<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"><channel><title>sách truyện on a little wanderer</title><link>https://yuu3008.com/category/sach-truyen/</link><description>Recent content in sách truyện on a little wanderer</description><generator>Hugo</generator><language>vi</language><lastBuildDate>Thu, 21 Aug 2025 01:54:16 +0900</lastBuildDate><atom:link href="https://yuu3008.com/category/sach-truyen/index.xml" rel="self" type="application/rss+xml"/><item><title>Peak - Anders Ericsson </title><link>https://yuu3008.com/2025/09/04/peak-anders-ericsson/</link><pubDate>Thu, 04 Sep 2025 18:53:54 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2025/09/04/peak-anders-ericsson/</guid><description>&lt;p&gt;Practice doesn’t make perfect — only deliberate, focused practice leads to mastery.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Practice doesn’t make perfect — only deliberate, focused practice leads to mastery.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2025/08/61cc4suOpAL._SL1500_-199x300.jpg"/> 
</figure>

<p>Nếu <em>Outliers</em> của Malcolm Gladwell khiến “quy tắc 10.000 giờ” trở nên nổi tiếng, thì <em>Peak</em> của Anders Ericsson – nhà tâm lý học chuyên nghiên cứu về hiệu suất – mới là cuốn sách đi thẳng vào bản chất: <strong>10.000 giờ không phải là bí quyết, mà là <em>loại hình luyện tập</em> mới quyết định bạn có thành chuyên gia hay không.</strong></p>
<p>Ericsson nhấn mạnh rằng không phải cứ luyện tập nhiều là tiến bộ. Luyện tập thường ngày – kiểu “tập cho vui”, “đánh đàn cho quen tay” – hầu như không mang lại sự khác biệt lớn. Cái cần là <strong>deliberate practice</strong> (luyện tập có chủ đích), với những nguyên tắc rõ ràng:</p>
<ol>
<li>
<p><strong>Có mục tiêu cụ thể</strong> – không tập mơ hồ, mà xác định <em>chính xác</em> mình muốn cải thiện điều gì.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Tập trung cao độ</strong> – không tập kiểu hời hợt, mà dồn toàn bộ sự chú ý trong khoảng thời gian ngắn (ví dụ 1 giờ).</p>
</li>
<li>
<p><strong>Phản hồi tức thì</strong> – biết ngay cái gì đúng, cái gì sai, để điều chỉnh kỹ thuật. Càng sớm nhận phản hồi sau khi thực hành, tác động cải thiện càng mạnh. Và chất lượng phản hồi phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng người thầy hoặc huấn luyện viên.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Thoát khỏi vùng an toàn</strong> – tập ở mức độ khó lên dần dần, cao hơn một chút so với khả năng hiện tại, để buộc não và cơ thể thích nghi, vừa xây dựng khả năng “tự làm mới bản thân hết lần này đến lần khác” khi hoàn cảnh thay đổi.</p>
</li>
</ol>
<p>Khi hội đủ bốn yếu tố này, việc luyện tập mới thật sự có giá trị.</p>
<p>Cái này sẽ dẫn chúng ta vào vòng lặp:<br>
Tiến bộ nhanh → chạm giới hạn giả tạo (thường do kỹ thuật, không phải do nỗ lực) → trì trệ, thất vọng → đột phá bất ngờ → quay lại vòng mới.</p>
<p>Đây chính là lý do tại sao có người tập 20 năm vẫn dậm chân tại chỗ, trong khi người khác chỉ cần vài năm đã vượt trội. Điểm mấu chốt là cách luyện tập này giúp xây dựng <strong>mental representations</strong> – các mô hình tinh thần gồm hình ảnh, từ ngữ, cảm giác giúp não tái hiện lại trải nghiệm. Ví dụ: một kỳ thủ cờ vua không chỉ nhớ nước đi, mà còn “nhìn thấy” cấu trúc bàn cờ sắp tới. Một golfer có thể hình dung trước tư thế, cú xoay hông, đường bóng trong đầu. Mình cũng cảm thấy khi mà tập đủ nhiều thì khi đánh đàn mình có thể hình dung được trong đầu 1 giây tiếp theo ngón tay mình sẽ đặt ở đâu, kiểu nó như thước phim quay chậm trong não á.</p>
<p>Việc hình dung mục tiêu là yếu tố quan trọng. Nó cho phép bạn “tập dượt” trong đầu trước khi hành động thật sự. Và để hình dung chính xác, bạn cần có những hình mẫu xuất sắc để noi theo – một bản ghi âm mẫu khi học nhạc, một vận động viên chuyên nghiệp khi học kỹ thuật thể thao, hoặc một mentor giỏi trong nghề nghiệp. Càng có ví dụ chuẩn mực, mental representation của bạn càng rõ ràng, từ đó việc cải thiện càng hiệu quả.</p>
<p>Một trong những điểm hay nhất của <em>Peak</em> là cách Ericsson giải ảo khái niệm tài năng thiên phú. Ông chứng minh rằng ngay cả những thần đồng hay savant cũng không có gì khác biệt về gen; điểm chung duy nhất của họ là đã trải qua một quá trình luyện tập đặc biệt, lặp đi lặp lại trong thời gian dài dưới sự hướng dẫn đúng đắn. Thông điệp dành cho chúng ta là: ngay cả khi đã trưởng thành, ta vẫn có thể đạt đến trình độ cao trong nhiều kỹ năng. Tuổi tác chắc chắn mang đến một số giới hạn – tốc độ học chậm hơn, khả năng thích nghi (neuroplasticity) giảm – nhưng điều đó không có nghĩa là không thể. Bạn vẫn có thể trở thành một người chơi golf xuất sắc ở tuổi 40, hay bắt đầu học một ngoại ngữ mới ở tuổi 50 và sử dụng thành thạo.</p>
<p>Dĩ nhiên, đỉnh cao tuyệt đối – nơi hội tụ những người dám đẩy cơ thể và trí óc đến cực hạn – sẽ khó đạt được nếu bắt đầu muộn. Nhưng để tiến gần đến đỉnh cao, trở thành người “giỏi thật sự” trong lĩnh vực mình chọn thì hoàn toàn không có gì là không thể.</p>]]></content:encoded></item><item><title>Essentialism &amp; Effortless - Greg McKeown</title><link>https://yuu3008.com/2025/09/03/essentialism-effortless-greg-mckeown/</link><pubDate>Wed, 03 Sep 2025 18:37:51 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2025/09/03/essentialism-effortless-greg-mckeown/</guid><description>&lt;p&gt;Chỉ làm những việc mình thật sự cảm thấy có ích, hiểu rõ được mục tiêu và muốn làm.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Chỉ làm những việc mình thật sự cảm thấy có ích, hiểu rõ được mục tiêu và muốn làm.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2025/08/61QfKSGnwEL._SL1200_-199x300.jpg"/> 
</figure>

<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2025/08/71ABittuHiL._SL1500_-188x300.jpg"/> 
</figure>

<p>Greg McKeown có hai cuốn sách thường được nhắc đến cùng nhau: <em>Essentialism: The Disciplined Pursuit of Less</em> và <em>Effortless: Make It Easier to Do What Matters Most</em>. Cả hai đều xoay quanh một ý tưởng cốt lõi: thay vì làm nhiều hơn, hãy chỉ làm những gì thật sự quan trọng, và làm chúng theo cách nhẹ nhàng hơn.</p>
<ul>
<li>
<p><em>Essentialism: The Disciplined Pursuit of Less</em> dạy cách nhận diện đâu là quan trọng thật sự trong cuộc sống và dũng cảm loại bỏ phần còn lại.</p>
</li>
<li>
<p><em>Effortless: Make It Easier to Do What Matters Most</em> thì hướng dẫn cách làm cho những điều quan trọng ấy trở nên nhẹ nhàng, ít tốn sức hơn—nhưng không kém phần hiệu quả.</p>
</li>
</ul>
<p><strong>Essentialism</strong></p>
<p>Cốt lõi của <em>Essentialism</em> là nguyên tắc Pareto (80/20): 80% những việc ta làm hằng ngày thực ra không mang lại nhiều giá trị. Nếu cứ lao vào tất cả, kết quả là ta chỉ làm mọi thứ ở mức dở chừng mà chẳng có gì đi đến đích. Greg gọi đây là nghịch lý của người thành công: ban đầu, để đạt được thành tựu, chúng ta có mục tiêu rõ ràng và tập trung dồn lực. Nhưng khi đã có năng lực và được nhiều người tìm đến, ta bắt đầu nhận thêm đủ loại công việc vụn vặt. Từng chút một, ta bị kéo ra khỏi mục tiêu ban đầu và mất dần phương hướng.</p>
<p>Greg đưa ra một số nguyên tắc thực hành rất thực tế:</p>
<ul>
<li>
<p><strong>Tạo thời gian riêng để suy nghĩ</strong> – ngoài những lúc bận rộn với công việc, ta cần khoảng lặng chỉ để viết ra điều mình muốn, bằng giấy và bút.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Chọn lọc thông tin</strong> – chỉ giữ lại phần kết luận và cái cần thiết, thay vì để mình ngập trong biển dữ liệu.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Ngưỡng 90 điểm</strong> – nếu một cơ hội, công việc, hay lời mời hợp tác không đạt ít nhất 90/100 điểm quan trọng với bạn, thì hãy coi nó như 0 điểm và bỏ qua.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Rõ ràng về lịch trình và hành động</strong> – biết chính xác giờ nào làm việc gì, vì mục tiêu nào, thì mới không bị cuốn vào việc “ôm thêm” cái khác.</p>
</li>
</ul>
<p><strong>Effortless</strong></p>
<p>Nếu <em>Essentialism</em> là về việc chọn lọc, thì <em>Effortless</em> là về cách hành động. Greg McKeown nhận ra rằng rất nhiều người, sau khi đã chọn đúng việc, lại biến quá trình thực hiện thành một hành trình đầy gánh nặng: ôm đồm, cầu toàn, hoài nghi, và cuối cùng kiệt sức.</p>
<p>Trong <em>Effortless</em>, Greg đưa ra ba hướng tiếp cận:</p>
<ol>
<li>
<p><strong>Quyết định giới hạn (limit):</strong> thay vì làm cho đến khi kiệt quệ, hãy xác định trước bao nhiêu là đủ. Giống như nguyên tắc “đừng làm hôm nay nhiều hơn mức mà bạn có thể hồi phục vào ngày mai.” <strong>Define “done” clearly</strong>: nếu muốn làm cho mọi việc trở nên khó khăn, hãy cứ để mục tiêu mơ hồ. Muốn dễ dàng, phải định nghĩa rõ ràng “hoàn tất” là gì.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Cố định thời gian và địa điểm:</strong> biến công việc quan trọng thành thói quen gắn với khung giờ hoặc địa điểm cụ thể. Ví dụ: viết vào 7 giờ sáng ở bàn làm việc quen thuộc. Điều này loại bỏ sự lưỡng lự “khi nào thì bắt đầu?”.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Không nghi ngờ:</strong> tin vào hệ thống và vào lựa chọn đã được cân nhắc từ trước. Nhiều khi sự do dự chính là kẻ cướp năng lượng lớn nhất.</p>
</li>
</ol>
<p>Greg cũng khuyến khích cách tiếp cận “Effortless Action” – luôn tự hỏi: <em>“Có cách nào đơn giản hơn để đạt kết quả tương tự không?”</em> Và “Effortless Results” – tập trung vào hệ thống dài hạn để tạo ra kết quả bền vững, thay vì liên tục gắng sức cho từng đầu việc nhỏ.</p>
<p><strong>Residual results vs. Linear results</strong>: nếu nỗ lực của bạn chỉ cho ra lợi ích một lần thì đó là kết quả tuyến tính. Nhưng nếu bạn đầu tư đúng cách, bạn có thể tạo ra kết quả tồn dư: làm một lần, hưởng lợi mãi về sau (ví dụ viết một quy trình, hay tạo một hệ thống).</p>
<p><strong>Tynan Effect</strong>: sau khi than phiền, hãy lập tức nói một điều mình biết ơn. Sau khi thấy tội lỗi hay tự nghi ngờ, hãy tự khen bản thân một điều. Đây là cách rèn luyện não bộ để mở rộng thay vì thu hẹp.</p>
<p><strong>Reading as leverage</strong>: đọc sách là một trong những hoạt động có “đòn bẩy” lớn nhất. Chỉ với một ngày và vài đô la, bạn có thể tiếp cận tư duy và kinh nghiệm mà những người thông minh nhất đã dành cả đời để đúc kết.</p>]]></content:encoded></item><item><title>Four thousand weeks - Bốn nghìn tuần</title><link>https://yuu3008.com/2025/09/02/four-thousand-weeks-bon-nghin-tuan/</link><pubDate>Tue, 02 Sep 2025 18:01:11 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2025/09/02/four-thousand-weeks-bon-nghin-tuan/</guid><description>&lt;p&gt;Nếu sống đến 80 tuổi, chúng ta sẽ có khoảng 4.000 tuần trên đời.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Nếu sống đến 80 tuổi, chúng ta sẽ có khoảng 4.000 tuần trên đời.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2025/09/71udc7ZQtVL._SL1500_-195x300.jpg"/> 
</figure>

<p>Con số 4000 này, như Oliver Burkeman nói, “ngắn đến mức vừa nực cười, vừa đáng sợ, vừa… xúc phạm”. Cuốn sách không phải là một “cẩm nang quản lý thời gian”, mà là một lời nhắc nhở: thời gian hữu hạn, ta không bao giờ có thể làm hết mọi thứ.</p>
<p>Burkeman chỉ ra rằng cuộc săn đuổi sự hoàn hảo hay “check hết mọi box” là ảo tưởng. Những người theo đuổi sự hoàn hảo, sợ này sợ nọ nên không bắt đầu, kết cục, họ sống mãi trong vùng “khả năng vô tận” mà không bao giờ biến nó thành thực tại. Thực ra, &ldquo;every choice we make is both an affirmation and a sacrifice&rdquo;: mọi quyết định đều là một sự khẳng định và đồng thời là một lời từ biệt một cái gì đó.</p>
<p>Một trong những phần hay nhất của sách là cách Burkeman “minh oan” cho sự trì hoãn. Ông không kêu gọi ta loại bỏ nó, mà chỉ ra rằng: <em>“The point isn’t to eradicate procrastination, but to choose more wisely what you’re going to procrastinate on.”</em> Nói cách khác, quản lý thời gian không phải là làm tất cả, mà là chọn khôn ngoan việc gì để bỏ qua.</p>
<ol>
<li>
<p><strong>Pay yourself first with time</strong> – Hãy dành thời gian cho điều quan trọng trước tiên. Nếu bạn chờ làm xong mọi việc lặt vặt rồi mới viết, vẽ, yêu thương hay dấn thân cho một dự án cá nhân, thì bạn sẽ không bao giờ có lúc “rảnh”. Cách duy nhất là làm nó ngay hôm nay, dù chỉ một chút.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Limit your work in progress</strong> – Bắt đầu hàng chục dự án một lúc chỉ tạo ra ảo giác an toàn. Thực ra, đó là một cách trốn tránh: bạn làm dở tất cả, nhưng chẳng hoàn thành cái nào. Tập trung vào ít việc hơn để thực sự đi đến cùng.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Resist the allure of middling priorities</strong> – Kẻ thù nguy hiểm nhất không phải là những việc vô nghĩa, mà là những việc “cũng khá quan trọng”. Chúng đủ hấp dẫn để ngốn thời gian, nhưng không bao giờ đem lại ý nghĩa lớn.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Keep a “done list”</strong> – Thay vì chỉ nhìn vào to-do list bất tận, hãy ghi lại những gì bạn đã hoàn thành. Điều này giúp bạn nhận ra rằng mình không “dậm chân tại chỗ” và nuôi dưỡng cảm giác tiến bộ.</p>
</li>
</ol>
<p>Burkeman cũng nhắc đến cái mình thấy thấm nhất là <strong>sự nguy hiểm của việc ảo tưởng kiểm soát</strong>. Suốt ngày nói time management nhưng thực sự có quản lý được thời gian đâu&hellip; Chúng ta thường nghĩ rằng nếu đủ kỷ luật và đủ khéo léo, mình có thể “sắp xếp” thời gian để vừa hoàn thành công việc, vừa có thời gian cho đam mê, vừa tận hưởng cuộc sống. Thực tế thì không. Luôn luôn có cái giá phải trả. <strong>Thành công thực sự là chấp nhận cái hữu hạn, chấp nhận “nghỉ tay” với hầu hết mọi thứ, để tập trung cho một số ít điều quan trọng.</strong></p>]]></content:encoded></item><item><title>Range - David Epstein</title><link>https://yuu3008.com/2025/09/01/range-david-epstein/</link><pubDate>Mon, 01 Sep 2025 18:14:39 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2025/09/01/range-david-epstein/</guid><description>&lt;p&gt;Why generalists triumph in a specialized world - Tại sao &amp;ldquo;chín nghề&amp;rdquo; lại nổi bật trong thế giới &amp;ldquo;một nghề&amp;rdquo;.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Why generalists triumph in a specialized world - Tại sao &ldquo;chín nghề&rdquo; lại nổi bật trong thế giới &ldquo;một nghề&rdquo;.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2021/12/715aufqajll-199x300.jpg"
         alt="Nguồn ảnh: amazon"/> <figcaption>
            <p>Nguồn ảnh: amazon</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>Cho ai không hiểu tiêu đề dịch quá gượng gạo thì mình lấy hai từ này từ câu &ldquo;một nghề cho chín còn hơn chín nghề&rdquo;, nhưng ở thời đại bây giờ rõ ràng chuyên môn hoá cao, như câu trên thì &ldquo;một nghề&rdquo; mới là trung tâm xã hội, nhưng cuốn này lại đề cập đến một góc nhìn ngược lại, ở đó &ldquo;chín nghề&rdquo; lại được đánh giá cao hơn.</p>
<p>Mở đầu cuốn này là hai hình tượng đối lập: Tiger Woods, thần đồng golf được cha huấn luyện từ khi 2 tuổi, là minh chứng hoàn hảo cho chuyên môn hóa sớm; trong khi Roger Federer lại lớn lên giữa vô số môn thể thao khác nhau và chỉ chọn tennis khi đã 12 tuổi. Cha mẹ Federer không ép buộc mà chỉ “tạo ra nhiều cơ hội để thử, rồi giúp con tự suy ngẫm để học được nhiều nhất về chính mình”. Chính sự đa dạng trải nghiệm ấy đã bồi đắp khả năng phối hợp và tư duy linh hoạt, đưa Federer trở thành một huyền thoại.</p>
<p>Vậy khi nào “một nghề” thắng, khi nào “chín nghề” thắng? Epstein phân biệt hai loại môi trường học tập và làm việc:</p>
<ul>
<li>
<p><strong>Kind problems</strong> (vấn đề “hiền lành”): luật rõ ràng, phản hồi nhanh chóng, tình huống lặp đi lặp lại. Đây là đất cho chuyên gia – ví dụ cờ vua, golf, kế toán.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Wicked problems</strong> (vấn đề “khó lường”): luật mơ hồ, ít phản hồi, hoàn cảnh thay đổi liên tục. Đây là nơi generalist tỏa sáng – ví dụ khoa học liên ngành, công nghệ, kinh doanh, chính trị.</p>
</li>
</ul>
<p>Chuyên gia giỏi trong môi trường ổn định. Nhưng khi thế giới đầy biến động, người có “range” – trải nghiệm đa dạng, góc nhìn rộng – lại dễ dàng tìm ra chiến lược đúng. Các nhà nghiên cứu khi tìm hiểu về những nhà đổi mới vĩ đại nhận thấy điểm chung: họ là systems thinkers – những người có khả năng kết nối những mảnh thông tin rời rạc từ nhiều nguồn, và đặc biệt là đọc rộng, vượt khỏi chuyên môn hẹp của mình. Steve Jobs từng nói: <em>“Creativity is just connecting the dots.”</em> Chính sự đa dạng trải nghiệm mới giúp ta có nhiều “dots” để kết nối. Cá nhân mình cũng thấy đồng cảm: bản thân từng đi qua nhiều trải nghiệm rất khác nhau. Có lúc chúng tưởng chừng rời rạc, nhưng mình hi vọng một ngày sẽ cross chúng lại, để tạo ra được giá trị mới.</p>
<p>Epstein cũng đưa ra cách để những người &ldquo;chín nghề&rdquo; có thể luyện tập học và nhớ lâu: những cách học khó khăn, chậm chạp lại đem đến kết quả bền lâu:</p>
<ul>
<li>
<p><strong>Interleaving</strong>: trộn lẫn các chủ đề khi học.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Spacing</strong>: ôn tập ngắt quãng thay vì nhồi nhét.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Generation effect</strong>: tự tạo câu trả lời, kể cả sai, giúp nhớ lâu hơn.</p>
</li>
</ul>
<p>Epstein kết lại bằng ba từ: <strong>“Đừng cảm thấy mình chậm trễ”</strong>. Nếu <em>Outliers</em> của Malcolm Gladwell nhấn mạnh sức mạnh của 10.000 giờ luyện tập, thì <em>Range</em> của Epstein lại bổ sung một sự thật quan trọng: trong một thế giới phức tạp và khó đoán, người “chín nghề” thường có lợi thế rõ rệt. Thành công không chỉ đến từ việc chọn đúng một chuyên ngành từ sớm và tiến thẳng như đường thẳng. Con đường vòng vo, thử nghiệm, đổi hướng – tất cả đều có giá trị.</p>
<ul>
<li>
<p>Đừng ám ảnh về hiệu suất tức thời. Quan trọng là đi đúng tốc độ của riêng bạn.</p>
</li>
<li>
<p>Hãy coi việc thử nhiều thứ là một phần của học tập. Không có trải nghiệm nào thật sự “lãng phí”.</p>
</li>
<li>
<p>Kết hợp điểm mạnh của chuyên môn với sự rộng mở của trải nghiệm đa dạng. Đó là công thức phù hợp nhất với thế giới nhiều “wicked problems” hiện nay.</p>
</li>
</ul>
<p>Đọc xong <em>Range</em>, mình thấy nhẹ nhõm hơn chút và có thêm niềm tin với chính cái career path chĩa 4 phương 8 hướng của mình&hellip;</p>]]></content:encoded></item><item><title>The joy of less - Francine Jay</title><link>https://yuu3008.com/2025/08/31/the-joy-of-less-francine-jay/</link><pubDate>Sun, 31 Aug 2025 17:29:45 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2025/08/31/the-joy-of-less-francine-jay/</guid><description>&lt;p&gt;Sách về tối giản gồm bốn phần: triết lý, phương pháp, ứng dụng theo từng phòng, và mở rộng sang lối sống.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Sách về tối giản gồm bốn phần: triết lý, phương pháp, ứng dụng theo từng phòng, và mở rộng sang lối sống.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2025/08/81RtzVXh7zL._SL1500_-218x300.jpg"/> 
</figure>

