mình, chỉ được lựa chọn 2 ngôn ngữ học nên mình chọn tiếng Nhật và tiếng Trung.

Trên cơ sở khuyến khích “cho và nhận”, lang-8 sử dụng hệ thống điểm “L-point”, đơn giản là bạn giúp đỡ người khác nhiều thì bạn sẽ nhận được giúp đỡ nhiều hơn, để đảm bảo người tham gia không chỉ nhận được sự giúp đỡ từ mọi người ở đây, mà bản thân mỗi người đều đóng góp phần mình trong việc giúp đỡ mọi người cùng tiến bộ trong việc học ngoại ngữ. “L-point” có thể kiếm được khi chỉnh sửa bài viết của người khác, được nhận lời cảm ơn (thank points) và được những người khác cùng chỉnh sửa bài viết đó đánh giá là tốt (native nods).
Xếp hạng theo điểm “L-point” dựa trên điểm nhận được trong vòng 3 ngày gần nhất, vậy nên càng giúp đỡ người khác nhiều, bản chỉnh sửa của bạn càng chính xác (sẽ được nhận nhiều đánh giá tốt từ người dùng khác) thì sẽ được nhận điểm “L-point” cao hơn. Khi nhận được điểm “L-point” cũng như thứ hạng cao, bài viết của bạn sẽ có khả năng được đưa lên thứ tự ưu tiên hơn, có cơ hội được nhiều người đọc và sửa chữa cho hơn. Bạn có thể xem điểm “L-point” của mình ngay tại trang thông tin cá nhân chính (xem hình), điểm L của mình là 15440, xếp hạng theo 3 ngày gần nhất là thứ 18 trong số những người học tiếng Trung và thứ 60 trong số những người học tiếng Nhật. Ở dưới thì có 3 biểu tượng lần lượt là số bài viết mình đã chữa (46), số lời cảm ơn được nhận (34) và số lượt đồng tình với chỉnh sửa của mình từ những người dùng khác (124).

Premium – Tài khoản trả phí

Hiện tại mình đang sử dụng tài khoản miễn phí, nhưng tài khoản trả phí cũng kèm theo rất nhiều ưu đãi hấp dẫn. Ưu tiên quan trọng nhất là các bài viết từ tài khoản trả phí sẽ được đưa lên trang đầu, ghim thứ tự ưu tiên trong một khoảng thời gian nhất định nên chắc chắn sẽ nhận dược nhiều đánh giá chỉnh sửa hơn. Tính năng quan trọng tiếp theo (làm mình cay cú rất nhiều lần và chắc sớm muộn cũng sẽ trả phí vì chức năng này thôi) là không hạn chế số lượng ngôn ngữ học (tài khoản miễn phí bị hạn chế là 2 ngôn ngữ). Ngoài ra người dùng trả phí cũng có thể chèn hình ảnh vào trong bài viết, tải bài viết cùng với các chỉnh sửa dưới dạng PDF, ẩn quảng cáo, tìm kiếm chuyên sâu hơn và chỉnh sửa hình nền.

Lợi thế và hạn chế của việc sử dụng Lang-8

Lợi thế lớn nhất của việc sử dụng Lang-8 là có thể nhận được nhận xét (miễn phí) từ những người bản xứ, và luôn luôn có những người rất tích cực sửa chữa tỉ mẩn cụ thể và giải đáp tất cả những thắc mắc mà người học có thể nghĩ ra khi học ngoại ngữ. Hiện tại thì trang web thống kê lượt người sử dụng tới 750,000 người dùng từ 190 quốc gia khác nhau và sử dụng 90 ngôn ngữ, nên đây chắc hẳn là một nguồn tài nguyên hữu ích nếu biết cách khai thác hợp lý.

Tuy nhiên, Lang-8 có rất nhiều mặt hạn chế mà mình phải xác định trước khi tham gia để tìm ra cách sử dụng công cụ này một cách hiệu quả nhất. Cũng như rất nhiều mạng xã hội khác, số lượng người dùng tiếng Trung và tiếng Nhật, cũng như số người học tiếng Anh đông một cách áp đảo (!!). Điều này rất tốt khi bạn học tiếng Trung và tiếng Nhật, ngoài ra biết tiếng Anh (có thể nhận được sửa chữa từ người nói tiếng Trung, người Nhật, ngoài ra có thể tăng điểm L-point bằng việc sửa chữa các bài viết tiếng Anh). Ngược lại, điều này sẽ thành hạn chế nếu bạn học các ngôn ngữ khác, tuy chỉ là hạn chế chứ không phải hoàn toàn khó khăn, nhưng cũng nên lưu ý về điểm này.