<h3 id="phần-1-philosophy--triết-lý-tối-giản">Phần 1: Philosophy – Triết lý tối giản</h3>
<p>Đầu tiên là chúng ta cần nhìn lại mối quan hệ giữa con người và đồ đạc. Một món đồ không chỉ chiếm chỗ, nó còn ngốn năng lượng: ta phải nghĩ cách mua, giữ gìn, bảo quản, rồi áy náy nếu bỏ đi. Sở hữu nhiều chưa chắc đã thoải mái; đôi khi càng ít, ta càng nhẹ nhõm.</p>
<p>Vài nguyên tắc đáng ghi lại:</p>
<ul>
<li>
<p><strong>You are not what you own</strong>: Đồ đạc không phải là con người bạn. Những món đồ “aspirational” (ví dụ mua dụng cụ tập gym để tưởng tượng mình sẽ thành vận động viên) thường chỉ kéo bạn vào ảo tưởng.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Less stuff = less stress</strong>: Sở hữu nhiều đồng nghĩa với nhiều trách nhiệm—mua sắm, giữ gìn, bảo quản. Giảm đồ nghĩa là giảm bớt gánh nặng tinh thần.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Less stuff = more freedom</strong>: Đồ đạc có thể biến thành cái neo, giữ chúng ta khỏi những thay đổi hay trải nghiệm mới. (Nhiều đồ quá mỗi lần dọn nhà chuyển nhà muốn làm mồi lửa luôn&hellip;)</p>
</li>
<li>
<p><strong>Become detached</strong>: Nghĩ về lần đi du lịch chỉ với một balo, bạn vẫn sống ổn. Vậy thì, tại sao ở nhà lại cần nhiều đến thế?</p>
</li>
<li>
<p><strong>Be a good gatekeeper</strong>: Hãy coi ngôi nhà như một không gian thiêng liêng, bạn là người gác cổng. Khi đồ muốn vào, bạn có quyền nói “xin lỗi, hết chỗ”.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Enjoy without owning</strong>: Có những niềm vui đến từ việc mượn, thuê, chia sẻ, chứ không nhất thiết phải sở hữu.</p>
</li>
<li>
<p><strong>The joy of enough</strong>: Lão Tử từng nói: <em>知足者富</em> (biết đủ là giàu). Làm một danh sách những gì bạn đã có, và bạn sẽ thấy mình đã dư dả hơn mình nghĩ.</p>
</li>
</ul>
<h3 id="phần-2-streamline--10-bước-dọn-dẹp">Phần 2: STREAMLINE – 10 bước dọn dẹp</h3>
<p>STREAMLINE là công cụ trung tâm của cuốn sách. Mười nguyên tắc này giúp ta biết cách xử lý đống đồ đang có:</p>
<ol>
<li>
<p><strong>Start over:</strong> Lấy hết ra, bắt đầu lại từ đầu. Mình hay follow mấy anh sống tối giản trên YouTube xong đi giúp người ta dọn đồ cũng theo sát nguyên tắc này, muốn dọn dẹp quần áo: lôi tất cả quần áo ở mọi nơi ra và bắt đầu với cái tủ trống, sau đó xếp lại những thứ mình thật sự cần. (Tuy thực tế là có lúc bê quần áo ra xong hứng thú đã hết, quần áo đầy nhà không chốn đặt chân&hellip;)</p>
</li>
<li>
<p><strong>Trash, treasure, transfer:</strong> Chia thành bỏ đi, giữ lại, hoặc cho đi.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Reason for each item:</strong> Đặt câu hỏi, lý do món này tồn tại là gì?</p>
</li>
<li>
<p><strong>Everything in its place:</strong> Mọi thứ phải có chỗ riêng. Cái này mình cảm nhận rất rõ nét, khi đồ đạc nào cũng có vị trí của nó thì mình cũng hình thành luôn thói quen là đồ nào về đúng chỗ đó, hoặc đi đến chỗ A mà không thấy đồ vật ở đó thì sẽ đi dọn dẹp để các thứ về đúng vị trí.</p>
</li>
<li>
<p><strong>All surfaces clear:</strong> Bề mặt không phải chỗ để đồ. Ngày xưa nhà mình có một vị trí thần kỳ là: nóc tủ tivi, nơi cả nhà mình quăng mọi thứ lên đó =)), tìm cái gì ở đó cũng thấy nên rất bừa bộn, bàn học mình trước đây cũng rất bừa. Từ ngày dọn dẹp các mặt phẳng nhìn thấy đập vào mắt như bàn học, bàn bếp, sàn nhà,&hellip; tự dưng thấy nhà gọn hẳn.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Modules:</strong> Gom nhóm đồ tương tự lại.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Limits:</strong> Đặt giới hạn rõ ràng cho từng loại.</p>
</li>
<li>
<p><strong>One in, one out:</strong> Một món mới vào thì một món cũ phải đi.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Narrow it down:</strong> Ưu tiên đa năng, số hoá khi có thể. Sau khi tải gần 1 tạ sách về Việt Nam thì giờ mình quyết định chỉ đọc sách điện tử thôi :(.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Everyday maintenance:</strong> Duy trì mỗi ngày.</p>
</li>
</ol>
<h3 id="phần-3-room-by-room--áp-dụng-từng-phòng">Phần 3: Room by Room – Áp dụng từng phòng</h3>
<p>Trong sách có hướng dẫn đi qua từng không gian: phòng khách, phòng ngủ, bếp, văn phòng tại gia, thậm chí garage. Ở đâu cũng có cách áp dụng STREAMLINE, khá thực tế có thể vừa đọc vừa thực hành theo.</p>
<h3 id="phần-4-lifestyle--tối-giản-lối-sống">Phần 4: Lifestyle – Tối giản lối sống</h3>
<p>Phần cuối mở rộng ý tưởng tối giản sang cả thời gian và năng lượng. Ta có thể STREAMLINE lịch trình: học cách nói “không”, gom nhóm công việc tương tự, ủy quyền, chuẩn hoá các việc lặp lại, rồi có thể trở thành một “minsumer” – người tiêu dùng tối thiểu, tác động ít hơn đến môi trường.</p>
<p>Cuốn này thì không có gì quá mới so với những tư tưởng tối giản hay thấy, nhưng viết rất gẫy gọn, mang tính thực hành cao, nhiều ý tưởng gẫy gọn nên mình khá thích.</p>]]></content:encoded></item><item><title>鳥貴族「２８０円均一」の経営哲学　Triết lý kinh doanh "đồng giá 280 yên" từ quán nhậu Quý tộc gà</title><link>https://yuu3008.com/2025/08/29/%E9%B3%A5%E8%B2%B4%E6%97%8F%E3%80%8C%EF%BC%92%EF%BC%98%EF%BC%90%E5%86%86%E5%9D%87%E4%B8%80%E3%80%8D%E3%81%AE%E7%B5%8C%E5%96%B6%E5%93%B2%E5%AD%A6%E3%80%80triet-ly-kinh-doanh-dong-gia-280-yenquot/</link><pubDate>Fri, 29 Aug 2025 17:47:38 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2025/08/29/%E9%B3%A5%E8%B2%B4%E6%97%8F%E3%80%8C%EF%BC%92%EF%BC%98%EF%BC%90%E5%86%86%E5%9D%87%E4%B8%80%E3%80%8D%E3%81%AE%E7%B5%8C%E5%96%B6%E5%93%B2%E5%AD%A6%E3%80%80triet-ly-kinh-doanh-dong-gia-280-yenquot/</guid><description>&lt;p&gt;Viết về chuỗi quán nhậu ở Nhật và cách họ giữ giá rẻ.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Viết về chuỗi quán nhậu ở Nhật và cách họ giữ giá rẻ.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2025/08/616Et58KKuL._SL1483_-205x300.jpg"/> 
</figure>

<p>Nếu đã từng sống ở Nhật, chắc hẳn bạn biết đến 鳥貴族 (Torikizoku) – chuỗi izakaya nổi tiếng với mô hình đồng giá (trước là 280 yên, nay giá đã tăng thành 390 yên do lạm phát), nơi sinh viên, nhân viên văn phòng hay gia đình đều có thể tìm thấy một chỗ ngồi rộng rãi, đồ ăn rẻ, ngon, và menu phong phú ngay gần ga tàu. Mấy ga lớn như Shinjuku chắc quanh ga phải có cả chục quán, cả nước theo con số mình vừa kiếm được năm 2025 là 669 quán. Mình khá tò mò về các chuỗi của Nhật nên có tìm đọc về chủ đề này khá nhiều, đây là cuốn đầu tiên (<del>đã đọc từ rất lâu và viết review nhưng chưa thèm đăng</del>).</p>
<p>Cuốn này do chính giám đốc Okura kể lại hành trình hình thành và phát triển của chuỗi quán nhậu này, đồng thời giải thích tại sao Torikizoku có thể duy trì mức giá thấp, mở rộng quy mô trên toàn quốc mà vẫn giữ chất lượng và niềm tin khách hàng.</p>
<p>Quán này đặc trưng ở chỗ giá rất rẻ, nhưng lại dùng thịt gà nội địa (ở VN mới thấy mấy thứ hàng ngoại nó mắc, chứ bên Nhật thì cái gì nội địa mới mắc nhé, gà Brasil gà các nơi thì rẻ như cho, gà nội địa x2, x3 giá&hellip;), và xiên tại quán chứ không phải xiên ở xưởng tập trung và vận chuyển đông lạnh về quán. Tại sao nó vẫn rẻ được? Câu trả lời nằm ở hai điểm: sự chọn lọc  và không đặt mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận trên từng xiên gà.</p>
<p>Ví dụ điển hình là bỏ than củi (炭火焼). Nướng than vốn được coi là yếu tố “làm nên hồn” của yakitori, nhưng thực chất, hương vị hoàn toàn có thể tái hiện bằng máy nướng hiện đại. Torikizoku chọn bỏ đi sự “hào nhoáng” này để tập trung vào tính ổn định và hiệu quả.</p>
<p>Ngoài ra, họ áp dụng phân công chuyên biệt: nhân viên bán thời gian chỉ làm công việc xiên gà tại cửa hàng, tách biệt với đội ngũ phục vụ. Việc xiên thịt vào xiên thường vào lúc buổi chiều để chuẩn bị cho khách nhậu buổi tối, nên công việc này quán tìm những bà mẹ muốn làm thêm vài tiếng buổi chiều trong khi các con đang đi học (quá hợp lý!). Thịt được xiên ngay tại quán và trong ngày làm này giúp giữ được độ tươi của thịt gà trong ngày, đồng thời nâng cao năng suất.</p>
<p>Chuỗi cửa hàng nào cũng đối diện với một mâu thuẫn: mở rộng sẽ giúp giảm chi phí, nhưng đồng thời dễ dẫn đến dịch vụ máy móc và đồ ăn kém chất lượng. Torikizoku giải quyết bằng cách chọn lọc chỗ cần tiêu chuẩn hoá, chỗ cần thủ công:</p>
<ul>
<li>
<p><strong>Tiêu chuẩn hoá:</strong> nước sốt được sản xuất tập trung tại nhà máy để giữ đồng nhất.</p>
</li>
<li>
<p><strong>Thủ công:</strong> gà xiên tại từng cửa hàng để đảm bảo độ tươi ngon.</p>
</li>
</ul>
<p>Cách tiếp cận này tạo ra sự cân bằng: khách hàng đi bất kỳ cửa hàng nào cũng nhận được cùng một mức giá, cùng một hương vị, nhưng vẫn cảm nhận được sự “tươi mới” như ở quán nhỏ.</p>
<p>Trong sách còn rất nhiều &ldquo;triết lý&rdquo; khác được Okura áp dụng để tiết kiệm tối đa chi phí: không bao giờ thuê mặt bằng ở tầng 1, nên quán lúc nào cũng ở tầng hầm hoặc 2-3 trở lên, chỉ cần biển hiệu đủ bắt mắt là vẫn có khách, v.v&hellip; Nếu bạn quan tâm đến quản trị chuỗi cửa hàng, vận hành F&amp;B, hay đơn giản là yêu thích những câu chuyện kinh doanh gắn liền với đời sống hằng ngày, cuốn sách này rất đáng đọc.</p>]]></content:encoded></item><item><title>Khi hơi thở hoá thinh không - Paul Kalanithi</title><link>https://yuu3008.com/2025/08/28/khi-hoi-tho-hoa-thinh-khong-paul-kalanithi/</link><pubDate>Thu, 28 Aug 2025 18:02:09 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2025/08/28/khi-hoi-tho-hoa-thinh-khong-paul-kalanithi/</guid><description>&lt;p&gt;Những miêu tả sâu sắc nhất luôn là những gì bản thân mình trực tiếp cảm nhận bằng chính cơ thể.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Những miêu tả sâu sắc nhất luôn là những gì bản thân mình trực tiếp cảm nhận bằng chính cơ thể.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2025/08/44172984-218x300.jpg"/> 
</figure>

<p>Đầu tiên phải khen cái tên bản dịch tiếng việt này, nghe rất thơ, gợi ra được tinh thần của cuốn sách: vừa giữ được ý nghĩa gốc <em>When Breath Becomes Air</em>, vừa mang nét gợi rất riêng trong tiếng Việt. Đây là hồi ký của Paul Kalanithi – một bác sĩ giải phẫu thần kinh nhưng mắc ung thư phổi khi sự nghiệp đang ở đỉnh cao. Những trang sách đưa người đọc đi từ quãng đời sinh viên y khoa, những năm tháng căng thẳng trong phòng mổ, đến lúc phải đối diện với chính bệnh án của mình. Từ một người chữa trị cho bệnh nhân, tác giả trở thành bệnh nhân, vừa điều trị, vừa viết, vừa truy vấn không ngừng: sống có nghĩa là gì, và khi cái chết đã ở ngay trước mặt, điều gì mới thật sự đáng để sống.</p>
<p>Phần đầu như một khúc dạo đầu nhẹ nhàng. Paul kể về hành trình của một bác sĩ nội trú giải phẫu thần kinh, những năm tháng mài giũa trong bệnh viện, rồi sự say mê với triết học, văn chương và câu hỏi “cái chết nghĩa là gì”. Đây là giai đoạn “khỏe mạnh hoàn hảo”, nhưng đọc với tâm thế người biết trước kết cục, mình thấy từng trang đều như có bóng mờ của sự hữu hạn. Đọc đến đoạn Paul kể về một bệnh nhân mất khả năng ngôn ngữ, chỉ có thể giao tiếp bằng con số, mình thấy rùng mình. Anh đặt câu hỏi: <em>“What kind of life exists without language?”</em> Một người phẫu thuật thần kinh đứng trước khoảnh khắc quyết định có cứu một bệnh nhân hay không, và câu trả lời lại nằm ở chỗ: không phải sống hay chết, mà là sống như thế nào.</p>
<p>Khi phát hiện ung thư, mọi thứ đảo lộn. Paul vốn biết rõ giải phẫu và sinh lý đau, từng nghe bệnh nhân diễn tả hàng trăm kiểu đau, nhưng khi chính mình chịu đau lưng, anh mới thốt lên: <em>“I didn’t know what it felt like.”</em> Khoảng cách giữa bác sĩ và bệnh nhân, tri thức và trải nghiệm, đột nhiên bị xoá nhoà. Cuốn sách trở nên đặc biệt: không còn là những trang lý thuyết khô khan của y học, mà là tiếng nói của một con người đang vừa chữa bệnh cho người khác, vừa chiến đấu với căn bệnh của chính mình. Mỗi dòng chữ đều mang trọng lượng của sự thật, của một người bước đi trên ranh giới giữa sự sống và cái chết.</p>
<p>Đến lúc mình nhận ra cuốn sách dừng lại giữa chừng, và phần kết phải do Lucy – vợ tác giả – viết, mới thấy hết sự nghiệt ngã của sinh mệnh. Nó không phải kiểu “kết mở” hay “chủ ý bỏ dở” của văn chương, mà là sự dang dở thật sự, vì người viết đã không còn. Cái đồng hồ cuộc đời mà Paul hay nhắc đến, mình đọc mà như nghe được tiếng <em>click clack</em> đếm ngược, lạnh lẽo, không thể né tránh. Đọc tới đó thấy ghê thật, vừa thương, vừa bất lực, vừa rùng mình vì tất cả chúng ta đều đang sống cùng một chiếc đồng hồ như thế, chỉ là chưa đến lúc kim chỉ về mình mà thôi.</p>
<p>Paul nhận ra rằng câu hỏi quan trọng không còn là <em>“sống được bao lâu nữa”</em>, mà là <em>“sống thế nào mới xứng đáng với quãng thời gian còn lại”</em>. Ông vẫn tiếp tục làm việc trong phòng mổ chừng nào còn đủ sức, vẫn đọc sách, vẫn viết, vẫn cùng vợ mơ về tương lai dù biết có thể không bao giờ kịp chạm tới. Chính thái độ này làm mình thấy cuốn sách không chỉ là lời kể lại bệnh tình, mà là một cuộc đối thoại về ý nghĩa của sự tồn tại. Sách đượm sắc u uất nhưng cũng tràn đầy đam mê sống, và sự chấp nhận cái chết đang đến. Có lẽ cái quý giá nhất mà cuốn sách mang lại không phải là câu trả lời, mà là sự can đảm để đặt câu hỏi — sống như thế nào mới đáng sống, và khi cái chết không còn là điều xa xôi, ta sẽ chọn sống ra sao trong từng ngày còn lại.</p>]]></content:encoded></item><item><title>Bay trên tổ chim cúc cu - Ken Kesey</title><link>https://yuu3008.com/2025/08/27/bay-tren-to-chim-cuc-cu-ken-kesey/</link><pubDate>Wed, 27 Aug 2025 18:25:00 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2025/08/27/bay-tren-to-chim-cuc-cu-ken-kesey/</guid><description>&lt;p&gt;Đây là nơi mà bệnh viện tâm thần được miêu tả như là một guồng máy lạnh lùng, nơi con người bị bóp nghẹt trong im lặng.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Đây là nơi mà bệnh viện tâm thần được miêu tả như là một guồng máy lạnh lùng, nơi con người bị bóp nghẹt trong im lặng.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2025/08/images.jpeg"/> 
</figure>

<p>Vài suy nghĩ</p>
<p><em>Bay trên tổ chim cúc cu</em> mở ra trong một bệnh viện tâm thần ở Mỹ, nơi mọi thứ vận hành dưới sự kiểm soát sắt đá của y tá trưởng Ratched. Bà ta không cần la hét, không cần bạo lực, chỉ dùng những “quy định” lạnh lùng, những ánh nhìn sắc như dao và những trò tâm lý để giữ cho bệnh nhân luôn ngoan ngoãn, sợ hãi và phụ thuộc. Cả trại như một guồng máy, bệnh nhân dần mất đi cá tính và trở thành những chiếc bóng.</p>
<p>Nhân vật kể chuyện là Chief Bromden, một người da đỏ giả câm điếc nhiều năm để tránh va chạm. Ông nhìn thấy thế giới bệnh viện như một “cỗ máy khổng lồ” – nơi con người bị vận hành, bị thuần hóa. Bromden chỉ im lặng quan sát, cho đến ngày McMurphy xuất hiện.</p>
<p>Randle McMurphy là một tay cờ bạc, lừa đảo, ồn ào và bặm trợn, giả điên để thoát khỏi nhà tù và nghĩ rằng ở bệnh viện sẽ “dễ thở” hơn. Nhưng rồi anh phát hiện nơi đây còn khắc nghiệt hơn cả tù, và người thật sự nắm quyền là Ratched. McMurphy chọn cách chống đối: anh cười nói, tổ chức chơi bài, lôi kéo mọi người cãi lời y tá, thậm chí dàn xếp một chuyến đi câu cá ngoài bệnh viện. Từng bước, McMurphy thổi vào bệnh nhân chút hơi thở của tự do, dạy họ dám nói, dám cười, dám nhớ rằng mình vẫn là con người. Ngay từ đầu, McMurphy đã nói anh ta không thể sống dưới quyền một “matriarch”, rằng sẽ không để một người phụ nữ cai trị mình. Sau một mâu thuẫn, McMurphy nổi điên, xông tới bóp cổ bà, xé toạc bộ đồng phục như một cách lột trần quyền lực giả tạo. Nhưng chi tiết anh xé toạc bộ đồng phục của bà, để lộ bộ ngực, thì lại không thể giải thích chỉ như “đánh nhau”. Đó là một sự tấn công trực diện vào tính nữ, biến sự nổi loạn chống lại hệ thống thành một cuộc hạ nhục giới tính.</p>
<p>Thế nhưng, bỏ qua sự bực bội đó, đây vẫn là một cuốn sách làm mình nhớ mãi. Cái cách Ken Kesey mô tả bệnh viện như một cỗ máy khổng lồ, cái cách Chief Bromden vừa kể vừa mơ hồ trong ảo giác, tất cả khiến mình thấy thế giới trong truyện vừa phi thực vừa thật đến rùng mình. Mình vốn rất thích đọc những thế giới mà bản thân không thể trải nghiệm được, vì chính sự khác biệt đó mới cuốn hút. Trong <em>Bay trên tổ chim cúc cu</em>, thế giới bệnh viện tâm thần được miêu tả kỹ lưỡng đến mức đáng sợ, từng chi tiết nhỏ đều thật và ám ảnh, khiến mình vừa thấy cuốn hút vừa thấy nghẹt thở.</p>
<p>Nghe nói có phim chuyển thể nhưng chắc mình không xem. Đọc truyện thôi đã có những đoạn làm mình bực đến mức muốn… xé sách rồi, chứ nhìn hình ảnh chắc còn khó chịu hơn. Đây đúng là ví dụ điển hình của kiểu “bìa tươi sáng nhưng nội dung nặng nề áp lực” – cầm lên thì tò mò, nhưng đọc xong thì trong người nặng như có tảng đá đè.</p>]]></content:encoded></item><item><title>The Bone Collector (Kẻ tầm xương) - Jeffery Deaver</title><link>https://yuu3008.com/2025/08/25/jeffery-deaver-bone-collector-ke-tam-xuong/</link><pubDate>Mon, 25 Aug 2025 18:24:00 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2025/08/25/jeffery-deaver-bone-collector-ke-tam-xuong/</guid><description>&lt;p&gt;Một hạt bụi có thể lật cả vụ án.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Một hạt bụi có thể lật cả vụ án.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2016/08/15758166.jpg"
         alt="Nguồn: goodreads"/> <figcaption>
            <p>Nguồn: goodreads</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>&ldquo;Kẻ tầm xương&rdquo; là tác phẩm đầu tiên trong chuỗi các tác phẩm trinh thám với nhân vật thám tử Lincoln Rhyme, với bối cảnh là thành phố New York vào năm 1999. Truyện này đã được dựng thành phim do Denzel Washington và Angelina Jolie thủ vai, phát hành năm 1999. Mình đọc qua review thì thấy fan truyện thì khen phim và fan phim thì khen truyện (như bất kì bản chuyển thể nào khác, vẫn luôn có 2 luồng ý kiến trái chiều). Bản thân tác giả Jeffery Deaver thì trả lời, phim và truyện cần được đánh giá bởi các yếu tố khác nhau, nên đừng nên so sánh khiên cưỡng (#nếu là mình nói câu này chắc tức là không thích bản chuyển thể rồi ._.).</p>
<p>Nhân vật chính, Rhyme Lincoln là một nhà tội phạm học, đã từng là trưởng phòng điều tra hiện trường của Sở cảnh sát thành phố New York. Điều hấp dẫn nhất của các tác phẩm của Jeffery Deaver, đặc biệt thể hiện qua cách điều tra của Rhyme Lincoln, chính là tất cả đều dựa trên suy luận từ những chứng cứ có mặt tại hiện trường, có thể là bụi hoặc mẩu lá cây hoặc chỉ là các vết sơn nhỏ, có thể phải ngửi, nếm, và thường là soi qua kính hiển vi và nhận biết các nhất bằng rất nhiều công nghệ tân tiến. Trớ trêu thay, một người đã từng đi khắp các ngõ ngách của New York để lập đủ loại từ điển về các loại đất, các thông tin khác nhau để bất kì khi nào tra cứu cũng có thể nhận biết được những điều riêng của từng vùng thì nay lại bị khoá chân, theo đúng nghĩa đen, hay nói đúng hơn là khoá-cả-4-chi, chỉ có thể cử động phần đầu và cổ, cử động nhẹ ở vai và ngón giữa bàn tay trái. Hiện tại Lincoln chỉ có thể nhắm mắt lại và dạo chơi vòng quanh New York thông qua trí nhớ và trí tưởng tượng siêu việt của bản thân, nhưng tất cả những gì anh ghi nhớ chỉ là hình ảnh của quá khứ, và những điều hiện tại thay đổi hay không tính được đã làm khó anh rất nhiều khi không thể trực tiếp đến hiện trường. Ở phần đầu của loạt truyện, Lincoln đang đàm phán với bác sĩ Berger để giúp mình &ldquo;được&rdquo; chết, cũng là một sự giải thoát với anh khi không thể tiếp tục với nguy cơ có thể sống thực vật bất kì lúc nào, và một khi anh đã vào trạng thái thực vật thì không thể chết, mà cũng không thể tự quyết định quyền được chết nữa.</p>
<p>Amelia Sachs là một nhân viên cảnh sát xuất hiện với vai trò giúp Lincoln có cảm giác thật hơn về hiện trường, không chỉ miêu tả lại về mùi, âm thanh, hình ảnh, khám nghiệm hiện trường mà đôi khi cô còn đưa mình vào cùng suy nghĩ với hung thủ để nhìn hiện trường từ một góc nhìn khác. Quyển 1 mở ra khi Amelia chuẩn bị rời khỏi bộ phận và đây là buổi làm việc cuối cùng của cô. Chính lúc này, cô phát hiện hiện trường của một vụ án đặc biệt, mà trong khoảng thời gian rất ngắn cô phải tìm cách tối ưu nhất để chặn các ngả đường hung thủ có khả năng trốn thoát. Lincoln đã chọn cô làm trợ thủ vì quyết định táo bạo và dứt khoát của Amelia ở thời điểm đó. Đọc như kiểu xem hai luồng dữ liệu: <em>input thô</em> từ Amelia → <em>xử lý và suy luận</em> từ Lincoln.</p>
<p>Hung thủ, “kẻ tầm xương” không giết người theo cách “đơn giản”. Hắn biến tội ác thành một trò chơi man rợ: mỗi hiện trường vừa là án mạng, vừa để lại những manh mối kỳ quái dẫn đến nạn nhân tiếp theo. Vấn đề là, những manh mối này khó đến mức… nếu ngoài đời thật chắc cảnh sát chẳng bao giờ hiểu nổi. Mình không viết thêm về nội dung nữa sợ spoil.</p>
<p><em>The Bone Collector</em> cũng giống như nhiều truyện trinh thám khác: càng đọc càng thấy vô lý, nhưng lại càng cuốn. Một cuốn truyện đáng lẽ phải khiến mình “dùng não” để suy luận, nhưng nếu thực sự dùng não thì sẽ thấy nhiều chỗ… khá ngu =))) Thế mà vẫn lôi được mình đọc liền mạch, chỉ vì sự tỉ mỉ đến mức ám ảnh trong từng mẩu chứng cứ – một hạt bụi, một vết sơn, một cọng rơm đều có thể biến thành manh mối.</p>
<p>Cách viết của Jeffery Deaver cũng rất “đã”, mạch nhanh, từ vựng chọn lọc, kiểu tác giả mà lâu lâu lại muốn nhặt một quyển lên để đọc ngấu nghiến trong hai ngày cuối tuần. <em>Kẻ tầm xương</em> vừa là quyển mở màn series Lincoln Rhyme, vừa là quyển nổi tiếng nhất, nên nếu muốn bắt đầu với Deaver thì đây chính là lựa chọn hợp lý.</p>]]></content:encoded></item><item><title>Breath - Thở đúng cách</title><link>https://yuu3008.com/2023/01/30/breath-tho-dung-cach/</link><pubDate>Mon, 30 Jan 2023 23:54:00 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2023/01/30/breath-tho-dung-cach/</guid><description>&lt;p&gt;Bước đầu tiên để bắt đầu một cuộc sống khoẻ mạnh.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Bước đầu tiên để bắt đầu một cuộc sống khoẻ mạnh.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2023/01/image-3.png"
         alt="Nguồn: amazon"/> <figcaption>
            <p>Nguồn: amazon</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>Trước khi vào giới thiệu quyển này thì mình lại kể một câu chuyện hơi lòng vòng của bản thân, về lý do tại sao lại tìm hiểu về việc thở. Khi Ở Việt Nam mình bị xoang và hen suyễn rất nặng, thở gần như 100% bằng miệng, lỗ mũi lúc nào cũng tắc và sổ mũi 365 ngày 1 năm (ai bị xoang chắc sẽ thấu hiểu). Việt Nam thật sự là rất bẩn, có một đợt mình về Hà Nội đúng dịp quanh nhà sửa chữa, kết quả là bị sốc bụi, phát sốt cả tuần liền, muốn thở bằng mũi cũng bị tắc. Mình sang Nhật đến nay là được 7 năm, do không khí ở Nhật sạch hơn Việt Nam rất nhiều, nên từ khi sang Nhật mình mới dần dần hiểu được cảm giác thở bằng mũi là như thế nào (hạnh phúc giản dị). Sau đó mình bắt đầu đi thông khoang xoang hàng tháng (chọc 2 ống vào hai bên mũi, sau đó đưa thuốc xông rộng khoang, rất kinh dị&hellip;) thì dần dần thở được bằng mũi nhiều hơn.</p>
<p>Thực sự mình vốn không để ý lắm đến việc thở bằng mũi hay mồm tốt cho sức khoẻ hay hiệu quả như thế nào, chỉ thấy thở được bằng mũi thì giống &ldquo;người bình thường&rdquo;, nên hơi vui vui thôi. Sau tới lúc về Việt Nam, hoặc gặp lại bạn cũ thì mọi người đều bảo mặt mình khác hẳn, thậm chí bác họ của mình còn khẳng định mình đã từng đi phẫu thuật thẩm mỹ, nói chung là không ai tin mình không động dao kéo. Tới hôm trước xem 1 show của Nhật về mấy công trình khoa học có liên quan tới việc thở này mới biết việc thở bằng mồm hay bằng mũi có ảnh hưởng trực tiếp lên việc biến đổi khung xương của khuôn mặt, cụ thể như hình dưới. Có lẽ đây là lý do giải thích cho việc mặt mình khác đi.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2023/01/image-4-1024x416.png"
         alt="Bên trái: thở bằng mũi, các nét sẽ hướng về phía trước Bên phải: thở bằng miệng, các nét sẽ hướng xuống dưới"/> <figcaption>
            <p>Bên trái: thở bằng mũi, các nét sẽ hướng về phía trước Bên phải: thở bằng miệng, các nét sẽ hướng xuống dưới</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>Trong show mình nói trên có một cách rất đơn giản để kiểm tra xem bạn có thở đúng (bằng mũi) không hay đang thở sai cách (bằng mồm), không đơn giản là lúc thở ngậm mồm hay không, mà là do vị trí đặt lưỡi. Bạn có thể thử nhắm mắt, thả lỏng cơ miệng, hít vào thở sâu 3 lần liên tiếp, xem vị trí của đầu lưỡi đặt ở đâu. Mình kiểm tra mới biết bản thân cũng vẫn thở bằng mồm, chẳng qua là trước đây chỉ thở bằng mồm thì bây giờ đã có thể thở bằng mồm + mũi, mục tiêu là tập để thở cho đúng. Thế nên để thở ngày càng đúng hơn và hướng đến cơ thể khoẻ hơn, thì mình tìm được cuốn Breath này để tìm hiểu về cách thở một cách khoa học nhất.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2023/01/012546D4-7DBD-4E06-961F-EA9705F35448_1_101_o-1024x472.jpeg"
         alt="Nếu đầu lưỡi đặt chạm vào bên trong của răng trên, chúc mừng bạn đã thở đúng. Nếu từ đầu lưỡi tới vòm họng phía trên bên trong có khoảng trống đủ để không khí thoát ra khỏi miệng, chia buồn là bạn đang thở sai (giống mình)."/> <figcaption>
            <p>Nếu đầu lưỡi đặt chạm vào bên trong của răng trên, chúc mừng bạn đã thở đúng. Nếu từ đầu lưỡi tới vòm họng phía trên bên trong có khoảng trống đủ để không khí thoát ra khỏi miệng, chia buồn là bạn đang thở sai (giống mình).</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>Trong cuốn sách này, tác giả đặt ra các giả thuyết về việc thở sau đó dùng chính cơ thể mình để thực nghiệm, tham gia cùng với trung tâm Sinus của Đại học Stanford. Tên cuốn sách phía sau còn có một câu &ldquo;the science of a lost art (tạm dịch: khoa học của một nghệ thuật bị lãng quên), vì những kiến thức liên quan đến việc thở thực ra không hề mới, mà đã xuất hiện trong rất nhiều tư liệu cũ, ví dụ trong các tư tưởng của Đạo giáo Trung Quốc, các tài liệu của Ấn Độ, vân vân. Tác giả tìm về các tài liệu xưa cũ này, và cũng tham khảo rất nhiều nghiên cứu khoa học của phương Tây. Thế nên mình thấy cuốn này rất đáng tin cậy vì tác giả dẫn chứng rất nhiều nghiên cứu, cũng như sử dụng chính quá trình thay đổi của cơ thể mình để chứng minh (sau vài ngày tập thở bằng mũi, tác giả đã giảm thời gian ngáy mỗi đêm từ 4 tiếng xuống còn 10 phút, và tỉnh dậy một cách sảng khoái).</p>
<p>Việc thở không những ảnh hưởng tới kích cỡ và chức năng của phổi, mà còn thông qua đó ảnh hưởng cân nặng và sức khoẻ chung của con người. Hệ thần kinh tự chủ có hai bộ phận chính là hệ thần kinh giao cảm và hệ thần kinh đối giao cảm. (&hellip;)</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2023/01/image-5.png"
         alt="Nguồn ảnh: chualanhbenh.com"/> <figcaption>
            <p>Nguồn ảnh: chualanhbenh.com</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>Trước hết quan trọng nhất là phải thở bằng mũi. Mũi vốn sinh ra để thở, không chỉ đơn giản như vậy mà nó còn có thêm các chức năng như lọc không khí, làm ấm và làm ẩm không khí. Thế nên thở bằng mũi giúp tăng lượng oxy hấp thụ tăng tới 10-15%, và tăng lượng nitric oxide lên 6 lần (nitric oxide có vai trò giúp vận chuyển oxy và các chất dinh dưỡng, giúp điều hoà trong cơ thể). Nghiên cứu cho thấy là những con chuột thở mũi phát triển não kém hơn, mất gấp đôi thời gian để ra khỏi mê cung so với chuột thở mũi. Trong sách có nhắc đạo giáo nói thở bằng mũi là ni chi (mình chưa tra được từ tiếng Trung là gì, nghĩa là adverse breath nên chắc là 逆 gì đó), là độc hại.</p>
<p>Thứ hai là phải thở ít lại. Nếu mỗi phút số lượt thở ít đi, thì sẽ lấy nhiều CO2 vào cơ thể hơn, cũng có nghĩa là cơ thể sẽ hấp thu nhiều oxi hơn. Thời gian tối ưu là mỗi phút hít 5.5 lít, nghĩa là 5.5 nhịp thở mỗi phút, tức là 5.5 giây hít vào và 5.5 giây thở ra.</p>
<p>Thứ ba là phải rèn luyện phổi, giống như rèn luyện cơ bắp vậy. Dung tích phổi sẽ giảm khoảng 12% từ độ tuổi 30-50, và sẽ giảm dần theo thời gian, thế nên càng lớn tuổi cơ thể sẽ ép chúng ta thở nhanh hơn và nặng nhọc hơn, kéo theo đó là huyết áp cao, rối loạn hệ miễn dịch và lo âu. Để cải thiện chức năng phổi, phải tập các hoạt động hiếu khí (aerobic) như đi bộ hoặc đạp xe, và xen kẽ với các hoạt động kỵ khí (anaerobic) như tập cường độ cao ngắt quãng hoặc nâng tạ.</p>
<p>Ngoài ra thì nên luyện tập hàm bằng cách nhai nhiều hơn để tăng sức mạnh khung xương. Gần đây đồ ăn gì cũng mềm hơn so với ngày xưa, nên tốt nhất nên thêm các món ăn cần phải nhai. Các cụ ngày xưa cứ khuyên nhai kỹ và hít thở sâu, thực chất mình cứ không để vào tai, thực ra lại có cơ sở khoa học chặt chẽ và đúng là nên làm theo thật.</p>
<h3 id="các-bài-tập-thở">Các bài tập thở</h3>
<p>Trong cuốn này có rất nhiều bài tập thở, nhiều từ khoá hay ho. Mình lưu lại vài cái mình đã làm thử thấy cũng có hiệu quả và muốn cố gắng tập nhiều hơn.</p>
<p><strong>Đổi lỗ mũi (Nadi Shodhana)</strong>: Đặt ngón cả ở lỗ mũi bên phải, ngón nhẫn ở lỗ mũi bên trái, ngón trỏ và ngón giữa chạm trán. Bịt lỗ mũi phải bằng ngón cả, hít vào từ từ bằng lỗ mũi trái, sau đó bịt cả hai lỗ mũi rồi thả ngón cả (giữ tư thế bịt lỗ mũi trái) và thở ra bằng lỗ mũi phải. Lặp lại tương tự, lần này là hít vào bằng lỗ mũi phải và thở ra bằng lỗ mũi trái. Lặp lại động tác này 5-10 lần sẽ giúp tăng chức năng phổi, giảm căng thẳng, có thể áp dụng trước buổi họp, sự kiện hoặc trước khi ngủ.</p>
<p><strong>Phương pháp thở Buteyko</strong>: Tập thở chậm hơn, cụ thể là thở ra nhẹ sau đó giữ hơi thở trong khoảng bằng 1/2 thời gian Control Pause, lặp lại 100 đến 500 lần một ngày. Cách tìm ra thời gian Control Pause: ngồi thẳng lưng, bịt 2 lỗ mũi sau đó thở ra nhẹ bằng miệng, đến lúc cảm thấy hết khí. Bắt đầu bấm giây xem đến lúc cần hít vào là bao lâu, đây là thời gian Control Pause, chú ý lúc hít vào đầu tiên phải nhẹ nhàng, nếu thở gấp thì thời gian Control Pause đang tính là bị dài hơn so với thực tế, cần nghỉ vài phút rồi tính lại. Bài tập này giúp cơ thể hít vào một lượng vừa đủ so với những gì cơ thể cần.</p>
<p><strong>Phương pháp thở 4-7-8</strong>: Ngậm miệng, hít từ từ bằng mũi và đếm đến 4, giữ hơi thở và đếm đến 7, sau đó thở ra bằng miệng bằng tiếng woooshhh và đến đến 8, lặp lại ít nhất 4 lần. Bài tập này giúp đưa cơ thể vào trạng thái thư giãn sâu, giúp ngủ sâu, chữa mất ngủ rất tốt.</p>
<p>Nào cũng hít thở sâu ~</p>
<p>Đánh giá chung</p>
<p>Đánh giá: ★★★★☆ (4/5)</p>]]></content:encoded></item><item><title>正義中毒 - Nghiện phán xét; Habit - Sekai no owari</title><link>https://yuu3008.com/2023/01/22/%E6%AD%A3%E7%BE%A9%E4%B8%AD%E6%AF%92-nghien-phan-xet-habit-sekai-no-owari/</link><pubDate>Sun, 22 Jan 2023 12:43:00 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2023/01/22/%E6%AD%A3%E7%BE%A9%E4%B8%AD%E6%AF%92-nghien-phan-xet-habit-sekai-no-owari/</guid><description>&lt;p&gt;Vì một năm mới bớt khẩu nghiệp.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Vì một năm mới bớt khẩu nghiệp.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2023/01/image-2-698x1024.png" width="423" height="600"/> 
</figure>