Ngoài ra, do tính chất miễn phí, chia sẻ dựa trên nguyên tắc “cho và nhận”, nên thường các bài viết ở đây rất ngắn, và đa phần chỉ là nhật ký, dưới 10 câu. Mình đã từng thấy có những bạn đăng bài viết IELTS lên đây, nhưng thường sẽ không được sửa chữa, hoặc sửa chữa rồi thì khi mình nhìn qua thấy cũng không hợp lý lắm. Bản thân các dạng bài viết tranh luận như ở IELTS, SAT hay GRE đều đòi hỏi người học phải có lượng kiến thức nhất định về dạng bài này, kể cả người bản xứ nhiều khi cũng không rõ cấu trúc cũng như các tiêu chí của bài viết nên cũng khó đánh giá hợp lý cách viết được. Theo ý kiến của mình, Lang-8 chỉ nên sử dụng khi muốn kiểm tra về chính tả, lỗi ngữ pháp cơ bản, hoặc muốn sử dụng ngôn ngữ giống với người bản xứ nhất trong các văn cảnh thường ngày mà thôi.

Đăng ký và cách sử dụng

lang-8
Lang-8 có liên kết với twitter và facebook nên có thể đăng ký thông qua tài khoản ở 2 mạng xã hội này.
lang-8
Sử dụng nút “Post” để đăng bài viết mới, nút “Correct” để hiển thị các bài đăng mà mình có thể sửa chữa. Ngoài ra có thể xem thêm các chức năng ở phần “More”: tìm kiếm thành viên khác, xem các bài viết gần nhất/phổ biến, xếp hạng thành viên hoặc thông tin các nhóm.
lang-8
Giao diện đăng bài: Lựa chọn ngôn ngữ viết ở “Help me with my” (chú ý phần này rất quan trọng để thông báo đúng tới người có thể sửa chữa ngôn ngữ bạn cần. Có thể thêm tiêu đề ở phần “Click to enter a title” và bắt đầu viết trong khung “Text”. Ở khung phía dưới có thể thêm dịch nghĩa phần đã viết sang tiếng mẹ đẻ để người sửa bài có thể hiểu được ý đồ của toàn bài viết. Lựa chọn chia sẻ bao gồm chỉ với người dùng lang-8, toàn bộ, chia sẻ qua twitter và facebook. Sau khi hoàn tất, lựa chọn “Publish” để đăng bài.
lang-8
Giao diện sửa bài: Lựa chọn “Correct” và gõ phần nội dung chính xác vào khung hiển thị, nếu câu văn không cần phải sửa thì chọn “Perfect”. Sau khi hoàn tất sửa chữa thì chọn “Post corrections” để đăng bài. Các phần hiển thị ở trên là

Ngoài việc sửa chữa bài theo từng câu, người dùng cũng có thể đăng các nhận xét, trao đổi để giải thích sâu hơn về phần bài viết của những người dùng khác. Lang-8 cũng cung cấp hệ thống “nhóm” hỗ trợ chia sẻ thông tin trong mạng lưới lớn hơn.

Mình mới sử dụng ứng dụng này chưa lâu, nhưng với hai ngôn ngữ mà mình học ở đây thì đều nhận được nhận xét và sửa chữa trong vòng vài giờ đồng hồ nên tương đối tiện dụng, có điều hơi lười không viết thôi… Hi vọng có thể nhờ website này mà tập được thói quen viết tốt hơn. Nếu không nghĩ ra đề tài gì để viết thì có thể tham khảo ở đâyđây. Hai trang này đưa ra 400 chủ đề để viết về tất cả các vấn đề trong cuộc sống, từ đơn giản đến phức tạp, đòi hỏi các kĩ năng khác nhau từ miêu tả, so sánh tới nghị luận nên viết hết chắc chắn là sẽ rất tốt rồi :).

Good luck ;).