<p>Đầu tiên là cuốn này nói về một khái niệm gọi là 正義中毒 (&ldquo;trúng độc chính nghĩa&rdquo;), nghĩa là luôn phản bác, phán xét người có hành động suy nghĩ khác với suy nghĩ của bản thân mình, mặc định ý kiến của mình mới là đúng đắn. Cả quyển này mình thấy có câu &ldquo;đắt&rdquo; nhất là giải thích lý do tại sao con người thích phán xét người khác, là do khi phán xét thì sẽ tăng dopamine gây phấn khích não, từ đó gây cảm xúc nghiện cái kích thích đó, nên lại càng đam mê phán xét người khác.</p>
<p>Xã hội loài người được xây dựng dựa trên điều cơ bản là sự gắn kết, nên bản năng con người là luôn loại trừ kẻ phản bội, kẻ lạc loài. Hơn nữa sử dụng mạng nhiều càng làm cho bản thân dễ rơi vào bẫy định kiến suy nghĩ theo bầy đàn. Bây giờ do thuật toán tìm kiếm và thuật toán hiển thị của các trang mạng, mình chỉ nhìn thấy được phần lớn là những tin tức xung quanh những gì mình hay xem, chỉ thấy những quan điểm tương tự bản thân, nên càng nghĩ suy nghĩ của mỗi một mình mình là đúng, các suy nghĩ lạ đều là sai. Lời khuyên là không nên phân định đúng/sai quá rạch ròi, và bình thường phải cố gắng hơn nữa để tiếp xúc thông tin đa nguồn, đa chiều.</p>
<p>Một trong số các nguyên nhân nữa dẫn đến việc nghiện phán xét mà cuốn này có nêu là do não càng ngày càng lão hoá, phần thuỳ trước trán (đảm nhiệm các chức năng nhận thức quan trọng của con người, như điều khiển cảm xúc, v.v..) càng ngày càng hoạt động không hiệu quả, nên càng khó tiếp nhận ý kiến trái chiều (thế nên Việt Nam mình có câu càng già càng khó tính cũng không phải hoàn toàn không có cơ sở khoa học). Để chống lại việc rơi vào tình trạng nghiện phán xét này thì phải rèn giũa thuỳ trước trán, bằng các cách: một là thử thách bản thân những điều mới, tránh để bản thân chỉ làm nhưng thứ đã quá quen thuộc, hai là cố gắng tạo khoảng trống thời gian dư giả để não có thời gian sắp xếp và tư duy, không nên lên kế hoạch hay làm các thứ quá sít sao.</p>
<p>Quan trọng nhất là rèn luyện năng lực siêu nhận thức (メタ認知), hiểu một cách đơn giản là phải nhận thức được nhận thức của bản thân, nghĩa là phải hiểu được hành động suy nghĩ của mình một cách khách quan. Ngoài ra thì phải hiểu được ý kiến của mỗi người, bao gồm cả bản thân mình không phải lúc nào cũng nhất quán, nên không thể đòi hỏi hôm nọ nói thế này thì sau này mãi vẫn sẽ như vậy, hơn nữa phải học cách chấp nhận sự tồn tại của ý kiến trái chiều, thay vì phản bác thì hãy cố gắng nhìn một cách khách quan để tìm ra điểm mà mình có thể học tập được.</p>
<p>Tựu chung lại thì dễ phán xét người khác là do cấu tạo của não là sẽ được kích thích khi chỉ trích người khác, để chữa thì phải tập nhìn bản thân mình một cách khách quan, chấp nhận mọi thứ không phải chỉ có đúng và sai, mà mỗi ý kiến đều có phần sai phần đúng.</p>
<p>Có một bài hát mà năm vừa rồi mình khá thích, là bài Habit của Sekai no owari, cũng nói về việc lúc nào cũng phân loại mọi thứ chỉ thu hẹp tầm nhìn của bản thân, bó buộc mình vào một chiếc hộp tầm thường vô hình, phải học cách chấp nhận mọi thứ không thể phân rõ vào loại nào, mà sẽ tồn tại những thứ mập mờ và tinh tế hơn thế rất nhiều. Lời bài hát này rất hay và nhiều triết lý, mình sẽ cố gắng không nói quá nhiều mà cố dịch để thể hiện ra điều tác giả nói, nhưng mà chỗ nào khó quá thì vẫn sẽ thêm chú giải :(</p>
<p><strong>Habit - Sekai no Owari</strong></p>
<p>君たちったら何でもかんでも　分類、区別、ジャンル分けしたがる</p>
<p>ヒトはなぜか分類したがる習性があるとかないとか</p>
<p>この世の中2種類の人間がいるとか言う君たちが標的　</p>
<p>持ってるヤツとモテないやつとか　ちゃんとやるヤツとヤッてないヤツとか</p>
<p>Tại sao các người cái quái gì cũng muốn phân loại, chia nhóm, ghép vào các khung phân biệt </p>
<p>Không hiểu sao con người hoặc là sẽ có thói quen phân loại mọi thứ hoặc không </p>
<p>Chính là các người lúc nào cũng nói trên thế giới có hai loại người</p>
<p>Kiểu người có tài và người không, kiểu người chăm chỉ và người không </p>
<p>隠キャ陽キャ？君らは分類しないとどうにも落ち着かない</p>
<p>気付かない本能の外側を覗いていかない？ 気分が乗らない？</p>
<p>Hướng nội, hướng ngoại? Nếu không phân loại thì các người không thể bình tĩnh được</p>
<p>Sao không thử ngó vào những gì ngoài cái bản năng không nhận ra ấy? Hay là không có hứng?</p>
<p>つまり それは そんな シンプルじゃない もっと 曖昧で 繊細で 不明瞭なナニカ</p>
<p>Tức có nghĩa là, chuyện ấy chẳng đơn giản thế đâu</p>
<p>Nó là một cái gì đó chẳng rõ ràng, còn mơ hồ và tinh xảo hơn rất nhiều </p>
<p>例えば持ってるのに出せないヤツ やってるのにイケないヤツ</p>
<p>持ってるのに悟ったふりして スカしてるうちに不安になっちゃったりするヤツ</p>
<p>Ví dụ như có người có tài nhưng không bộc lộ được, hay có người chăm chỉ việc nhưng kết quả chẳng ra gì </p>
<p>Lại có người vờ như mình có tài mải cười khẩy người khác để che đi nỗi lo lắng đang lớn dần trong lòng </p>
<p>所詮アンタはギフテッド アタシは普通の主婦ですと</p>
<p>それは良いでしょう？ 素晴らしいんでしょう？ 不可能の証明*の完成なんじゃない？</p>
<p>Cuối cùng thì ngươi là người có tài, còn ta chỉ là một người nội trợ bình thường</p>
<p>Thế được chưa? Tuyệt lắm phải không? Không phải là một &ldquo;minh chứng cho sự bất khả thi&rdquo; hoàn hảo hay sao? </p>
<p><em>不可能の証明*  mình nghĩ đây là Probatio diabolica, nghĩa là chứng minh một cái gì đó không tồn tại. Tiếng Anh là Devil&rsquo;s proof. Ví dụ có 2 mệnh đề ngược nhau &ldquo;ma quỷ tồn tại&rdquo; và &ldquo;ma quỷ không tồn tại&rdquo;. A không chứng minh được &gt; B đúng (điều này dễ hình dung, không chứng minh được ma quỷ tồn tại nên chứng tỏ ma quỷ không tồn tại), nhưng hãy nhìn B cũng không đủ bằng chứng để chứng minh, vậy có thể suy ra A đúng? (nghĩa là do thiếu bằng chứng để chứng minh quỷ không tồn tại, nên quỷ tồn tại??? oh nooo~).</em></p>
<p>夢を持てなんて言ってない そんな無責任になりはしない</p>
<p>ただその習性に喰われないで そんなHabit捨てる度 見えてくる君の価値</p>
<p>Tôi không nói mấy câu kiểu &ldquo;phải biết mơ mộng&rdquo;, thuyết giảng mấy câu như vậy quá vô trách nhiệm</p>
<p>Chỉ là, đừng để bị cuốn vào những thói quen này, khi vứt bỏ được thói quen này, bạn sẽ dần nhận ra giá trị của bản thân </p>
<p>俺たちだって動物 こーゆーのって好物</p>
<p>ここまで言われたらどう？ 普通 腹の底からこうふつふつと</p>
<p>Chúng ta cũng chỉ là động vật thôi, nên mới hay thích làm những chuyện thế này</p>
<p>Bị nói đến đây thì cảm thấy thế nào? Thường thì có phải bắt đầu thấy tiếng máu sôi sùng sục rồi không?</p>
<p>俺たちだって動物 故に持ち得るOriginalな習性 自分で自分を分類するなよ</p>
<p>壊して見せろよ そのBad Habit</p>
<p>Chúng ta cũng chỉ là động vật, có những thói quen cố hữu, đừng tự mình tách biệt bản thân mình thế </p>
<p>Thử phá tan cái thói quen xấu đó xem nào</p>
<p>大人の俺が言っちゃいけない事言っちゃうけど</p>
<p>説教するってぶっちゃけ快楽 酒の肴にすりゃもう傑作 </p>
<p>Đây là điều người trưởng thành như tôi không nên nói nhưng mà, </p>
<p>Thuyết giảng cho người khác vui thật đấy, lấy nó làm đồ nhắm rượu thì đúng là kiệt tác</p>
<p>でもって君も進むキッカケにりゃ　そりゃそれでWin-Winじゃん？　</p>
<p>こりゃこれで残念じゃん そもそもそれって君次第だし　その後なんか俺興味ないわけ</p>
<p>Nhưng nếu nó là cơ hội để bạn tiến lên, thì không phải hai bên đều được lợi sao?</p>
<p>Kể cả thế thì cũng thật đáng tiếc, ngay từ đầu có tiến hay không vẫn là do bạn quyết định, về sau thế nào tôi vốn không hề hứng thú </p>
<p>この先君はどうしたい？ってヒトに問われる事自体終わりじゃないと信じたいけど </p>
<p>そーじゃなきゃかなり非常事態</p>
<p>Mấy người hỏi câu kiểu &ldquo;sau này bạn định thế nào&rdquo;, tôi muốn tin hỏi đến thế không phải là hết </p>
<p>Không phải thế thì nguy lắm rồi đấy</p>
<p>君たちがその分類された普通の箱で燻ってるからさ</p>
<p>俺は人生イージーモード ずっとそこで眠っててアラサー</p>
<p>Vì các người đang hun mình trong chiếc hộp tầm thường tự bản thân mình phân loại ra</p>
<p>Ở đó tôi là kẻ trạc tam tuần ngủ quên trong lựa chọn chơi trò chơi cuộc sống ở chế độ đơn giản nhất của mình</p>
<p>俺はそもそもスペックが低い だから足掻いて踠いて醜く吠えた</p>
<p>俺のあの頃を分類したら 誰の目から見ても明らか</p>
<p>&ldquo;Thông số&rdquo; của tôi vốn đã cùi, nên chỉ có thể vật lộn, vấp ngã và rên rỉ một cách khó coi</p>
<p>Nếu phân loại &ldquo;tôi lúc đó&rdquo;, thì ai nhìn cũng thấy rất rõ ràng </p>
<p>すぐ世の中、金だとか、愛だとか、運だとか、縁だとか</p>
<p>なぜ2文字で片付けちゃうの</p>
<p>Thế giới này, ví dụ như &ldquo;tiền&rdquo;, hay &ldquo;tình&rdquo;, hay &ldquo;vận&rdquo;, hay &ldquo;duyên&rdquo;</p>
<p>Tại sao đều gói gọn trong một con chữ </p>
<p>俺たちはもっと曖昧で 複雑で不明瞭なナニカ</p>
<p>悟ったふりして驕るなよ 君に君を分類する能力なんてない</p>
<p>Chúng ta vốn là một cái gì đó chẳng rõ ràng, còn mơ hồ và tinh xảo hơn rất nhiều </p>
<p>Đừng kiêu ngạo rằng mình đã giác ngộ, ngươi vốn chẳng có cái năng lực để tự phân loại bản thân mình</p>
<p>俺たちだって動物 こーゆーのって好物</p>
<p>ここまで言われたらどう？ 普通 腹の底からこうふつふつと</p>
<p>Chúng ta cũng chỉ là động vật thôi, nên mới hay thích làm những chuyện thế này</p>
<p>Bị nói đến đây thì cảm thấy thế nào? Thường thì có phải bắt đầu thấy tiếng máu sôi sùng sục rồi không?</p>
<p>俺たちだって動物 故に持ち得るOriginalな習性 自分で自分を分類するなよ</p>
<p>壊して見せろよ そのBad Habit</p>
<p>Chúng ta cũng chỉ là động vật, có những thói quen cố hữu, đừng tự mình tách biệt bản thân mình thế </p>
<p>Thử phá tan cái thói quen xấu đó xem nào</p>
<div style="position: relative; padding-bottom: 56.25%; height: 0; overflow: hidden;">
			<iframe allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share; fullscreen" loading="eager" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" src="https://www.youtube.com/embed/8OZDgBmehbA?autoplay=0&amp;controls=1&amp;end=0&amp;loop=0&amp;mute=0&amp;start=0" style="position: absolute; top: 0; left: 0; width: 100%; height: 100%; border:0;" title="YouTube video"></iframe>
		</div>

<p>Mục tiêu của năm mới: bớt phán xét.</p>]]></content:encoded></item><item><title>Die with Zero - Xài hết tiền trước khi chết</title><link>https://yuu3008.com/2023/01/18/die-with-zero-xai-het-tien-truoc-khi-chet/</link><pubDate>Wed, 18 Jan 2023 23:53:00 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2023/01/18/die-with-zero-xai-het-tien-truoc-khi-chet/</guid><description>&lt;p&gt;Một cuốn sách dạy cách tiêu tiền.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Một cuốn sách dạy cách tiêu tiền.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2023/01/image-1.png"
         alt="Nguồn ảnh: amazon"/> <figcaption>
            <p>Nguồn ảnh: amazon</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>Ý chính của cuốn sách này là không nên quá tiết kiệm, mà phải tìm cách tiêu tiền làm thế nào để lúc chết số dư tại khoản đúng = 0, nếu không thì sẽ chết trên đống tiền một cách lãng phí. Tác giả cực đoan tới mức khuyên người đọc tính thử xem mình sẽ chết năm bao nhiêu tuổi dựa trên việc theo dõi sức khoẻ và thống kê khoa học về tuổi thọ trung bình, từ đó tính lùi lại xem nên tiêu tiền từ năm bao nhiêu tuổi (câu trả lời trong sách là từ trung bình 45-50 tuổi thì phải bắt đầu tiêu nhiều hơn kiếm thì lúc chết mới hết tiền được, đương nhiên đặt trong bối cảnh từ góc nhìn của tác giả là người kiếm kha khá - a hedge fund manager with more than $120 million in assets, Hollywood film producer, high stakes tournament poker player (nguồn:amazon)).</p>
<p>Mình không hoàn toàn đồng ý với tất cả các ý mà tác giả đã nêu trong cuốn này, hơn nữa cuốn này khá lặp lại, thực ra viết đúng kiểu đếm chữ ăn tiền, nhưng mình thấy có một ý rất hay và thấm thía: phải tận dụng tối đa ưu thế của tiền để mua các trải nghiệm. Các trải nghiệm này cũng như các khoản đầu tư vậy, muốn có được ưu thế lãi kép thì phải tích luỹ càng sớm càng tốt, nghĩa là khi còn trẻ thì càng phải đầu tư vào các trải nghiệm nhiều hơn, vì các trải nghiệm này sẽ mang lại càng nhiều giá trị cộng dồn theo cùng năm tháng. Mỗi ngày chúng ta thức dậy nói là một khởi đầu mới, nhưng thực ra nhiên liệu trong tay đã có rất nhiều, là những tích luỹ từ nhiều ngày trước, và chúng ta sẽ dùng nó để tiếp tục lái đi trên chặng đường của ngày hôm đó, nên càng tích luỹ nhiều, càng có nhiều cơ hội và khả năng để nắm bắt cơ hội.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2023/01/IMG_0543-1024x466.jpeg"/> 
</figure>

<p>Nhìn theo mấy đường biểu đồ ở trên thì có khi cùng một số tiền chi ra, càng già thì mình càng không thể tận hưởng được bằng khi trẻ, nên phải điều chỉnh tỉ lệ tiết kiệm theo độ tuổi một cách hợp lý. Ngoài tìm kiếm tỉ lệ hợp lý xem nên tích luỹ tiền hay tích luỹ kinh nghiệm, tác giả cũng có nói về việc phải điều chỉnh sự cân bằng giữa tiền-thời gian-sức khoẻ ở các lứa tuổi khác nhau. Một ví dụ đơn giản là không nên bán rẻ thời gian, ví dụ nếu có tiền thì có thể dùng tiền để giải quyết những tác vụ đơn giản (thuê giặt đồ, làm việc nhà, v.v&hellip;) Đương nhiên nếu ai thích làm việc nhà thì vẫn có thể làm, nhưng ý tác giả muốn nói là bằng việc dùng tiền để giải quyết những tác vụ mình không muốn làm hoặc cảm thấy lãng phí thời gian, thì chính là đang giảm số trải nghiệm đem lại năng lượng âm, và tăng khả năng cũng như không gian cho những trải nghiệm tích cực, mà trải nghiệm tích cực nhiều thì chẳng lẽ đời lại không vui? Gợi ý của tác giả là có một thứ ngay lập tức đầu tư vào mà sẽ sinh lời theo thời gian: đó chính là sức khoẻ.</p>
<p>Tác giả còn một lời khuyên nữa mình thấy khá hay là hãy lập một bucket list tương ứng với từng độ tuổi. Bucket list là danh sách những việc mình muốn làm, mình cũng có gạch khá nhiều gạch đầu dòng, nhưng theo lời tác giả thì bằng cách phân từng việc muốn làm ra theo độ tuổi, chúng ta sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn về việc là độ tuổi nào thích hợp làm việc gì, và việc nào làm sớm hơn thì sẽ có lợi hơn.</p>
<p>Mình thấy ý tưởng của tác giả tuy cực đoan nhưng cho mình rất nhiều gợi mở, sẽ cố gắng tìm ra điểm hợp lý và đầu tư nhiều vào bản thân hơn, ít nhất là cố gắng giữ gìn sức khoẻ và lập được một kế hoạch hợp lý để có nhiều trải nghiệm thú vị hơn trong cuộc sống.</p>
<p>Đánh giá chung</p>
<p>Đánh giá: ★★★☆☆ (3/5)</p>]]></content:encoded></item><item><title>认知觉醒 - Thức tỉnh nhận thức (tên tạm dịch)</title><link>https://yuu3008.com/2022/12/28/%E8%AE%A4%E7%9F%A5%E8%A7%89%E9%86%92-thuc-tinh-nhan-thuc-ten-tam-dich/</link><pubDate>Wed, 28 Dec 2022 22:53:00 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2022/12/28/%E8%AE%A4%E7%9F%A5%E8%A7%89%E9%86%92-thuc-tinh-nhan-thuc-ten-tam-dich/</guid><description>&lt;p&gt;Đây chắc là cuốn sách mình thấy tâm đắc nhất 2022.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Đây chắc là cuốn sách mình thấy tâm đắc nhất 2022.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="https://images-cn.ssl-images-amazon.cn/images/I/51Lu9-RaTwL.jpg"
         alt="认知觉醒：开启自我改变的原动力（当你认知觉醒，何惧焦虑迷茫！畅销书《反本能》作者卫蓝激赏力荐！） eBook : 周岭: 亚马逊中国: 图书"/> <figcaption>
            <p>Nguồn ảnh: amazon</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>Cuốn này đi đâu cũng thấy giới thiệu nên đọc, nhưng dài quá mà lại thuộc thể loại phát triển bản thân năm nay mình đọc hơi nhiều nên lúc đầu không định đọc, nhưng rất may mắn là đã đọc, và đọc xong cuốn này cảm giác sang năm có thể tạm rời xa thể loại phát triển bản thân (năm nay đọc cũng hơi nhiều, sang năm là lúc áp dụng rồi). Mỗi chương nói về một vấn đề, mình sẽ cố gắng tóm lại những gì mình nhớ nhất về từng chương.</p>
<p>Thường thì các sách thể loại này đều viết rất dài nhưng chỉ nêu 1 quan điểm chủ chốt, còn cuốn này mình thấy vừa dài lại là tổng hợp của nhiều tác giả và kinh nghiệm riêng của cá nhân tác giả, nên có rất nhiều điểm muốn ghi lại, xem phần ghi chú của bản thân thì cũng đã thấy quá dài, nên hôm nay dành thời gian viết blog để tổng hợp lại một lần nữa vậy. Cảm giác đọc giống như một bản luận ngữ thời hiện đại, giống kiểu cuốn &ldquo;Tôi tự học&rdquo; của bác Nguyễn Duy Cần (ơ hoá ra vẫn chưa viết giới thiệu cuốn này, lại đào cái hố khi nào rảnh sẽ viết&hellip;), đọc lướt thì có thể nghĩ toàn lý thuyết suông, nhưng vừa đọc vừa ngẫm thì thấy rất thực tế.</p>
<p><strong>Chương 1 là về Đại não,</strong> thông qua phân tích đại não thì tác giả giúp chúng ta nhận định lại bản thân.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2022/12/img_0527.jpg"/> 
</figure>