Cách kết hợp xem phim và học ngoại ngữ

hay là cách mình nguỵ biện cho việc dành nửa thời gian không ngủ ít ỏi để xem phim

Nếu có thể làm hai việc xem phim và học ngoại ngữ trong cùng một lúc thì đúng là điều tuyệt vời nhất rồi. Đương nhiên, mỗi người đều có cách học và phương pháp khác nhau, cũng sẽ hợp với các kiểu học khác nhau. Mình thấy đây là cách rất hợp với mình, nếu thấy có thể hợp với thói quen và sở thích của mình thì bạn cũng có thể thử xem sao ^^.

Vì sao nên xem phim?

Phim có rất nhiều ưu điểm hơn việc bạn nghe nhạc hay xem anime. Thật ra trước đây mình nghe nhạc nhiều hơn xem phim rất nhiều, vì trong lúc nghe nhạc mình có thể làm được việc khác, không phải tập trung phần lớn tinh thần như khi xem phim. Có một điểm đặc biệt trong lời nhạc là nhiều khi ngữ pháp và từ vựng có thể bị cố ý sử dụng không chuẩn xác, để tạo hiệu quả về giai điệu. Vậy nên không phải hoàn toàn lúc nào bạn bê nguyên một câu hát mang đủ ý nghĩa ra, viết liền lại thành một dòng sẽ tạo thành một câu có nghĩa và có thể áp dụng trong đời thường được. Xem anime cũng sẽ giúp ích rất nhiều, nhưng những văn cảnh trong anime thường được hình tượng hoá lên hơi quá, và có nhiều ngôn ngữ từ vựng mà phần lớn người Nhật không hiểu, nên dù có sử dụng cũng không thể đạt được hiệu quả giao tiếp. Trong khi đó, phim mang lại cho bạn một cái nhìn đa chiều hơn về xã hội, văn cảnh gần gũi với những câu nói mà bạn có thể bê y nguyên vào đời sống thật.

Lựa chọn phim để xem

Có cả tá phim hay ho đủ thể loại để có thể lựa chọn, mà ngoài phim cũng còn hằng hà sa số chương trình giải trí tạp kĩ, podcast, hay đơn giản là mấy video ngắn ngắn youtube cũng sẽ rất giúp ích cho việc học ngoại ngữ. Ví dụ xin được giới thiệu một kênh youtube mà mình đã đăng kí từ rất lâu rồi, của một anh Nhật tên là Hajime Shachou, lượt view cái nào cũng vài triệu và lượt đăng ký kênh cũng khoảng 3tr500k rồi. Anh này làm video ngắn, có phụ đề (bật cc để nghe), làm đủ thứ trên đời, ví như nghe đồn bỏ mentos vào coca sủi bọt thế là đi mua cả tá mentos dán quanh người rồi nhảy vô bồn đầy nước coca để thử, hoặc như cái vid dưới đây là mua tất cả nước uống có ở cửa hàng tiện lợi về, mỗi loại lấy một ít trộn vô uống thử coi có vị gì.

Giữa rất nhiều vô số kể lựa chọn ấy, hãy chọn phim nào mà mình thích (có thể tham khảo phim mình viết cảm nhận ở đây, hoặc gợi ý phim theo các thứ tiếng ở đây), thích là được. Lý tưởng nhất là phim nên có phụ đề 2 thứ tiếng (tiếng Việt và tiếng mình dự định học thông qua phim, cũng là tiếng thoại của nhân vật trong phim). Có rất nhiều nguồn để kiếm phụ đề cho phim, các bạn có thể tìm ở đây. Đương nhiên các phim được nhiều người đánh giá cao hơn thì cũng sẽ mang lại lợi ích nhất định, hoặc các phim phù hợp với khả năng của bạn cũng sẽ giúp theo dõi tiện hơn.

Những điều học được từ phim

Thứ mình muốn học được đầu tiên ở việc xem phim này không phải là luyện khả năng nghe, mà trước hết là gỡ cho mình khỏi cái rào cản ngại nghe ngôn ngữ. Lúc mình mới bắt đầu học tiếng Pháp, vì bản thân có ấn tượng không hề tốt với con người, văn hoá và nước Pháp nói chung (nhưng lúc đó lại có vài lí do thích hợp để đi học tiếng Pháp), nên mình không chủ động nghe tiếng Pháp ngoài giáo trình bao giờ. Kết quả là nghe bài nghe trong sách cũng không thông, chứ chưa nói là tới lúc giao tiếp với người bản xứ. Mục tiêu học ngoại ngữ của mình là có thể giao tiếp được bằng ngôn ngữ đích, vậy nên không thể nào chấp nhận chuyện không nghe được. Sau đó mình chợt nhận ra, ví như tiếng Nhật, mình xem rất nhiều phim nên cảm thấy văn hoá rất gần gũi thân thuộc, cũng không bị sợ nghe tiếng Nhật nữa.

Language is the road map of a culture.
It tells you where its people come from and where they are going.
‒Rita Mae Brown

Điều thứ hai cũng quan trọng không kém, như mình đã nhắc ở trên, là kéo mình lại gần hơn với con người và văn hoá của quốc gia ấy, cũng góp phần nào khẳng định lại động lực học, tại sao mình lại muốn bỏ thời gian công sức ra để học ngôn ngữ này. Mình bắt đầu nghe ngôn ngữ mình học từ lúc còn chưa biết rõ mặt bảng chữ cái của ngôn ngữ đó, chỉ đơn giản là để thử thả mình vào không gian của ngôn ngữ. Nếu bạn không hiểu văn hoá lịch sự của người Nhật, chắc cũng khó lòng hiểu được tại sao cụm từ すみません(sumimasen) có thể mang cả hai nghĩa “cảm ơn” và “xin lỗi”.

Đương nhiên không thể nhắc tới phim có thể giúp nâng cao trình độ ngoại ngữ bằng cách nâng cao rõ rệt khả năng nghe, và nếu làm đúng phương pháp thích hợp có thể giúp cải thiện cả 3 kĩ năng còn lại. Khi nghe đủ số lượng câu nhất định của một ngôn ngữ, lượng từ vựng và cách diễn đạt của bạn sẽ tăng lên đáng kể. Thậm chí còn có vài người đã phát triển và theo đuổi phương pháp học 10,000 câu. Theo Wikia (link gốc), phương pháp này đòi hỏi bạn học 10,000 câu ở ngôn ngữ đích, yêu cầu là với mỗi câu bạn phải đọc to lên bằng ngôn ngữ đích, hiểu tất cả các từ trong câu, hiểu nghĩa cả câu và chép lại câu đó. Phương pháp mà mình áp dụng cũng gần giống như thế này, chỉ là đơn giản và lượng công việc phải làm có vẻ ít hơn một chút (do lười).

Có phim rồi thì làm gì?

Thì… xem thôi.

Mục đích đầu tiên của việc xem phim đương nhiên là để xem các nhân vật thể hiện như thế nào, cốt truyện dẫn tới đâu, này kia rồi, nhưng khi mình muốn hoàn toàn học được ngôn ngữ đó, mình sẽ xem lại phần mình thích rất nhiều lần, xem tới khi nào mình nghe được tất cả các từ thì thôi. Sau đó mình sẽ xem lại một lần nữa với phụ đề ở ngôn ngữ mình đang học để kiểm tra lại xem mình đã “đoán từ” đúng hay chưa. Nghe thì có vẻ rất nhàm chán, nhưng nếu bộ phim đó bạn đã rất thích rồi, thì xem lại một vài lần sẽ càng thích hơn thôi (đừng xem quá tới mức ngán là được), hoặc chỉ xem lại các đoạn mình thích thôi. 45 phút một tập phim có thể sẽ tới gần 1000 dòng thoại, tức là bạn xem 1 bộ phim đã đạt tới ngưỡng 10,000 câu kia rồi. Đương nhiên phim sẽ có trùng lặp rất nhiều, nhưng để thấy khối lượng thoại trong phim là vô cùng nhiều, và nếu bạn có thể tận dụng được việc giải trí này giúp ích cho việc học thì quá tốt rồi.

Tóm lược lại, cần làm gì đây?

1. Chọn phim hay

2. Xem phim

3. Xem lại lần nữa

4. Ngồi căng tai nghe coi người ta nói gì

5. Xem lại lần nữa với phụ đề

6. Thấy câu nào hay thì chép lại

7. Lúc nào buồn chán nhớ lại mấy câu chép rồi ấy xong xào xáo viết tản mạn cho nguy hiểm :> Tới khi mình có thể viết được một vài câu dù là đơn giản, mình đã cảm thấy quá trình thuận lợi và tiến gần được hơn đích rất nhiều rồi, cũng có thêm động lực để tiếp tục hơn nữa.

Chúc may mắn (và vui) với phim ;).

Tại sao nên đăng ký thi các kì thi ngoại ngữ

Mình chính là dạng người thích rước khổ vào người, suốt ngày đi thi đây.