<p>Đại não được chia thành Não bản năng (本能脑), Não cảm xúc (情绪脑) và Não lý trí (理智脑) (à tất cả những khái niệm từ vựng trong bài này đều là mình dịch theo ý hiểu của mình, nếu không đúng thuật ngữ chuyên môn thì nhờ mng góp ý để mình sửa). Nếu so sánh theo tiến trình phát triển của 3 phần não này thì tính Não bản năng đã có 100 năm phát triển, thì Não lý trí vẫn chưa tới 1 tuổi, thế cho nên bình thường mỗi khi gặp chuyện gì, bản năng đi trước rồi tới tình cảm cuối cùng mới là lý trí theo sau là chuyện hoàn toàn dễ hiểu. Do lịch sử phát triển, có thể thấy rõ Não bản năng hoạt động với mục đích chính là sinh tồn, cho nên tuy phản ứng nhanh nhưng chỉ nhìn được những điều trước mắt (mấy nghiên cứu khoa học liên quan tới suy nghĩ nhanh -chậm của não này có thể tham khảo thêm cuốn Thinking Fast and Slow, rất hay, nếu mình vượt lười review thì sẽ chèn link ở đây).</p>
<p>Phần lớn thời gian chúng ta nghĩ là chúng ta đang tư duy, nhưng thực chất là đang cố gắng tìm cách để hợp lý hoá những hành động và nguyện vọng của chúng ta. ví dụ buổi sáng ngủ dậy muốn ngủ tiếp, có phải ai cũng đã từng nghe thấy tiếng nói thứ hai trong đầu: vẫn chưa vội, ngủ thêm tí nữa =)) để rồi lúc tỉnh dậy đã quá giờ =))? Thói quen rất khó để thay đổi, vì nó càng lặp đi lặp lại càng thành thói quen, và vốn đã là thói quen nên càng lặp đi lặp lại. Thế cho nên để tránh được vòng lặp này, thì chúng ta phải hiểu một điều vô cùng căn bản là: Não lý trí không phải dùng để làm việc, mà dùng để điều khiển não bản năng và não tình cảm, không thể hi vọng thay đổi một thứ gì đó chỉ dựa vào quyết tâm. Điều này vô cùng đúng, mình đã rút ra được từ sau khi đọc cuốn Willpower doesn&rsquo;t work (đã review ở <a href="/2020/07/24/willpower-doesnt-work-suc-manh-y-chi-chua-chac-da-du/">đây</a>), ngoài lề chút là cuốn này (Thức tỉnh nhận thức) có trích dẫn rất nhiều cuốn khác, cũng như có rất nhiều tư tưởng từ các cuốn khác nhưng được hệ thống một cách rất mạch lạc, vừa đọc vừa gật gù lại vừa được khai sáng rất nhiều.</p>
<p>Vấn đề lớn nhất cần giải quyết là lo âu (焦虑), ví dụ do bị deadline dí (完成焦虑): ngày nào cũng chạy đuổi theo những deadline vô hình do người khác hoặc do chính bản thân mình đặt ra, hay là do quá nhiều lựa chọn mà không biết làm gì (选择焦虑), hay bị hoàn cảnh gia đình, công việc (环境焦虑) hoặc áp lực từ những người đồng trang lứa (定位焦虑) hoặc do vớ phải cái gì đó quá khả năng (难度焦虑). Tựu chung lại là do cùng lúc muốn làm quá nhiều thứ, và muốn đạt được hiệu quả ngay lập thức, hay nói cách khác là lo âu là do khát vọng cao năng lực kém, lại còn thiếu nhẫn nại. Hay nhìn một cách vào đúng tâm của vấn đề, là do khát vọng được thoả mãn ngay lập tức (即使满足), là khi Não bản năng quyết định hành vi.</p>
<p>Vậy làm thế nào để rèn được tính nhẫn nại? Có ba điều. Thứ nhất là phải chấp nhận việc thiếu nhẫn nại là bản tính của con người, chấp nhận sống chung với nói chứ không tìm cách để &ldquo;chiến đấu&rdquo; chống lại nó. Thứ hai là là khi đối mặt với những cám dỗ, phải học cách tìm kiếm sự hài lòng chậm hơn, chứ không phải hài lòng ngay trong chớp mắt, thay vì chống lại nó thì tìm cách đối thoại và thoả hiệp. Ví dụ như chuyện xài điện thoại, thật ra khi chán cầm điện thoại lên lướt lướt có thể đạt được sự thoả mãn ngay lập tức, nhưng ở đó cần học cách trì hoãn sự thoả mãn đó lại, ví dụ như nghĩ là: điện thoại cầm lên thì kiểu gì cũng vui ngay, sớm một phút muộn một phút cũng chẳng để làm gì, lát coi sau. Dùng cách đối thoại với khát vọng đòi vui ngay lập tức này của bản thân, dần dần từng chút một sẽ có thể giúp bản thân đổi từ vui trước (先娱乐) sang xong việc rồi vui cho đã (后娱乐). Cuối cùng là khi gặp khó khăn thì phải thay đổi góc nhìn, tìm cái vui trong cái khổ =)) (lại là một khái niệm mình đã từng đọc trong cuốn Đi tìm lẽ sống, đã viết ở <a href="/2021/08/01/di-tim-le-song-viktor-frankl/">đây</a>). Cụ thể hơn thì sẽ nói ở các chương tiếp theo.</p>
<p><strong>Chương 2 là về Tiềm thức</strong>. Chương này viết khá nhiều về các tầng ý thức, làm thế nào để loại bỏ sự mơ hồ, nhưng mình thấy phần hay nhất là phần nói về cảm tính. Tác giả khuyên là trước hết hãy dùng cảm tính để lựa chọn, sau đó dùng lý tính để tư duy.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2022/12/img_0530-1.jpg"/> 
</figure>

<p>Lý do tại sao là vì các vấn đề sẽ được phân thành 3 khu theo độ khó (như hình trên là từ trong ra ngoài): vòng an toàn (舒适区), chỗ phải hơi cố (拉伸区), chỗ khó (困难区), cảm tính sẽ lựa chọn vào khu vực phải hơi cố, chính là chỗ giúp chúng ta phát triển tốt nhất, vì không phải quá dễ để chán, và cũng không phải quá khó để nản. Lấy ví dụ với việc đọc sách, lý tính sẽ bảo chúng ta phải đọc hết cả cuốn sách sau đó hiểu chi tiết tới mức có thể dạy cho người khác và vận dụng vào thực tế cuộc sống mới là cách đọc lý tưởng, thiên tính (bản năng) bảo chúng ta thôi vất sách đi đọc vô ích, thì dựa vào cảm tính có thể đặt câu hỏi: điều gì làm chúng ta thấy hứng thú và thôi thúc nhất đối với quyển sách này, và chỉ cần học một điểm đó, thực hiện một điểm đó là được. Ấy mới là khi chung sta thu hoạch được nhiều nhất.</p>
<p>Cách vận dụng tiềm thức/cảm tính có 6 cách:</p>
<ul>
<li>&ldquo;Nhất&rdquo;: tìm xem cái gì làm mình cảm động nhất, ví dụ như đọc xong sách thì thích cái gì nhất</li>
<li>Cái gì lặp đi lặp lại trong đầu nhiều lần thì phải tìm nguồn cơn và xử lý ngay</li>
<li>Phản xạ đầu tiên là thông tin chân thực nhất, cần phải lưu ý, ví dụ lần đầu tiên gặp một người, lần đầu tiên bước vào căn phòng, v.v&hellip;</li>
<li>Giấc mơ</li>
<li>Cơ thể: cho dù gặp vấn đề về sinh lý hay tâm lý thì cơ thể đều sẽ có biểu hiện để cảnh báo cho chúng ta, nên phải theo dõi sự thay đổi.</li>
<li>Trực giác: không nên phớt lờ những thông tin mà trực giác báo cho</li>
</ul>
<p><strong>Chương 3 là về nhận thức gốc (元认知)</strong>, về cơ bản thì muốn vận dụng tiềm thức tốt thì bản thân mình phải có năng lực kinh nghiệm tốt, nên phải phát triển về nhiều hướng: học tập kiến thức của người trước, ghi lại kinh nghiệm của bản thân, tự giám sát chính mình và ngẫm nghĩ (thiền). Để khống chế được bản thân mình thì có ba cái: nắm chắc thời gian , cụ thể là vào mỗi thời điểm đưa ra lựa chọn thì phải suy nghĩ kỹ xem đó có phải là lựa chọn đúng không (ví dụ sáng dậy sờ điện thoại thì phải dừng lại 2s để nghĩ coi thực sự muốn sờ để làm gì, và sau khi thực hiện xong đúng mục tiêu đó thì bỏ điện thoại xuống), thứ hai là không được để mọi thứ mơ hồ, ví dụ như lịch trình hàng ngày phải nắm được rõ, không cần quá chi tiết nhưng phải có một mường tượng về bước tiếp theo, và cuối cùng là có mục tiêu lâu dài, không cần quá rõ ràng nhưng phải duy trì thói quen tư duy.</p>
<p><strong>Chương 4 là về sức tập trung (专注力)</strong>, để tập trung thì: cần định nghĩa mục tiêu rõ ràng, luyện tập tập trung cao độ, có feedback kịp thời, và phải duy trì độ khó ở mức vừa phải, sẽ có thể tập trung (trạng thái này được gọi là Flow, mình đã viết về cuốn đó ở <a href="/2021/07/05/flow-the-psychology-of-optimal-experience/">đây</a>).</p>
<p><strong>Chương 5 là về năng lực học tập (学习力).</strong></p>
<p>Học sâu: bao gồm tiếp thu kiến thức sâu, kết nối những thứ đã biết, và tìm cách giải thích lại những kiến thức này. Ví dụ như chuyện đọc sách, nông nhất là có thể nghe tóm tắt sách, rồi tới tự mình đọc, rồi đọc và ghi chép lại, tiếp đến là viết cảm nhận và tóm tắt sách, sau tới là thực hiện những gì trong sách, và cuối cùng là đem nó liên kết với những gì đã biết để dạy cho người khác.</p>
<p>Không liên quan thì không học, có nhiều người (kể cả mình) có thói quen là dùng suy nghĩ độc lập để xem xét sự việc, bỏ rất nhiều thời gian để thu thập thông tin, nhưng thực ra khi đọc, con người rất dễ thoả mãn nhu cầu đầu tiên là tiếp thu tri thức mới, nhưng thực ra để hiểu sâu thì phải tiến hành thêm hai bước, là liên kết những tri thức đó, và lập thành một hệ thống tri thức của riêng bản thân.</p>
<p><strong>Chương 6 là về năng lực hành động (行动力)</strong>. Phải nhớ một điều quan trọng là mỗi buổi sáng thức dậy đều được tặng một món quà vô giá: đầu óc tỉnh táo.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2022/12/img_0533-1.jpg"/> 
</figure>