Mấy tháng trước khi tới Nhật tháng nào cũng thi, có tháng còn thi 2 lần :). Mình viết bài này không phải đang cố dạy đời ai hay gì cả, chỉ là đang dụ khị ai đọc bài này hãy mau mau rơi vào con đường ham hố đi thi kiểm tra các kiểu thôi, nhất định một bước vào rồi sẽ không hối hận :).

Continue reading “Tại sao nên đăng ký thi các kì thi ngoại ngữ”

Polyglot là gì?

Polyglot

Một người được coi là “polyglot” nếu có khả năng sử dụng nhiều ngôn ngữ. Có thể rất nhiều người đã quen với khái niệm “bilingual – khả năng sử dụng 2 ngôn ngữ”, hay “trilingual – khả năng sử dụng 3 ngôn ngữ”, nhưng cụm từ polyglot này chắc hẳn còn xa lạ với phần lớn. Cụm từ “polyglot” được tạo thành bởi tiền tố “poly-” – mang nghĩa là “nhiều – và hậu tố “-glot” mang nghĩa “khả năng nói và viết một ngôn ngữ” bắt nguồn từ một từ tiếng Hy Lạp “glôtta” mang nghĩa “lưỡi”.

Tuy nhiên, cách mọi người định lượng về “poly” vẫn còn nhiều tranh cãi. Bao nhiêu thì là “nhiều”? Bản thân tiền tố “poly-” chỉ mang ý nghĩa “hai hoặc nhiều hơn”, nên không thể định nghĩa một cách chính xác một người phải biết bao nhiêu ngôn ngữ để có thể trở thành một “polyglot” thực sự. Ngoài ra, số lượng ngôn ngữ cũng không thể quan trọng bằng khả năng một người có thể vận dụng ngôn ngữ mình đã biết; chẳng hạn một người có thể tự hào nói mình sử dụng được 10 ngôn ngữ khác nhau, nhưng chắc chắn mức độ sử dụng được của 10 ngôn ngữ này sẽ không tương đồng. Khả năng sử dụng ngôn ngữ cũng có thể bị mai một theo thời gian, cũng như bị ảnh hưởng rất lớn từ việc học các ngôn ngữ khác. Việc duy trì được những ngôn ngữ đã học là một việc rất khó, và khả năng được công nhận là “sử dụng tốt” một ngôn ngữ cũng thay đổi theo thời gian, nên những người đam mê ngôn ngữ rất khó hay ít khi tự xác nhận khả năng của bản thân, vì chắc ai cũng vậy thôi, con người luôn luôn chú ý tới những gì mình không có hơn là những gì mình đang có trong tay.

Với người Việt Nam, có thể nói được 2 hoặc nhiều ngoại ngữ là một điều tương đối ấn tượng, nhưng đây là chuyện rất bình thường với rất nhiều vùng trên thế giới. Rất nhiều người sinh ra ở các nước châu Âu có thể sử dụng hoàn toàn tự do 3 tới 4 ngôn ngữ, vì từ lúc nhỏ họ đã có thể sử dụng 2 thứ tiếng: tiếng Anh và tiếng mẹ đẻ. Việc có thể suy nghĩ bằng 2 thứ tiếng từ lúc nhỏ chắc chắn sẽ giúp họ học một ngôn ngữ mới đơn giản hơn rất nhiều so với những người chỉ quen suy nghĩ bị giới hạn bởi cách tư duy của một thứ tiếng.

Tương tự như vậy, có lý thuyết cho rằng, với những người học ngôn ngữ một cách tích cực, và cố gắng tích luỹ và tối ưu cách học ngôn ngữ của mình qua thời gian, thì một ngôn ngữ mới họ học được sẽ tốn ít thời gian và công sức hơn. Các ngôn ngữ có nhiều nét giống nhau (về ngữ pháp, phát âm, mặt chữ), ví dụ như Anh-Đức-Pháp hay Trung-Nhật-Hàn, cũng có thể giúp người học tiếp thu nhanh hơn. Điều này cũng có nghĩa là sẽ tồn tại một thời điểm nào đó mà ngôn ngữ tiếp theo họ học sẽ hiệu quả hơn hẳn so với một người bình thường bắt đầu làm quen với một ngôn ngữ mới.