<p>Chỗ này có một điều mình thấy thấm là nếu buổi sáng lướt điện thoại, và bị những tin tức ngắn, niềm vui ngắn thu hút thì ngày hôm đó sẽ khá vô dụng. Mỗi ngày thức dậy gần như là được &ldquo;khởi động lại&rdquo;, và 1 tiếng đầu ngày sẽ quyết định cả ngày hôm đó ở trong trạng thái như thế nào, ví dụ ngày nào mà mình dậy tập đàn hoặc chăm chỉ đọc sách thì ngày hôm đó cả ngày sẽ cảm giác làm được rất nhiều việc. Cho nên là mỗi ngày thức dậy cần phải vào trạng thái chiến đấu ngay :)) thì ngày hôm đó sẽ hiệu quả hơn.</p>
<p>Chương 7 là về năng lực cảm xúc (情绪力). Độ mở của tâm trí (心智的容量) quyết định năng lực tiếp thu, năng lực hành động và khả năng khống chế. Khi tâm trí đã quá đầy, phải tiếp thu nhiều nhiệm vụ cùng một lúc thì sẽ dễ mất kiểm soát. Bạn thử nghĩ xem, khi bận có phải bản thân rất dễ cáu giận không?</p>
<p>Vậy làm thế nào để có một tâm trí luôn rộng mở? Thứ nhất là phải biết rõ về môi trường xung quanh, lựa chọn một cách lý trí, thứ hai là biết rõ về mục tiêu, biết rõ mình cần gì, ít luôn tốt hơn nhiều, thứ ba là hiểu rõ khát vọng của bản thân, dùng nó để đánh giá và đặt mục tiêu, thứ tư là hiểu rõ cảm xúc của bản thân, tránh quyết định vào lúc đang bốc đồng hoặc cảm xúc cực đoan (rất buồn, rất vui, hoảng sợ, v.v&hellip;), thứ năm là đảm bảo có một khoảng thời gian trống nhất định, vừa đủ không nên quá nhiều kẻo lại dễ sinh nông nổi.</p>
<p>Một điều cũng khá là rập khuôn cũng được nhắc ở đây là phải nhìn vấn đề từ nhiều góc độ, nhìn từ một góc độ thì sẽ là người ngoan cố, nhìn được từ nhiều góc độ thì mới có thể bình tĩnh và bao dung được. Có nhiều người tâm trạng không tốt, là do không phân biệt rõ giữa tưởng tượng/kỳ vọng của bản thân và thực tế, phát tiết tâm trạng của bản thân trong trạng thái không biết rõ cảm xúc của đối phương. Để giao tiếp tốt thì có hai bước, một là lắng nghe suy nghĩ của đối phương, không bình luận, không tỏ thái độ, sau đó bước hai là nói cảm xúc của mình, chứ không phải về bản chất của sự việc.</p>
<p>Điều hay nhất mình thấy ở chương này là phải sống trong trạng thái &ldquo;trò chơi&rdquo;. Lý do mà các trò chơi đều rất hấp dẫn (hơn cuộc sống hàng ngày) là do mình được quyết định rất nhiều, và có thể thấy ngay được niềm vui của sự thay đổi. Trong cuộc sống nếu đem tâm trạng này vào áp dụng thì cũng có thể thấy được niềm vui: việc mình đang làm bản chất như thế nào không quan trọng, quan trọng là mình thông qua việc này có thể đạt được niềm vui như thế nào, tiện thể thì làm luôn việc lúc đầu. Trong tâm lý học thì khái niệm này được gọi là &ldquo;thay đổi động cơ (动机转移)&rdquo;. Ví dụ như bị sếp sai làm gì đó, có thể &ldquo;đánh tráo khái niệm&rdquo; là không phải mình làm do sếp sai, mà bản thân mình muốn nâng cao năng lực bản thân, sau đó tự tìm điểm tốt (suy nghĩ tích cực như AQ) thì sống sẽ thoải mái hơn rất nhiều.</p>
<p>Làm việc gì cũng vì mình thì có thể giải phóng cảm xúc, làm việc gì cũng như chơi thì có thể tăng sức tập trung, có được hai điều này rồi thì có việc gì là khó nữa đâu?</p>
<p>Chương 8 cuối cùng thiên về thực hành, nói về 5 điều: dậy sớm (早), thiền (冥), đọc (读), viết (写) và chạy (跑).</p>
<p>Đầu tiên là về dậy sớm, tác giả có nhắc lịch trình trong cuốn &ldquo;Dậy từ 4 giờ sáng&rdquo; là chia 1 ngày thành 3 giai đoạn: 4-12 giờ làm hết công việc trong ngày, 12-20 giờ bổ sung nốt, có thể coi như có thêm 1 ngày làm việc, và từ 20-4 sắp xếp nghỉ ngơi giải trí. Bản thân mình dạo này cũng có thể dậy rất sớm, không cần chuông báo thức đã nửa năm nay, mình thấy có mấy cái nếu duy trì được thì sẽ rất dễ: ban ngày làm việc trâu chó đêm sẽ dễ ngủ sâu ngay, tính giờ ngủ chia hết cho 90 phút, chuẩn bị sẵn đồ và kế hoạch cho ngày hôm sau từ đêm hôm trước, nếu có thể thì ngủ trưa hoặc power nap vào giữa chiều. Một số cái tác giả cũng có nhắc, mình sẽ cố duy trì cái đang làm và vận dung thêm xem sao.</p>
<p>Tiếp là về thiền, tác giả có nói rất nhiều, mình biết là rất tốt nhưng vẫn chưa nhét nó vào đâu trong lịch trình hàng ngày được, nên thôi để từ từ coi như là mục tiêu 2023, khi nào áp dụng sẽ quay lại đọc lại. Thiền thì về cơ bản là tập cách tập trung vào hơi thở, có thể rèn luyện sức tập trung.</p>
<p>Đọc sách thì được nhắc đến là cách ít tốn kém nhất để có thể đạt được cách phát triển cao cấp nhất.</p>
<p>Viết là phải dùng ngôn ngữ của chính bản thân mình, sắp xếp lại tư duy, để những người ngoài ngành cũng có thể hiểu.</p>
<p>Cuối cùng là chạy bộ. 1-2 tiếng sau khi hoạt động là khoảng thời gian não tập trung cao độ, có thể làm các hoạt động như giải đề, đọc, viết, v.v&hellip;</p>
<p>Ngâm dấm cuốn này khá lâu cuối cùng cũng đã viết xong, vừa viết cũng vừa đọc lại cuốn này một lần nữa, hi vọng năm 2023 sẽ áp dụng được nhiều hơn, bớt lười và tìm được cách sống thoải mái hợp với mình nhất ~</p>]]></content:encoded></item><item><title>Your Time - Cách giải quyết vấn đề thiếu thời gian từ bản chất</title><link>https://yuu3008.com/2022/12/04/your-time-cach-giai-quyet-van-de-thieu-thoi-gian-tu-ban-chat/</link><pubDate>Sun, 04 Dec 2022 23:41:43 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2022/12/04/your-time-cach-giai-quyet-van-de-thieu-thoi-gian-tu-ban-chat/</guid><description>&lt;p&gt;Đọc để quản lý thời gian dùng cho tốt tháng còn lại của năm 2022 nào :(.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Đọc để quản lý thời gian dùng cho tốt tháng còn lại của năm 2022 nào :(.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2022/12/71wNMYvzOIL-1-697x1024.jpg"
         alt="Nguồn ảnh: amazon"/> <figcaption>
            <p>Nguồn ảnh: amazon</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>Cuốn này có cái rất hay là tổng hợp và đưa ra kết luận dựa trên rất nhiều cuốn và các nghiên cứu khác nhau về quản lý thời gian. Thế nên đọc thi thoảng sẽ có đoạn thấy quen, nhưng được hệ thống lại theo mạch suy nghĩ của tác giả rất rõ ràng. Ngoài lề một chút là cái này vốn mình không định viết blog mà chỉ định lưu lại vài dòng ghi chú nhỏ thôi, nhưng goodreads của mình không phải tài khoản cấp librarian nên bây giờ không thêm được sách ngoài những sách có sẵn nữa :(, nên từ giờ dù có ngắn cũng cố viết thành bài blog cho tập trung kiến thức ở đây vậy.</p>
<p>Điểm đầu tiên là tác giả nói những cách quản lý thời gian từ trước đến nay thực ra chỉ là tối ưu hoá cách sử dụng thời gian chứ không thật sự &ldquo;quản lý&rdquo; nó. Ví dụ như phương pháp phổ biến là viết danh sách việc cần làm (todo list), về bản chất là xếp thứ tự ưu tiên, rồi bắt mình tập trung vào một việc ưu tiên nhất trong khoảng thời gian cố định, chứ không phải là quản lý xem thực sự thời gian một ngày trôi đi đâu, và 24 tiếng có thể làm được những gì. Thậm chí tác giả đưa ra một vài dẫn chứng là trong công việc mà cứ để ý đến thời gian quá nhiều thì hiệu suất làm việc còn giảm đi, nghĩa là vừa stress và vừa không hiệu quả.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2022/12/Screen-Shot-2022-12-04-at-23.10.01.png"
         alt="Nguồn ảnh: amazon"/> <figcaption>
            <p>Nguồn ảnh: amazon</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>Tác giả đưa ra hai khái niệm mà mình thấy rất hay, một là 予期 (mường tượng về tương lai) và hai là 想起 (nắm bắt về quá khứ), việc một người mắc bệnh sử dụng thời gian không hiệu quả như thế nào là tuỳ thuộc vào cảm giác của người đó về hai khái niệm này đang gặp lỗi gì.</p>
<p>Trước hết là mường tượng về tương lai thì phân ra hai trục 濃い (dày)/ 薄い (mỏng) và 多い (nhiều)/少ない (ít). Trục thứ nhất là mường tượng quá rõ ràng (kiểu 10 năm sau tôi sẽ ngồi ở ghế CEO công ty ABC đang kinh doanh XYZ và đạt được thành tựu vân vân và mây mây) hoặc mơ hồ (tôi là ai đang ở đâu sau này sẽ trôi dạt về đâu&hellip;). Trục thứ hai là có quá nhiều dự định trong một lúc, hoặc không có dự định gì cả. Mình gặp vấn đề là vừa mỏng vừa nhiều, nghĩa là tương lai xa thì chưa rõ mình muốn làm gì trở thành gì, nhưng hiện tại thì việc muốn làm chất chồng như núi.</p>
<p>Gặp vấn đề như thế này thì có nhiều cách mà tác giả đã viết, mình chọn ra cái mình đang làm và sẽ cố làm cụ thể hơn để giới thiệu ở đây: là phương pháp time blocking (phân bổ thời gian theo khung cố định). Khi đã có mục tiêu rõ ràng thì phải học cách chia nhỏ được cái đó ra thành nhiều tác vụ nhỏ hơn, sau đó xếp nó vào những khoảng thời gian cố định trong ngày/tuần. Điều quan trọng ở đây là nếu hết thời gian đó rồi không xong việc thì vẫn tạm kết thúc và ghi chép lại, vì đây là minh chứng cho việc mình chưa dự đoán chính xác được thời gian làm tác vụ đó, đồng nghĩa với việc mình chưa hiểu được hết khả năng bản thân mình (nói trắng ra là đánh giá quá cao bản thân). Vấn đề ở đây không phải là tốc độ làm việc chậm, mà vấn đề bản chất và chủ chốt là muốn quản lý thời gian thì phải dự đoán đúng với thực tế, thông qua nhiều lần dự đoán sai lệch thì phải dần dần điều chỉnh khớp với thời gian làm thực tế. Ngoài ra mình thấy có một cái rất hay giống với trước đọc trong cuốn Deep work (đã viết ở đây từ rất lâu) thấy mà chưa làm được, là phải thêm vào lịch cả thông tin chơi bời, ví dụ kiểm tra tin nhắn hoặc xem youtube, xem phim giải trí.</p>
<p>Thứ hai là nắm bắt về quá khứ thì cũng phân ra hai trục 正しい(đúng)/誤り(sai) và 肯定的 (khẳng định)/否定的 (phủ định), nói đơn giản là cách bản thân đánh giá về mình trong quá khứ. Mình gặp vấn đề là sai (đánh giá mọi công việc quá dễ) và khẳng định (nghĩ là tất cả thời gian mình dùng đều hiệu quả). Sai thì tạo hậu quả rất dễ thấy thôi, ví dụ nghĩ 1 chiếc blog sách đơn giản có thế viết xong trong 30 phút thôi, nhưng nãy giờ gõ đã 30 phút rồi mà vẫn chưa xong. Trong quá khứ các bài viết cũng chắc chắn hơn 30 phút, nhưng mình không ghim lại được ấn tượng về thời gian viết mỗi bài blog trong đầu. Vậy nên mỗi khi cần dự đoán thời gian viết blog thì lại tự cho mình có khả năng siêu phàm gõ 2000 chữ/phút và viết blog như một chiếc máy, trong khi thực tế thì nên dựa vào con số thực tế trong những lần viết trước để dự đoán thời gian tiêu tốn thực tế.</p>
<p>Gặp vấn đề này thì tác giả có lời khuyên là sử dụng phương pháp timelog (ghi lại thời gian). Sau bài viết này thì từ thứ hai mình sẽ cố gắng theo tác giả khuyên, trong vòng 1 tuần ghi lại tất cả thời gian mình sử dụng từ những việc nhỏ nhất, trước giờ mình chỉ ghi lại khung thời gian chính (bao gồm: ăn uống đi lại làm việc), nhưng để tạo dữ liệu tốt để cải thiện bản thân thì trong tuần tới mình sẽ cố gắng ghi lại một cách chi tiết hơn. Sau khi ghi lại thời gian thì có thể đánh giá thành A/B/C tương ứng với việc bản thân đã sử dụng thời gian hợp lý hay chưa. Ngoài ra để chữa bệnh &ldquo;phủ định&rdquo; thì có thể dự đoán trước độ khó và độ thoả mãn nếu hoàn thành, sau đó làm rồi đánh giá lại, sau đó so hai chỉ số này (độ khó và độ thoả mãn) để có các điều chỉnh chia tác vụ hợp lý.</p>
<p>Trước mắt mình sẽ cố thực hiện hai việc nêu trên: (1) lưu lại chi tiết việc làm trong 1 tuần và (2) lập kế hoạch khớp với thực tế hơn, sau đó tập thói quen đánh giá cách mình dùng thời gian đã hợp lý hay chưa, hi vọng bệnh lười thuyên giảm.</p>
<p>Cuối cùng thì thực ra muốn quản lý thời gian tốt là để cho đỡ bận, nhưng quản lý thời gian được một chút thì lại muốn nhét thêm nhiều việc vào, kết quả là còn bận bù đầu hơn, sẽ thành một vòng lặp ác tính. Thế nên cuối sách tác giả có khuyên hãy tìm ra ikigai (lý do tồn tại) cho bản thân mình. Tựu chung lại thì đây là một cuốn cũng hay, cho mình một vài ý tưởng để kiểm chứng, để xem có gì thay đổi không.</p>
<p>Đánh giá chung:</p>
<p>Đánh giá: ★★★☆☆ (3/5)</p>]]></content:encoded></item><item><title>Stolen Focus - Sự tập trung bị đánh cắp</title><link>https://yuu3008.com/2022/10/30/stolen-focus-su-tap-trung-bi-danh-cap/</link><pubDate>Sun, 30 Oct 2022 21:42:09 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2022/10/30/stolen-focus-su-tap-trung-bi-danh-cap/</guid><description>&lt;p&gt;Tạm dịch tiêu đề: Sự tập trung bị đánh cắp: Lý do tại sao bạn không thể tập trung và làm thế nào để có thể suy nghĩ sâu.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Tạm dịch tiêu đề: Sự tập trung bị đánh cắp: Lý do tại sao bạn không thể tập trung và làm thế nào để có thể suy nghĩ sâu.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2022/10/41JkN0wefOL._SX327_BO1204203200_.jpg"
         alt="Nguồn ảnh: amazon"/> <figcaption>
            <p>Nguồn ảnh: amazon</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>Trong cuốn này có đề cập đến tóm tắt của rất nhiều cuốn khác, phần viết câu chuyện cũng hơi vụn vặt nhưng đã giúp mình được một vài ý chính mà mình thấy có ích với bản thân mình (đang rất khó tập trung).</p>
<p>Sau khi coi cuốn này thì mình sẽ cố gắng thực hiện hai điều: không chuyển đổi liên tục giữa các tác vụ, và tạo lịch trình riêng cho việc &ldquo;để đầu óc đi lang thang (mind-wandering)&rdquo;.</p>
<p>Điều thứ nhất là <strong>hạn chế tối đa việc chuyển đổi liên tục giữa các tác vụ</strong>, vì việc này làm não quen với việc xử lý các dạng thông tin ngắn, dần dần mất đi khả năng xử lý tác vụ phức tạp. Khoa học đã chứng minh là nếu đọc nhanh hơn thì sẽ khó lý giải được thông tin lớn và phức tạp hơn. Tác giả cũng có nhắc về việc đọc báo và mình cũng có trải nghiệm tương tự, đọc tin kiểu tin nhanh tin vắn như tin tức hàng ngày thì rất nhanh, nhưng để đọc một bài chuyên đề phân tích chuyên sâu về vấn đề gì đó thì rất ngại, chưa nói tới đọc sách còn ngại gấp 2000 lần. </p>
<p>Một nghiên cứu khác cho thấy là con người tập trung hơn không phải là khi tăng tốc mà là khi giảm tốc, ví dụ như tập những môn như yoga hay thiền thì sẽ tăng sức tập trung hơn, vì &ldquo;you have to shrink the world to fit our cognitive bandwidth (bạn cần làm chậm thế giới lại để khớp với nhịp nhận thức của mình).&rdquo;</p>
<p>Điều đáng buồn là thực tế thế giới đang phát triển theo chiều ngược lại: mọi thứ đang bị đẩy nhanh với tốc độ chóng mặt, cùng lúc đó, thế giới hiện tại đang làm chúng ta cảm thấy được kết nối, nhưng thực tế các kết nối này rất nông. Mỗi ngày lượng thông tin mà chúng ta có thể tiếp xúc quá lớn, luôn cho ta cảm giác được kết nối với thế giới, có ảo tưởng là có thể học được bất cứ thứ gì và tìm kiếm bất cứ thứ gì thông qua mạng internet. Chúng ta đã quá quen với việc thiếu ngủ, mệt mỏi, và phải tìm đến các cách kích thích sự minh mẫn khác nhau (cà phê, nước tăng lực, v.v..). Tuy nhiên, đây chỉ là ảo giác: thực sự chúng ta đang đánh mất đi chiều sâu ở tất cả mọi mặt, chiều sâu cần rất nhiều thời gian, và cần phải phản tỉnh, bỏ thời gian thực sự suy nghĩ về nó.        </p>
<p>Các thiết bị điện tử, các trang mạng, các phần mềm đều được thiết kế một cách rất cẩn mật bởi những kỹ sư giỏi nhất trên thế giới, và mục đích chính là để có thể cuốn hút tâm trí của chúng ta một cách triệt để. Điện thoại trong tầm tay thì sẽ luôn cung cấp một lựa chọn dễ dàng: vuốt màn hình và làm một việc gì đó và có thể đạt được niềm vui trong chớp mắt (lướt facebook, đọc tin tức, game, v.v&hellip;), và lừa bản thân khỏi những công việc quan trọng và cần nhiều thời gian hơn. </p>
<p>Trong cuốn Deep Work (mình đã giới thiệu ở <a href="/2018/10/07/deep-work-cal-newport/">đây</a>) cũng có nhắc đến, nếu tâm trí cứ liên tục thay đổi từ việc này sang việc khác thì sẽ làm giảm khả năng tập trung, cụ thể là sẽ bắt não phải tải nhiều thông tin hơn cùng lúc, tăng xác suất lỗi hơn vì làm nhiều việc song song, làm khánh kiệt sức sáng tạo, và giảm trí nhớ do sử dụng não quá độ.</p>
<p>Trạng thái làm việc siêu tập trung, được đặt tên là Flow (mình đã giới thiệu cuốn nói kỹ hơn về khái niệm này ở <a href="/2021/07/05/flow-the-psychology-of-optimal-experience/">đây</a>) chí có thể đạt được khi mono-tasking, nghĩa là tập trung hết sức lực vào một việc nào đó, gác lại tất cả các việc khác sang một bên. Nói đơn giản thì điều kiện để đạt được trạng thái này là phải làm một việc gì khó vừa phải, không quá dễ, nằm ở chỗ mình phải hơi với mới có thể thực hiện được, và việc này phải có nghĩa và hướng tới mục đích lớn của mình.</p>
<p>Thế nên phải cố gắng tập thói quen tập trung 1 việc vào 1 thời điểm nhất định.</p>
<p>Đọc sách là một cách luyện tập sự tập trung rất tốt, nhưng thói quen đọc bây giờ đang chuyển dần từ sách sang đọc những tin vắn trên màn hình. Về cơ bản thì hai hoạt động này đều là đọc, nhưng nếu nhìn kỹ hơn thì hai hoạt động này hướng chúng ta đến hai mục đích hoàn toàn khác nhau: đọc từ sách cho cảm giác tận hưởng khi được chìm đắm trong một thế giới khác, còn đọc thông tin vắn giống như lượn lờ ở siêu thị, nhặt một vài thứ mình cần rồi đi mất. Khi bạn trở nên quen thuộc với việc ham đi siêu thị, và cảm thấy thoả mãn với những niềm vui ngắn có thể đạt được ngay lập tức, việc đi sang một thế giới khác trở nên xa vời viển vông và thiếu mất ý nghĩa cũng như động lực để làm.</p>
<p>Điều thứ hai là phải <strong>để cho đầu óc thư giãn</strong>. Để đầu óc thư giãn có thể mang lại cho bản thân 3 tác dụng: cho phép dần dần cảm nhận được thế giới, có không gian để liên kết những kiến thức đã nhập vào đầu thành một hệ thống và đưa ra đáp án cho những vấn đề chưa giải được, và giúp nối từ quá khứ đến hiện tại từ đó dự đoán tương lai.</p>
<p>Cuốn này hơi bị dài dòng, cũng nhiều cái mình đang thực hiện rồi, nhưng có ý về việc không nên đắm chìm vào những thông tin vụn vặt mình thấy khá hợp lý, đọc xong rồi sẽ cố gắng cải thiện theo hướng nghĩ sâu hơn.</p>
<p>Đánh giá chung</p>
<p>Đánh giá: ★★★☆☆ (3/5)</p>]]></content:encoded></item><item><title>Sau giờ học - Higashino Keigo</title><link>https://yuu3008.com/2022/10/04/sau-gio-hoc-higashino-keigo/</link><pubDate>Tue, 04 Oct 2022 14:41:54 +0000</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2022/10/04/sau-gio-hoc-higashino-keigo/</guid><description>&lt;p&gt;Tác phẩm đầu tiên của Higashino Keigo được giải Edogawa Rampo, là tác phẩm đưa cái tên Higashino Keigo được nhiều người biết đến hơn (giải Rampo lần 31 cho tác phẩm xuất sắc nhất, trước đó bác Keigo cũng được vào đề cử cho giải này lần 30). Câu chuyện mở ra với nhân vật &amp;ldquo;tôi&amp;rdquo; là giáo viên dạy môn Toán ở một trường nữ sinh đang bị ám ảnh mình bị mưu sát, sau đó là một loạt chuyện kỳ lạ xảy ra xung quanh trường, và là cuộc phá án song song giữa bên cảnh sát và nhân vật &amp;ldquo;tôi&amp;rdquo; về những bí ẩn ấy.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Tác phẩm đầu tiên của Higashino Keigo được giải Edogawa Rampo, là tác phẩm đưa cái tên Higashino Keigo được nhiều người biết đến hơn (giải Rampo lần 31 cho tác phẩm xuất sắc nhất, trước đó bác Keigo cũng được vào đề cử cho giải này lần 30). Câu chuyện mở ra với nhân vật &ldquo;tôi&rdquo; là giáo viên dạy môn Toán ở một trường nữ sinh đang bị ám ảnh mình bị mưu sát, sau đó là một loạt chuyện kỳ lạ xảy ra xung quanh trường, và là cuộc phá án song song giữa bên cảnh sát và nhân vật &ldquo;tôi&rdquo; về những bí ẩn ấy.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2022/08/image-664x1024.png"
         alt="Nguồn ảnh: tiki" width="366" height="537"/> <figcaption>
            <p>Nguồn ảnh: tiki</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>(Viết làm thế nào để không tiết lộ nội dung truyện thật là khó&hellip; có thể sẽ tiết lộ 1 số chi tiết nhỏ, mọi người cân nhắc trước khi đọc)</p>
<p>Câu chuyện được viết dưới lời kể của &ldquo;tôi&rdquo; là thầy giáo Maejima, là giáo viên dạy môn toán và cũng là người phụ trách câu lạc bộ bắn cung. Nhân vật &ldquo;tôi&rdquo; này bị vài lần bị &ldquo;ám sát hụt&rdquo;, nên rất hoảng sợ và cố gắng để ý đến mọi thứ xung quanh, nhờ đó phát hiện được nhiều thông tin đặc biệt. Bất ngờ là vào thời điểm người kể chuyện đang lo lắng cho tính mạng của mình thì một thầy giáo khác trong trường bị giết chết, là một án mạng trong phòng kín và chính nhân vật tôi này là người đầu tiên bước vào hiện trường vụ án. Tiếp theo sau đó là quá trình nhân vật tôi này lần theo các manh mối và cố gắng tìm ra chân tướng sự thật song song với cảnh sát. Cảnh sát ở trong truyện này thì vẫn tương đối vô dụng như rất nhiều truyện khác của bác Keigo, nhưng cũng phải nói là lần này nhân vật tôi cũng hơi thuộc dạng &ldquo;bàn tay vàng&rdquo;, có quá nhiều sự ngẫu nhiên để anh này dẫn trước trong quá trình điều tra.</p>
<p>Nội dung xoay quanh cuộc sống ở trường nữ sinh bên Nhật, các miêu tả rất chi tiết, mình thì không có cơ hội được học phổ thông ở Nhật, nhưng đã đến khá nhiều trường cấp 1,2,3 ở Nhật thì cảm giác được rất rõ không gian trong truyện được miêu tả rất thật. Có lẽ một phần là do chính tác giả cũng từng là thành viên của câu lạc bộ bắn cung nên không gian trong truyện được khắc hoạ vô cùng riêng biệt, từ không gian trường học, sự chuẩn bị trong mùa lễ hội, các phòng trong trường, rồi tới suy nghĩ của các giáo viên nam, những câu chuyện ngoài bài giảng, tình cảm của giáo viên và học sinh,&hellip; được miêu tả và cài cắm rất tinh tế.</p>
<p>Thủ pháp phòng kín thì cũng không phải quá khó, nhưng vẫn đủ cuốn để có thể đọc tới tận trang cuối cùng, không gian truyện rất hút nên mình thậm chí bị cuốn theo lời kể, không có thời gian dừng lại để suy luận nữa. Kể thêm điều mình không thích thì mình rất ghét nhân vật &ldquo;tôi&rdquo;, câu chuyện được kể dưới vai nhân vật này nên đọc được tầm chục trang là mình muốn bỏ vì không muốn chìm vào suy nghĩ của nhân vật này nữa (ví dụ hôn học sinh, đi dạy chỉ vì bị đuổi việc, v.v&hellip;). Động cơ của thủ phạm cũng hơi khiên cưỡng, cảm giác cua quá gấp nên mình không cảm thấy hợp lý.</p>
<p>Tuy nhiên, nhìn lại đây là cuốn gần như đầu tay của Higashino Keigo thì quả thực đúng là một tác phẩm tương đối hoàn chỉnh, viết rất dễ hiểu và cuốn, yếu tố trinh thám vừa phải, đời sống học đường được khắc hoạ rất chân thật, rất đáng để đọc.</p>
<p>Đánh giá chung</p>
<p>Đánh giá: ★★★★☆ (4/5)</p>]]></content:encoded></item><item><title>Hảo nữ Trung Hoa - Hân Nhiên</title><link>https://yuu3008.com/2022/06/12/hao-nu-trung-hoa-han-nhien/</link><pubDate>Sun, 12 Jun 2022 22:04:04 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2022/06/12/hao-nu-trung-hoa-han-nhien/</guid><description>&lt;p&gt;Cuốn sách này miêu tả một Trung Quốc rất khác dưới lời kể của một nhà báo nữ giới, người dẫn chương trình của đài phát thanh Trung Quốc, nói về những câu chuyện mà bà đã được nghe từ những người phụ nữ ở những vùng đất khác nhau, thật đến đau thương, đau thương tới bóp nghẹt tâm can nước mắt nghèn nghẹn trong lòng. Biết là giới thiệu để nhiều người biết đến tác phẩm hơn, nhưng với cuốn này mình xin phép chèn cảnh báo nho nhỏ: những ai tâm hồn đang mong manh xin lùi lại 3 bước, đợi khi nào chuẩn bị sẵn tinh thần hơn thì hãy đọc.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Cuốn sách này miêu tả một Trung Quốc rất khác dưới lời kể của một nhà báo nữ giới, người dẫn chương trình của đài phát thanh Trung Quốc, nói về những câu chuyện mà bà đã được nghe từ những người phụ nữ ở những vùng đất khác nhau, thật đến đau thương, đau thương tới bóp nghẹt tâm can nước mắt nghèn nghẹn trong lòng. Biết là giới thiệu để nhiều người biết đến tác phẩm hơn, nhưng với cuốn này mình xin phép chèn cảnh báo nho nhỏ: những ai tâm hồn đang mong manh xin lùi lại 3 bước, đợi khi nào chuẩn bị sẵn tinh thần hơn thì hãy đọc.</p>
<p>Lân la chuyện ngoài lề một chút trước khi vào nói về cuốn này thì hôm qua trên Weibo (mạng xã hội của TQ) có một vụ nhiều người đàn ông to khoẻ xông vào tấn công vũ lực một chị nữ đang ăn trong quán chỉ vì lý do cỏn con, chị nữ khác vào cứu cũng bị đánh tới thừa sống thiếu chết, công an cũng chỉ bắt xong thả về, tới lúc tin đưa lên mạng thì mới bị bắt xét xử tử tế. Dư luận chia làm nhiều luồng khác nhau, có ý kiến phê phán những người đàn ông khác lúc đó ở quanh đó không vào cứu, lại có người nói toàn dân xã hội đen, không vào mới là lý trí, cũng có ý kiến nói tại sao chỉ có chị nữ vào cứu mà không có nam, rồi chủ quán rồi đủ cách khác nhau dùng đạo đức để đánh giá hành động của người mà không ở trong hoàn cảnh ấy. Bản thân mình nghĩ, cứu hay không có quá nhiều biến số làm thay đổi quyết định, giống như bài toán Trolley, không thể nào có một câu trả lời vạn năng cho mọi trường hợp, nhưng đọc rất nhiều bình luận ở bên TQ có một câu mà mình thấy rất thấm: người ta chỉ dạy con gái cách bảo vệ mình, dạy con trai phải bảo vệ phái yếu mà quên mất không triệt để dạy con trai việc không được tấn công người khác.</p>
<p>Lan man một chút để lại vào đề, tác giả cuốn này vốn là dẫn chương trình của Khinh Phong Dạ Thoại, là chương trình của đài phát thanh Nam Kinh, chương trình thực hiện dưới dạng lắng nghe tâm sự của độc giả và phản hồi. Đương nhiên chương trình gọi điện trực tiếp và trả lời trực tiếp nên rất nhiều khi có những pha cần xử lý gấp, nếu không sẽ &ldquo;trái với đường lối&rdquo; và có thể dẫn đến nguy hiểm tới không chỉ bà mà cả đài phát thanh (có một đoạn miêu tả có khách gọi tới bất ngờ, nói chuyện hơi &ldquo;va chạm&rdquo; mà cả sếp của Đài cũng phải tới trực tiếp theo dõi, nghe bà đáp mà toát mồ hôi hột).</p>
<p>Cuốn sách này được viết khi bà đã sang Luân Đôn, nghĩa là phần nào đó có thể tự do trong phát ngôn hơn, và những câu chuyện bà viết trong cuốn này có những câu chuyện rất riêng tư, liên quan trực tiếp tới tác giả, cũng có những câu chuyện chỉ gửi riêng cho bà, cũng có những câu chuyện có cái duyên mới dẫn bà tới, 15 chương 15 câu chuyện về những người phụ nữ với những khó khăn khác nhau (mà đa phần nguồn gốc khó khăn đều từ đàn ông) rất đặc trưng của từng tầng lớp xã hội, ví như người trẻ gặp vấn đề vì thiếu giáo dục thường thức, hay như người phụ nữ tưởng như thành đạt có tất cả thì thật ra bị nhà chồng khinh rẻ, vân vân và vân vân.</p>
<p>Mỗi chương đều là những câu chuyện mà tác giả đã trải nghiệm hoặc tham dự, hoặc lắng nghe trực tiếp, được kể một cách rất thẳng, vô cùng trần trụi, mình đọc có cảm giác như một người cô lớn đang từ từ kể lại những quan sát thế giới của mình vậy. Bản thân câu chuyện và cả tác giả cũng không hề nâng cao quan điểm, rằng phụ nữ cần phải giải phóng, đòi tự do đòi bình đẳng hay gì cả, mà chỉ là thông qua tác phẩm này để truyền đạt một sự thật về những câu chuyện ở nơi nào đó trên thế giới, tuy vô lý tới ngỡ ngàng nhưng vẫn đang diễn ra hàng ngày hàng giờ.</p>
<p>Mình sẽ không nhắc cụ thể quá vì mỗi chương nếu viết thì cảm nhận sẽ rất dài rất dài mà mình cũng không dám nhớ hết, nhưng có những chi tiết mình vẫn nhớ rất kỹ cái cảm giác cả người run rẩy khi đọc, ví dụ như ở chương cuối cùng, ở cái làng nơi Đồi Hét, nơi mà phụ nữ bị coi như những chiếc máy đẻ, sinh ra những đứa con không biết bố mình là ai, và vẫn phải làm việc tới tận ngày lâm bồn nhưng không hề mảy may được bảo hộ từ chuyện đơn giản nhất như băng vệ sinh vào ngày kinh (họ phải dùng lá cây, trời ạ, đúng là không thể tưởng tượng nổi) chứ chưa nói tới thứ xa xỉ như lòng yêu thương hay sự cảm thông đỡ đần. Hay ví dụ như có chương tác giả đặt câu hỏi: người bẩm sinh đã điên sẽ khổ hơn hay người sau này mới điên thì sẽ khổ hơn, để rồi dẫn tới câu chuyện làm sao mà một nữ thanh niên còn cả tương lai tươi sáng phía trước lại phát điên như một cách để trốn tránh quá khứ gợi về.</p>
<p>Cách mạng Văn Hoá kéo theo sự đổi mới quá nhanh, để lại những bóng đen ký ức trong lòng của một thế hệ rất nhiều người phụ nữ. Mỗi câu chuyện lại ở một góc cạnh khác nhau, mình nhìn lại tên chương để viết bài này mà nghĩ lại từng câu chuyện cũng thấy nhói trong tim. Rõ ràng là mỗi câu chuyện đều có tên nhân vật cụ thể, đều là những người xung quanh tác giả, nhưng mình cảm thấy đáng sợ ở chỗ, nó là câu chuyện riêng nhưng chắc chắn không phải là cá biệt, vẫn có không nhỏ những mảnh đời tương tự, lặp đi lặp lại ở những nơi khác nhau, có rất nhiều người hẳn cũng mang chiếc dằm đâm sâu trong tim, và cũng có thể nhiều người đã đi tới bước đường cùng là tự sát như nhiều nhân vật trong cuốn sách này.</p>
<p>Quay lại câu chuyện mở đầu trước khi mình giới thiệu cuốn này thì bạn mình đã xem clip chị nữ kia đi ăn rồi bị đánh trong quán, rồi nói một câu có nói một câu làm mình thấy rất ám ảnh, là: &ldquo;điều đáng sợ nhất là bật clip đó rồi nghĩ bản thân mình mà là chị trong clip thì cũng chẳng thể nào khác được&rdquo;, đáng sợ là việc bản thân mình bị đánh hội đồng nó không phải là một điều vô lý, đáng sợ là giữa thế kỷ 21 này rồi nó vẫn có thể xảy ra bất cứ lúc nào ở cái xã hội tự xưng là văn minh hiện đại này.</p>
<p>Cuốn sách này được viết năm 2002, kể về những câu chuyện rất cũ, và cũng tương tự như trên, là điều đáng sợ là mình thấy có những câu chuyện tới bây giờ có thể vẫn sẽ lặp lại, ví như khinh thường đàn bà yêu đàn bà, hay là lợi dụng quan hệ gia đình để lạm dụng tình dục, hay là phái nữ bị đối xử &ldquo;đặc biệt&rdquo;, rất nhiều rất nhiều nữa. Đáng sợ ở đây là câu chuyện xưa cũ, nhưng vấn đề vẫn đang ở thì hiện tại, chứ không phải một câu chuyện đã vượt qua để mà kể lại có thể thở phào. Mình đánh giá cuốn này 5 sao, và nếu không đọc được thêm nhiều cuốn nào làm mình cảm thấy chấn động hơn nữa thì chắc chắn đây là một trong những cuốn hay nhất mà mình đọc năm nay.</p>
<p>Đánh giá chung</p>
<p>Đánh giá: ★★★★★ (5/5)</p>
<p>//Ngoài lề nữa, wordpress báo hôm nay là kỷ niệm 10 năm mình lập chiếc blog này ^^, tuy viết không đều lắm nhưng vẫn duy trì được chiếc nhà này 10 năm rồi, cũng coi như là một sự cố gắng, hi vọng wordpress sống lâu để mình cũng có động lực duy trì thói quen viết lách 💪</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2022/06/screen-shot-2022-06-12-at-21.05.11.png"/> 
</figure>]]></content:encoded></item><item><title>Sống - Dư Hoa</title><link>https://yuu3008.com/2022/01/18/song-du-hoa/</link><pubDate>Tue, 18 Jan 2022 13:48:10 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2022/01/18/song-du-hoa/</guid><description>&lt;p&gt;&amp;ldquo;Sống&amp;rdquo; kể về cuộc đời thăng trầm của một người tên là Phú Quý, mảnh đời ấy bất thường tới đáng buồn, nhưng tới một lúc nghĩ lại thì nó đáng buồn hơn gấp vạn lần bởi có lẽ nó không bất thường đến vậy, mà một cuộc đời mà có lẽ có thể thấy được ở bất kỳ làng quê nào.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>&ldquo;Sống&rdquo; kể về cuộc đời thăng trầm của một người tên là Phú Quý, mảnh đời ấy bất thường tới đáng buồn, nhưng tới một lúc nghĩ lại thì nó đáng buồn hơn gấp vạn lần bởi có lẽ nó không bất thường đến vậy, mà một cuộc đời mà có lẽ có thể thấy được ở bất kỳ làng quê nào.</p>
<p>Để dẫn nhập một chút thì mình xin kể một câu chuyện riêng tư hơi dài dòng về cuốn này. Dư Hoa là một nhà văn xuất sắc của văn học hiện thực Trung Quốc hiện đại, cuốn này cũng là một trong những cuốn tiêu biểu của ông. Mình đã đọc từ năm ngoái, cũng đã tính viết về nó nhưng cứ xoá đi viết đi viết lại mà vẫn cảm thấy vô cùng bế tắc, gần đây nói chuyện với một người bạn TQ cũng vừa đúng lúc bạn đó vừa đọc xong nên quyết tâm viết vài dòng về cuốn này, đặng lấy tinh thần còn chuyển qua cuốn tiếp theo.</p>
<p>Có hai điều mà mình muốn giới thiệu và cũng là lý do mình khá thích cuốn này: nội dung đơn giản nhưng có nhiều nút thắt cao trào, và văn tả rất hay.</p>
<p>Để tóm gọn lại câu chuyện của &ldquo;Sống&rdquo; thì thực ra vô cùng đơn giản, tác giả viết về cuộc đời của một người nông dân tên Phú Quý từ lúc trẻ tới lúc về già, bối cảnh là xã hội Trung Quốc thời kỳ đổi mới, nội dung hiện thực đơn giản nhưng những dòng văn tả và tình huống tầng lớp đẩy lên cao trào làm mình đọc không dứt nổi, và thực sự đã đọc cuốn này liền một mạch tới kết thúc, hay quá nên đọc liền mạch, và vì buồn quá nên không dám mở lại mà chỉ gập sách lại để hồi tưởng lại một vài chi tiết truyện.</p>
<p>Mình vẫn nhớ ở đầu có câu mà bản dịch tiếng Việt ghi là &ldquo;khuôn mặt trái xoan bánh mật của cô ấy vẫn còn lấp lánh trước mặt tôi&rdquo;, không rõ là do người dịch tiếng Việt dịch hay hay là người viết quá xuất sắc, hoặc có lẽ là cả hai, đã khắc hoạ một hình ảnh rất bình thường một cách vô cùng sống động và độc đáo đến vậy. Có lẽ do từ năm ngoái mình bắt đầu đam mê thơ haiku (đã giới thiệu ở <a href="/2021/01/30/dao-nay-minh-thich-tho-haiku/">đây</a>) nên rất thích những miêu tả đặc sắc của một lát cắt, một khoảnh khắc trong cuộc sống, và trong cuốn này có rất nhiều miêu tả đắt giá như vậy, khi đọc cảm giác đang xem một bộ phim điện ảnh màn hình rộng, có những lúc không gian lắng đọng lại và cảnh quay đang lướt dần qua từng góc cạnh, đặc tả không gian cảm xúc của từng người từng người. Cuốn này cũng đã được đạo diễn Trương Nghệ Mưu chuyển thể thành phim, chắc cũng sẽ rất đẹp rất hay nhưng mình hiện tại chưa muốn xem, một là cảm xúc trong truyện vẫn còn đang nóng hổi chưa muốn phải chịu đau thương thêm một lần nữa, và hai lả bản thân quá thích truyện nên có lẽ sẽ khó chấp nhận việc phim thay đổi một vài chi tiết.</p>
<p>Câu chuyện tới đó thôi, còn phần sau đây là sẽ chứa chi tiết tiết lộ nội dung truyện, ai muốn đọc thì xin hãy dừng ở đây để đi đọc truyện và quay lại sau :D.</p>
<p>Bước ngoặt đầu tiên trong cuộc đời của Phú Quý là canh bạc định mệnh, canh bạc đã làm hắn mất không chỉ tiền bạc, tất cả gia sản và sự giàu có hào nhoáng mà cha ông để lại, hắn còn mất đi cả tương lai và phẩm cách, bắt đầu bước vào một cái hố đen không đáy mà mỗi lần vấp ngã lại là một lần lọt sâu hơn. Càng đọc càng thấy Dư Hoa ác với nhân vật của mình quá, nhưng gập sách nghĩ lại thì thực ra phải nói là cuộc sống bạc bẽo quá, vì những mảnh đời bất hạnh như vậy chắc ngoài kia không thiếu, mình đọc mà buồn quá tới không thể rơi được nước mắt, đọc mà cảm giác tim chùng lại. Cuộc đời của Phú Quý như ngọn đèn leo lắt, thắp cho ông một chút hi vọng rồi lại tạt cho một gáo nước lạnh, như người vợ tần tảo Gia Trân luôn bên cạnh cũng sống khổ sở rồi mất vì bệnh nhũn xương quái ác; rồi con trai Hữu Khánh bị mất vì người ta lấy máu bán cho người quyền quý, đánh đổi mạng sống con ông để cứu sống người ta; rồi con gái Phượng Hà là đứa ngốc nghếch tưởng mệnh dài thì lại mất vào thời điểm tưởng chừng hạnh phúc nhất: có chồng và đang chuẩn bị sinh con; người con rể Nhị Hỷ rồi chăm chỉ ngoan hiền thương vợ, tưởng sẽ được hưởng phúc cùng nhau thì lại mất do bốc vác, và cuối cùng người tưởng bên cạnh ông tuổi già là Khổ Căn rồi cũng bỏ ông mà đi bởi một cái bệnh có lẽ chỉ có người thiếu ăn lâu năm mới mắc phải: bội thực.</p>
<p>Cuốn này có rất nhiều rất nhiều đoạn mà đọc thấy gai mình, nghĩ lại vẫn thấy dâng lên một cảm xúc bức bối khó chịu, nhưng mình nghĩ ấn tượng sâu đậm nhất chắc là chi tiết mà đoạn người con trai Hữu Khánh mất. Thằng bé được gọi lên tưởng là nhận trách nhiệm vinh quang, tưởng là mình hiến máu cứu người nên đã rất vui rất vui, để rồi những kẻ lắm tiền từng chút từng chút một hút đi mạng sống của em. Lúc đọc đoạn này chỉ vài trang giấy thôi, nhưng mình vừa đọc vừa lẩm nhẩm trong đầu: đừng mà, đừng mà, dừng lại đi, hãy để em nó được sống, nhưng không, kết cục là người ta nhẫn tâm tới mức nào mà rút hết máu của một đứa trẻ, để rồi người nhà đưa đi là một cậu bé lanh lợi, nhận về là một cái xác không hồn. Đọc mà bức bối, bực bội, khó chịu, bực bội hơn nữa là cái chuyện này nó có thể là sự thật, có thể đang diễn ra ở đâu đó thật chứ không phải là câu chuyện tưởng tượng, có lẽ ấy mới là cái bực mình nhất.</p>
<p>Dư Hoa dùng cả cuốn sách này, và cả cái kết rất phũ phàng dường như chỉ nói một điều: đây mới là cuộc sống, sẽ có những cuộc sống như vậy, sẽ không có cái kết có hậu cho tất cả, cũng sẽ chẳng có cái gọi là ác giả ác báo, những gì xảy ra vẫn sẽ diễn ra, và rồi ta vẫn phải sống mà thôi. Ngoài ra trong cuốn này cũng phản ánh rất nhiều chi tiết gợi tới giai đoạn lịch sử này của Trung Quốc, ví dụ cải cách văn hoá, cũng nhiều chi tiết châm biếm và trào phúng rất rất hay, chỉ phải cái là nó hay ở chỗ quá cay đắng và đau buồn.</p>
<p>Dự tính tiếp theo của mình là muốn đọc cuốn &ldquo;Văn thành 文城&rdquo; của cùng tác giả, do đi đâu cũng thấy các bạn thích đọc sách giới thiệu, là cuốn cuốn sách được đánh giá cao nhất trên douban (trang nổi nhất về đánh giá sách/phim/etc ở TQ) trong năm 2021, tiếc là vẫn chưa có bản dịch mà đọc tiểu thuyết dày trang lại của một người có văn tả với ngôn ngữ đa dạng thì mình cũng chưa đủ dũng khí nhảy hố lắm. Xin trích lại một phần lời dẫn của cuốn Văn thành, nội dung chính là về một anh rời quê hương đi nhưng trong lòng vẫn đau đáu tìm về một miền đất thực sự trong tim, để kết thúc bài này (dù hơi lạc đề) và đặt một cái mốc quyết tâm trong năm nay sẽ nhảy hố.</p>
<blockquote>
<p>Anh ta vốn không thuộc về nơi đây, quê gốc ở một nơi xa rất xa về phương Bắc. Vì ôm trong lòng một lời hứa mà anh đã rời bỏ quê hương gốc rễ, phiêu bạt tới nơi đây. Trong những ngày tháng sau này, anh đã được tiếp xúc với những trái tim chân thành ấm áp, nhưng cũng đã phải đối diện với những người mang dòng máu lạnh lùng tàn nhẫn. Cuối cùng anh ta uổng công vô ích, thứ nhận được lại chỉ là bao nước mắt và lo lắng của nhiều người.<br>
&ldquo;Văn thành ở đâu vậy?&rdquo;<br>
&ldquo;Nhất định sẽ có một nơi tên là &ldquo;văn thành&rdquo;.</p>
<p>-Trích một phần lời dẫn truyện của cuốn &ldquo;Văn thành&rdquo;.</p>
</blockquote>
<p>Đánh giá chung</p>
<p>Đánh giá: ★★★★☆ (4/5)</p>]]></content:encoded></item><item><title>What money can't buy - Tiền không thể mua được gì?</title><link>https://yuu3008.com/2022/01/03/what-money-cant-buy-tien-khong-the-mua-duoc-gi/</link><pubDate>Mon, 03 Jan 2022 20:32:56 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2022/01/03/what-money-cant-buy-tien-khong-the-mua-duoc-gi/</guid><description>&lt;p&gt;Cuốn này nói về ngưỡng đạo đức khi đồng tiền xen vào thị trường và các khía cạnh của cuộc sống, phân tích thứ gì có thể đưa ra mua bán thứ gì không dựa trên những chuẩn mực nào.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>Cuốn này nói về ngưỡng đạo đức khi đồng tiền xen vào thị trường và các khía cạnh của cuộc sống, phân tích thứ gì có thể đưa ra mua bán thứ gì không dựa trên những chuẩn mực nào.</p>
<figure>
    <img loading="lazy" src="/wp-content/uploads/2021/12/31oi7q7yrhl._sx331_bo1204203200_.jpg"
         alt="Nguồn ảnh: amazon" width="333" height="499"/> <figcaption>
            <p>Nguồn ảnh: amazon</p>
        </figcaption>
</figure>