Tiến sĩ Alexander Arguelles, một nhà nghiên cứu ngôn ngữ có thể sử dụng khoảng hơn 38 ngôn ngữ với trên 93% khả năng theo thang đánh giá khả năng sử dụng ngôn ngữ, đã đưa ra một con số xác định cho polyglot là 6. Tiến sĩ cho rằng từ ngôn ngữ thứ 6, người học sẽ có một bước đột phá trong việc học ngôn ngữ dựa trên những kinh nghiệm tích luỹ từ các ngôn ngữ trước. Để thật sự sử dụng được một ngôn ngữ đòi hỏi người học phải tìm tòi và tự thay đổi mình trên suốt hành trình. Đương nhiên ai cũng có thể nhận thấy sự khác nhau giữa biết một ngôn ngữ và có thể sử dụng ngôn ngữ đó, mà vế sau yêu cầu người học tự phát triển phương pháp tiếp cận và lối tư duy khác nhau cho các hệ ngôn ngữ khác nhau.

Con đường tiến đến polyglot của mình

Cảm giác của bản thân mình khi bắt gặp cụm từ polyglot này một vài năm trước chắc cũng giống hệt như khoảnh khắc “Eureka! Tìm ra rồi!” của nhà bác học Acsimet vậy. Cụm từ này cũng gần như đã trở thành kim chỉ nam cho mình, cũng là phao cứu sinh cho mình trong vòng một vài năm trở lại đây. Nói ra thì có thể hơi buồn cười, nhưng đúng là những lúc nào buồn chán hoặc mất phương hướng, mình lại lao đầu vào học ngôn ngữ, hoặc lúc nào cảm thấy lạc lõng cô đơn, mình lại cố gắng tư duy bằng một ngôn ngữ khác, mọi chuyện có vẻ sẽ trở nên ổn hơn một chút.

Mình không chắc bây giờ có thể tự coi bản thân như thế này hay không, nhưng xuất phát điểm của mình là dân chuyên Toán, cũng đã từng có thời điểm mất ăn mất ngủ vì không giải được một bài toán khó, hay ganh đua với các bạn trong các cuộc thi chuyên chọn. Bắt đầu từ năm lớp 11 mình mới học tiếng Anh một cách nghiêm túc, và khi bắt đầu vào đại học là tiếng Nhật. Vậy nên thật sự khoảng thời gian mình dành cho ngôn ngữ không nhiều, và xuất phát điểm của mình không thực sự tốt (có rất nhiều thời điểm mình đã ước mình sinh ra trong gia đình sử dụng 2 ngôn ngữ lol), nhưng do mình thích, và mình luôn cố gắng trên con đường này, nên hi vọng không có gì là không thể. Mình sẽ luôn cố gắng để có thể hoàn thành mục tiêu polyglot trước năm 30 tuổi :). Các con số cũng chẳng mang ý nghĩa gì nhiều, nhưng có một cái đích cụ thể vẫn hơn là không ha.

Trước giờ mình chỉ coi đây là thú vui nhỏ, công cụ xả stress của bản thân thôi (cũng như việc vào game rồi chém giết xả bực vậy). Rồi một lần chia sẻ trên facebook, một anh trong danh sách bạn bè đã khuyên mình nên chia sẻ nhiều hơn, biết đâu thông tin mình chia sẻ được lại giúp ích cho người khác thì sao. Mình chợt nghĩ tới tại sao không làm blog chia sẻ nhỉ ^^

Hi vọng cụm từ “polyglot” và bài viết này có thể mang tới cảm hứng để bắt đầu hành trình học ngôn ngữ cho bất kì ai đang đọc, giống như mình đã bắt đầu con đường này một vài năm trước vậy. Mọi người có thể tìm thấy những chia sẻ kinh nghiệm mà mình đã, đang và sẽ học các ngôn ngữ này ở trang này. Thay vì nói mình đang học ngôn ngữ, mình đang cố gắng trải nghiệm rất nhiều cách khác nhau để làm chủ được một ngôn ngữ, và mục tiêu đó của mình thể hiện ở việc mình có thể giao tiếp được, đọc sách được và có một chứng chỉ ngôn ngữ để xác nhận khả năng của mình. Vậy nên, có thể nói những trải nghiệm của mình sẽ rất riêng, rất đa dạng, và mình vẫn đang trên con đường thể nghiệm nhiều phương hướng mới, nên rất vui nếu có thể nhận được bất kì góp ý và chia sẻ nào ;).

Tokyo

Một ngày mưa và rất nhiều chuyện không vui lắm 🙂