<p>Dông dài một chút trước khi vào đề là mình có một thói quen không biết là tốt hay xấu là một khi đã thích ai thì sẽ cố gắng kiếm những cuốn sách khác của người đó để đọc tiếp, như bác này sau cuốn mình đọc bản tiếng Nhật là 日本で「正義」の話をしよう (tiếng Việt dịch là Phải trái đúng sai, mà đáng ra mình phải viết cảm nhận từ 1000 năm rồi nhưng vẫn lười nên bài đó vẫn ngủ quên trong đám nháp), thì mình đã kiếm tiếp các cuốn khác đọc, và phát hiện ra cuốn này nói về khía cạnh đạo đức của thị trường quá là hay, tiếp theo chắc sẽ mò tới cuốn The Tyranny of Merit, bác này có cách viết rất rõ ràng rành mạch, đọc tới đâu nắm được ý tới đó nên mình rất thích.</p>
<p>Cuốn này mở ra với việc là nhìn vào thị trường hiện nay, thì hầu như, nếu không muốn nói là tất cả, đều có thể gắn mắc giá và đưa ra thị trường trao đổi, có những ví dụ cảm thấy vô cùng là&hellip; vô cùng, ví dụ như: thuê trán để xăm quảng cáo, tù nhân có thể dùng tiền để nâng cấp phòng tù, v.v&hellip; Trong cuốn sách này cho mình thấy rất nhiều ví dụ kỳ quặc mà đồng tiền đã làm bánh xe cuộc sống chuyển sang hướng khác, có nhiều sự vật sự việc vẫn đang diễn ra một cách rất khó dùng tư duy ếch ngồi đáy giếng của mình để lý giải, tỉ dụ như có những công ty bán bảo hiểm cho người bị bệnh ung thư và sắp chết, họ càng chết sớm thì công ty càng lãi, như là một kiểu đặt cược vào sinh mệnh của người ta vậy, và còn nhiều rất nhiều các ví dụ được chia rõ thành 5 chương với các phần nhỏ hơn một cách rất hệ thống.</p>
<p>Ví dụ chương một về chuyện xếp hàng chen lên đầu, thì cơ bản nhất là ai cũng thấy: ở nhiều nơi có các loại vé VIP giúp tiết kiệm thời gian xếp hàng, rồi có làn đường riêng, thì có thể tạm hiểu là người ta đang dùng tiền để mua thời gian. Tuy nhiên sau sẽ có nhiều biến thể khác, chẳng hạn như vé khám bệnh nộp nhiều tiền hơn thì được chọn bác sĩ, vậy thì chẳng phải là những người không có tiền thì không những phải đợi, mà họ còn có nguy cơ bị mua mất cả cái quyền được khám các bác sĩ &ldquo;tốt&rdquo; hơn hay sao. Rồi tới chương hai phân tích về động cơ, có ví dụ kiểu như: trả tiền cho người triệt sản, thưởng tiền cho học sinh để giúp nâng cao thành tích, tiền bảo hiểm. Tới chương phân tích về việc thị trường lấn át đạo đức thì có nêu quan điểm phản đối tặng quà, vì về mặt thị trường thì đó không phải là lựa chọn tối ưu, người tặng phải mất thời gian đi đoán và chọn một thứ mà người nhận có khi cũng không xài, gây lãng phí chẳng hạn, nhưng về mặt đạo đức thì đưa ai đó một xập tiền vào dịp sinh nhật thì cũng không phải là một điều bình thường, ít nhất là ở xã hội hiện tại. Đương nhiên cũng có những phương án trung hòa, ví dụ như một ai đó thích đọc sách thì có thể tặng thẻ mua sách trị giá xyz tiền chẳng hạn, có thể chắc chắn người được nhận sẽ xài quà của mình mà không lãng phí, người mua cũng bớt lo mà người nhận cũng giảm được một phần rác.</p>
<p>Sở dĩ tại sao trong cuốn này thấy có quá nhiều ví dụ, và mình cũng nhắc lại một phần không ít ở đây, là tại vì chắc khi bất kỳ ai đọc cũng sẽ thấy, những vấn đề này thực sự đúng là chỉ có thể trả lời: tùy từng trường hợp. Vậy thì tại sao mà cùng một cơ chế, chen hàng chẳng hạn, tại sao khi mua vé VIP lên máy bay sớm hơn thì thấy hợp lí, nhưng trả nhiều tiền hơn để chọn bác sĩ trong thì lại phải nhận ý kiến phản đối, vậy thì đâu mới là ngưỡng mà đạo đức cho phép, và đâu là vượt ngưỡng, hơn hết là liệu cái ngưỡng của mọi người có giống nhau không? Đấy là điều mà mình khi đọc phải nán lại giữa chừng khá nhiều lần để định nghĩa lại cái thước đo công lý cho bản thân, xem mình có thể chấp nhận việc tiền xen vào tới đâu.</p>
<p>Tác giả có rất nhiều phân tích và rất nhiều ý tưởng hay, có một cái mình thấy thấm nhất là tác giả đưa ra hai lý do chính để phản đối thị trường là tính công bằng và sự tham nhũng.</p>
<p><strong>Tính công bằng</strong> khá dễ hiểu vì khi có sự xuất hiện của đồng tiền, khoảng cách của người giàu và người nghèo sẽ ngày càng kéo rộng hơn, hoặc nếu đơn cử xét việc bán thận, nếu nói trao đổi công bằng vì người bán được tiền và người mua được thận, nhưng sự thực là người nghèo đã chịu bất công vì họ không có lựa chọn công bằng, chưa chắc là họ đã tự nguyện mà có thể bị đặt vào tình thế bắt buộc. Lập luận về tính công bằng nhằm vào sự bất công xuất hiện khi con người mua bán hàng hoá trong tình thế bất công hoặc trong điều kiện thiếu thốn về mặt kinh tế, ở đây tác giả không phản đối thị trường hoá một số hàng hoá nhất định, mà phản đối việc mua bán trong tình trạng bất công dẫn tới điều kiện mặc cả của hai bên là không bình đẳng với nhau.</p>
<p>Việc <strong>tham nhũng</strong> thì cần xem lại định nghĩa về tham nhũng mà tác giả có nhắc, là hành vi mà mua bán những thứ không nên đem ra trao đổi, làm thay đổi ý nghĩa thực sự của nó. Tại sao hối lộ bị lên án trong khi thật ra cả hai đều được lợi: bên đưa tiền giải quyết xong công việc, còn bên nhận tiền đã thu &ldquo;phí bôi trơn&rdquo; đầy túi? Vì cho dù các nhà khoa học hay giả định thị trường không làm ảnh hưởng hàng hóa, nhưng thực sự là thị trường có thể làm xói mòn các chuẩn mực xã hội. Lập luận tham nhũng đề cập đến ảnh hưởng xấu của giá trị thị trường và việc mua bán trao đổi một số hàng hoá dịch vụ, chú trọng đến đặc điểm vốn có của bản thân hàng hoá và những chuẩn mực chi phối chúng.</p>
<p>Thử nhìn vào một ví dụ cụ thể là một người mẹ không có khả năng nuôi nên đã đem cho đi đứa con của mình và nhận lại một khoản tiền bồi dưỡng (hay nói cách ngắn gọn là &ldquo;bán con&rdquo;), thật sự cũng không phải là việc quá hiếm. Mình cũng có khi đã gật gù, biết đâu đến một nhà tốt hơn lại là một câu chuyện tốt cho tất cả mọi người, cả đứa bé, cả gia đình không có khả năng nuôi và cả gia đình hiếm muộn? Nhưng thực tế là đứa con đáng ra là đối tượng được yêu thương nhưng lại bị mang ra ngã giá, hoặc trong trường hợp cho phép bán nội tạng cũng vậy, con người vốn là chỉnh thể hoàn chỉnh nhưng lại bị biến đổi cách nghĩ thành mỗi người chỉ là tập hợp các bộ phận trong cơ thể, từ đó có thể dẫn đến rất nhiều hệ lụy trong tương lai, ở trường hợp 1 vốn đã coi &ldquo;con&rdquo; là món hàng nên biết đâu sẽ trả giá lên xuống làm tổn thương đứa bé, rồi tới lúc thấy &ldquo;món hàng&rdquo; của mình được nuôi dưỡng tốt lên thì đã có không hiếm những vụ cha mẹ tìm lại đứa con mình đã bán và bắt nó phụng dưỡng, rồi ở trường hợp 2 thì tin tức cũng đã đưa không ít những vụ bắt cóc giết người cướp nội tạng man rợ.</p>
<p>Sự tham gia quá sâu của thị trường vào cuộc sống đã làm biến dạng rất nhiều giá trị bản chất, có rất nhiều ví dụ hay được nêu ra cho cái này, cũng làm mình ngẫm nghĩ rất nhiều khi đọc. Ví dụ như tiền phạt lái xe quá tốc độ, sau đó người ta nghĩ rằng nộp tiền phạt thì có thể lái xe với tốc độ tuỳ thích, nên thực ra từ tiền phạt lại trở thành tiền phí, và nó mất đi cái tính răn đe, người ta vẫn lái xe quá tốc độ như thường vì tự tin mình đã nộp đủ tiền :). Hoặc chăng là việc đón con muộn thì bị phạt, nếu cân đo đong đếm việc nộp tiền phạt thấy có lợi hơn là phải thuê một bảo mẫu trông theo giờ, thì rõ ràng là trả &ldquo;phí&rdquo; (= tiền phạt) cho giáo viên ở trường sẽ yên tâm hơn rất nhiều. Thị trường đã len lỏi quá sâu vào từng góc cạnh của cuộc sống, và cũng như vậy mà thay đổi giá trị của rất nhiều hàng hoá, đọc mỗi ví dụ lại ngẫm ra được rất nhiều.</p>
<p>Ngoài ra còn rất nhiều ý tưởng hay mà tác giả đã chia sẻ nhưng chỉ xin trích dẫn thêm một câu cuối sách của tác giả mà mình thấy rất thích: &ldquo;dân chủ không đòi hỏi xã hội phải công bằng tuyệt đối, nhưng vẫn cần các công dân chia sẻ cách sống với nhau, điều quan trọng là người dân có trình độ khác nhau, vị trí xã hội khác nhau vẫn có thể gặp gỡ nhau, va chạm, cạnh tranh với nhau trong mọi hoạt động của đời sống hằng ngày. Nhờ vậy, chúng ta mới học được cách thoả hiệp và tôn trọng sự khác biệt, và biết cách quan tâm đến lợi ích chung.&rdquo;</p>
<p>Cuối cùng thì trong cuốn này có rất nhiều &ldquo;bài tập&rdquo; như vậy để thử xem mình suy nghĩ kỹ tới đâu trước mỗi sự vật hiện tượng, và coi thử chuẩn mực đạo đức của mình là như thế nào, nên mình cũng kết bài viết về cuốn này của mình bằng một &ldquo;bài tập về nhà nho nhỏ&rdquo;: mọi người đồng ý với hợp thức hoá mại dâm hay không :)?</p>
<p>Đánh giá chung</p>
<p>Đánh giá: ★★★★☆ (4/5)</p>
<p>P/s: bài này (và rất nhiều bài khác) đã viết từ năm ngoái nhưng quá lười nên chưa chỉnh sửa xong để đăng :( hic hà năm nay sẽ cố chăm hơn, chúc mừng năm mới mọi người ^^</p>]]></content:encoded></item><item><title>The code book: mật mã từ cổ điển đến tương lai</title><link>https://yuu3008.com/2021/12/04/the-code-book-mat-ma-tu-co-dien-den-tuong-lai/</link><pubDate>Sat, 04 Dec 2021 10:54:53 +0900</pubDate><guid>https://yuu3008.com/2021/12/04/the-code-book-mat-ma-tu-co-dien-den-tuong-lai/</guid><description>&lt;p&gt;(Cuốn sách mình thích nhất năm 2021, cảm thấy đọc xong vô cùng phê~)&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Đúng như tiêu đề, cuốn này kể về lịch sử của mật mã từ thuở sơ khai nhất cho tới mật mã lượng tử gần đây, được kể lồng vào những sự kiện lịch sử lớn nên vừa có thể thấy tiến trình phát triển ngày càng phức tạp của mật mã, vừa có thể thấy được tầm quan trọng của mật mã trong các lĩnh vực khác nhau, và trong tiến trình hình thành thế giới như chúng ta đang sống ngày hôm nay.&lt;/p&gt;</description><content:encoded><![CDATA[<p>(Cuốn sách mình thích nhất năm 2021, cảm thấy đọc xong vô cùng phê~)</p>
<p>Đúng như tiêu đề, cuốn này kể về lịch sử của mật mã từ thuở sơ khai nhất cho tới mật mã lượng tử gần đây, được kể lồng vào những sự kiện lịch sử lớn nên vừa có thể thấy tiến trình phát triển ngày càng phức tạp của mật mã, vừa có thể thấy được tầm quan trọng của mật mã trong các lĩnh vực khác nhau, và trong tiến trình hình thành thế giới như chúng ta đang sống ngày hôm nay.</p>
<p>Cuốn này khá nhiều chi tiết, mình cũng không dự định viết tóm tắt từng câu từng chữ làm gì vì mỗi người đọc đều sẽ có những điểm chú ý khác nhau, mình sẽ viết theo vài điểm lớn mà mình thấy là học được rất rõ từ cuốn này.</p>
<p>Đầu tiên là mình học được <strong>lịch sử mật mã từ thuở sơ khai và sự ảnh hưởng của nó tới lịch sử</strong>, đúng như tiêu đề. Mở đầu của mật mã là bắt nguồn từ việc giấu thư (steganography) được ghép từ hai chữ che đậy (steganos) và viết (graphein) trong tiếng Hy Lạp. Do thời kỳ này vẫn còn sơ khai, nên gọi là mật mã nhưng bản chất là giấu đi bản thể của thông tin gửi đi, bằng cách nguỵ trang dưới rất nhiều hình thức khác nhau mà mọi người có thể đã từng nghe: giấu trên tấm lụa mỏng phủ sáp bên ngoài, viết bằng mực đặc biệt trên trứng, v.v&hellip; Cho dù có giấu kín tới mức nào, hoặc tinh tế tới mức nào nhưng một khi đã bị phát hiện thì người tìm ra có thể nắm bắt được tất cả các nội dung.</p>
<p>Sau đó dần dần những người lập mã chuyển sang một bước mới là mã hoá (cryptography) xuất phát từ từ kryptos (giấu kín), bản chất đã được thay đổi từ việc che giấu sự tồn tại vật lý của thông tin gửi đi sang thành che giấu nội dung của nó, hoặc có thể kết hợp cả hai hình thức như một hình thức khoá hai lớp, với lớp thứ nhất là thông tin được giấu kỹ càng và lớp thứ hai là cho dù tìm ra được vị trí giấu thì nội dung thông tin trên đó cũng đã được biến đổi mà chỉ ai có chìa khoá giải mã mới có thể đọc được. Trong sách cũng có viết một sự kiện lịch sử liên quan tới mã hoá và giấu thư thời đầu, là vụ nữ vương Mary của xứ Scotland giấu mật thư rất cẩn mật nhưng khi bị phát hiện thì đã phải trả giá đắt. Đây là minh chứng cho việc quá tự tin vào độ bảo mật của hệ thống thông tin của mình dẫn tới hoạ sát thân, mã hoá không đủ mạnh còn tồi tệ hơn việc không mã hoá.</p>
<p>Các loại mật mã được giới thiệu có mấy cái mình thấy khá là cơ bản mà hay sử dụng trong mấy truyện trinh thám thời kỳ đầu:</p>
<ul>
<li><strong>chuyển vị hàng rào</strong>: viết luân phiên trên và dưới sau đó câu được tạo nên từ chữ cái hàng trên và hàng dưới</li>
<li><strong>mật mã scytale</strong>: khúc gỗ có hình dạng và kích thước xác định, viết mã lên dải da quấn quanh khúc gỗ đó sau đó tháo ra thì sẽ thành một dãy vô nghĩa</li>
<li><strong>mật mã dịch chuyển Caesar</strong>: mã thay thế một chữ cái bằng một chữ cái hoặc một ký hiệu khác</li>
</ul>
<p>Về cơ bản thì mấy cái này đều là các quy tắc để mã hoá 1 ký tự này sang thành 1 ký tự khác dựa trên các quy tắc khác nhau, sách còn giới thiệu các loại mã hoá khác vô cùng thú vị: ví dụ như lịch sử hình thành máy Enigma bao gồm nhiều đĩa mã hoá nên tăng độ phức tạp cho chìa khoá mã hoá, sử dụng ngôn ngữ hiếm để mã hoá (ví dụ như tiếng Navajo, tới mức Mỹ đã lấy ngày 14 tháng 8 là ngày Quốc gia những người nói mật mã Navajo: mật mã của họ là một trong số ít những mật mã chưa bao giờ bị phá vỡ trong lịch sử). Mỗi loại mật mã được giới thiệu đều rất đầy đủ chi tiết từ quy tắc mã khoá, quy tắc giải mã, bối cảnh lịch sử và những người có công lớn, cảm giác như được học lại lịch sử một lần nữa vậy. Ví dụ như chi tiết trong Thế chiến I, quân Đồng minh cần giải mã để xác định vị trí chính xác của quân Đức trong phạm vi cách Paris chỉ còn 100km, và cuối cùng họ đã thành công trong việc giải mã và đẩy lui quân Đức. Trong mọi tiến trình lớn của lịch sử quân sự, chúng ta đều có thể thấy ở đâu đó bóng dáng vai trò to lớn của mật mã, hoặc chăng nếu không thấy thì những nhà tạo mã và giải mã vẫn còn đang hoạt động trong bóng tối mà những người thường như chúng ta không thể thấy và không tưởng tượng ra nổi sự tồn tại của họ mà thôi.</p>
<p>Tiếp tới là <strong>hai thuật toán phổ biến trong việc mã hoá</strong>: đối xứng và bất đối xứng. Ban đầu các cách mã hoá đều dựa trên thuật toán khoá đối xứng (symmetric key encryption), nghĩa là khoá dùng cho việc mã hoá và việc giải mã có liên quan trực tiếp với nhau, vậy nên khi truyền thông tin đi thì ngoài việc phải bí mật giao thông tin, hai bên liên lạc còn phải bí mật giao mã cho đối phương, sẽ càng tăng tỉ lệ bị địch xen vào quá trình này và tóm được cách giải mã. Ngày nay thuật toán kiểu này được thấy phổ biến ở AES, ưu điểm là tốc độ xử lý nhanh. Sau này phát triển thêm mã bất đối xứng (mã khoá công khai - public key encryption), mà ở đó sử dụng chìa khoá để mã khoá và chìa khoá để giải mã khác hẳn nhau. Người nhận sẽ tạo ra một cặp bao gồm khoá để mã hoá và khoá giải mã, sau đó gửi khoá để mã hoá cho người cần gửi thông tin, người cần gửi thông tin sẽ sử dụng khoá này để mã hoá văn bản và gửi đi. Phổ biến nhất hay dùng bây giờ là RSA, nhưng nhược điểm là tốc độ xử lý rất lâu, vì để tạo ra được cái cặp khoá bất đối xứng khó đoán thì cần phức tạp hơn một khoá đối xứng ở trên rất nhiều. với một máy tính lượng tử, hai vấn đề có thể được tổ hợp lại thành một chồng chất của hai trạng thái và nhập đồng thời vào máy tính - tự máy tính sẽ đưa vào một chồng chất của hai trạng thái, mỗi trạng thái cho một vấn đề.</p>
<p>Như đã nói, cuốn này viết về cuộc chiến dai dẳng không khoan nhượng giữa người mã hoá và người giải mã, nên từ đó mình cũng học được rất nhiều về cách giải mã. Các <strong>lỗi để một mật mã có thể dễ dàng bị bẻ</strong> bao gồm có như: lặp lại mã khoá thư, các bức thư viết theo khuôn mẫu, bản chất của ngôn ngữ có một số từ lặp lại, hay là mỗi người đưa tin đều có thói quen nhất định, hoặc tốc độ đường truyền có thể giúp xác định được khoảng cách gửi đi v.v&hellip; Ví dụ mình nghĩ ra ngay là trong Sherlock Holmes vụ hình nhân nhảy múa khi Sherlock giải mã cũng dựa trên một lỗi phổ biến là trong tiếng Anh chữ E được sử dụng nhiều nhất, nên biểu tượng nào mà lặp đi lặp lại nhiều lần thì nhiều khả năng là chữ E, sau đó lần ngược lại thì rất khớp. Đương nhiên trong tiểu thuyết chỉ là một loại mật mã đơn giản, trong đời thực thì quá trình mã hoá đã phức tạp hơn rất nhiều rồi, và đương nhiên quá trình giải mã không phải nói cũng tưởng tượng được, trong sách có miêu tả có khi cả mấy tháng trời chỉ ngồi dò giữa những bảng chữ lộn xộn để tìm ra quy luật, đúng một công trình quá sức đồ sộ.</p>
<p>Ngoài ra còn có rất nhiều thông tin khác, ví dụ như cách mà Samuel Morse chế tạo đường dây rồi tăng cường tín hiệu đó mạnh hơn nhờ vào máy điện từ, và rồi phát minh ra một thứ mà hàng hải vẫn sử dụng cho tới ngày nay: Mã Morse, hoặc sự phát hiện ra tầng điện ly đóng vai trò phản xạ các sóng vô tuyến điện từ liên tục đến bất kỳ đâu trên thế giới, đóng góp cho việc truyền tin được xa hơn, v.v&hellip;</p>
<p>Cuốn sách này cũng không quá dài, nhưng kể khá chi tiết và điểm mình thích nhất là nói về mật mã nhưng không chỉ nói suông miêu tả mật mã đó là gì, mà còn có rất chi tiết cách hình thành mật mã đó, các quy tắc, và thậm chí có những bài tập nhỏ để người đọc có thể thử động não để đi cùng với hành trình phát triển của mật mã, tới cuối còn có cả bản mật mã mà chưa ai giải được cho người nào có hứng thú. Bản thân mình khá thích mật mã, cuốn này lại viết chi tiết và gắn kết mật mã với lịch sử, khi đọc có rất nhiều giây phút ngạc nhiên đi từ bất ngờ này tới bất ngờ khác, hoá ra những chuyện này lại liên kết với nhau như vậy chẳng hạn, nên mình đánh giá cuốn này rất cao. Đọc rất vào đầu nên bây giờ vẫn còn nhớ kha khá, chắc lâu lâu mới đọc lại.</p>
<p>Đánh giá chung</p>
<p>Đánh giá: ★★★★★ (5/5)</p>]]></content:encoded></item></channel></rss>