“Kẻ tầm xương” là tác phẩm đầu tiên trong chuỗi các tác phẩm trinh thám với nhân vật thám tử Lincoln Rhyme, với bối cảnh là thành phố New York vào năm 1999. Truyện này đã được dựng thành phim do Denzel Washington và Angelina Jolie thủ vai, phát hành năm 1999. Mình đọc qua review thì thấy fan truyện thì khen phim và fan phim thì khen truyện (như bất kì bản chuyển thể nào khác, vẫn luôn có 2 luồng ý kiến trái chiều). Bản thân tác giả Jeffery Deaver thì trả lời, phim và truyện cần được đánh giá bởi các yếu tố khác nhau, nên đừng nên so sánh khiên cưỡng (#nếu là mình nói câu này chắc tức là không thích bản chuyển thể rồi ._.).

Nhân vật chính, Rhyme Lincoln là một nhà tội phạm học, đã từng là trưởng phòng điều tra hiện trường của Sở cảnh sát thành phố New York. Điều hấp dẫn nhất của các tác phẩm của Jeffery Deaver, đặc biệt thể hiện qua cách điều tra của Rhyme Lincoln, chính là tất cả đều dựa trên suy luận từ những chứng cứ có mặt tại hiện trường, có thể là bụi hoặc mẩu lá cây hoặc chỉ là các vết sơn nhỏ, có thể phải ngửi, nếm, và thường là soi qua kính hiển vi và nhận biết các nhất bằng rất nhiều công nghệ tân tiến. Trớ trêu thay, một người đã từng đi khắp các ngõ ngách của New York để lập đủ loại từ điển về các loại đất, các thông tin khác nhau để bất kì khi nào tra cứu cũng có thể nhận biết được những điều riêng của từng vùng thì nay lại bị khoá chân, theo đúng nghĩa đen, hay nói đúng hơn là khoá-cả-4-chi, chỉ có thể cử động phần đầu và cổ, cử động nhẹ ở vai và ngón giữa bàn tay trái. Hiện tại Lincoln chỉ có thể nhắm mắt lại và dạo chơi vòng quanh New York thông qua trí nhớ và trí tưởng tượng siêu việt của bản thân, nhưng tất cả những gì anh ghi nhớ chỉ là hình ảnh của quá khứ, và những điều hiện tại thay đổi hay không tính được đã làm khó anh rất nhiều khi không thể trực tiếp đến hiện trường. Ở phần đầu của loạt truyện, Lincoln đang đàm phán với bác sĩ Berger để giúp mình “được” chết, cũng là một sự giải thoát với anh khi không thể tiếp tục với nguy cơ có thể sống thực vật bất kì lúc nào, và một khi anh đã vào trạng thái thực vật thì không thể chết, mà cũng không thể tự quyết định quyền được chết nữa.

Amelia Sachs là một nhân viên cảnh sát xuất hiện với vai trò giúp Lincoln có cảm giác thật hơn về hiện trường, không chỉ miêu tả lại về mùi, âm thanh, hình ảnh, khám nghiệm hiện trường mà đôi khi cô còn đưa mình vào cùng suy nghĩ với hung thủ để nhìn hiện trường từ một góc nhìn khác. Quyển 1 mở ra khi Amelia chuẩn bị rời khỏi bộ phận và đây là buổi làm việc cuối cùng của cô. Chính lúc này, cô phát hiện hiện trường của một vụ án đặc biệt, mà trong khoảng thời gian rất ngắn cô phải tìm cách tối ưu nhất để chặn các ngả đường hung thủ có khả năng trốn thoát. Lincoln đã chọn cô làm trợ thủ vì quyết định táo bạo và dứt khoát của Amelia ở thời điểm đó. Đọc như kiểu xem hai luồng dữ liệu: input thô từ Amelia → xử lý và suy luận từ Lincoln.

Hung thủ, “kẻ tầm xương” không giết người theo cách “đơn giản”. Hắn biến tội ác thành một trò chơi man rợ: mỗi hiện trường vừa là án mạng, vừa để lại những manh mối kỳ quái dẫn đến nạn nhân tiếp theo. Vấn đề là, những manh mối này khó đến mức… nếu ngoài đời thật chắc cảnh sát chẳng bao giờ hiểu nổi. Mình không viết thêm về nội dung nữa sợ spoil.

The Bone Collector cũng giống như nhiều truyện trinh thám khác: càng đọc càng thấy vô lý, nhưng lại càng cuốn. Một cuốn truyện đáng lẽ phải khiến mình “dùng não” để suy luận, nhưng nếu thực sự dùng não thì sẽ thấy nhiều chỗ… khá ngu =))) Thế mà vẫn lôi được mình đọc liền mạch, chỉ vì sự tỉ mỉ đến mức ám ảnh trong từng mẩu chứng cứ – một hạt bụi, một vết sơn, một cọng rơm đều có thể biến thành manh mối.

Cách viết của Jeffery Deaver cũng rất “đã”, mạch nhanh, từ vựng chọn lọc, kiểu tác giả mà lâu lâu lại muốn nhặt một quyển lên để đọc ngấu nghiến trong hai ngày cuối tuần. Kẻ tầm xương vừa là quyển mở màn series Lincoln Rhyme, vừa là quyển nổi tiếng nhất, nên nếu muốn bắt đầu với Deaver thì đây chính là lựa chọn hợp lý.

Mình đọc trinh thám cũng khá lâu rồi, từ hồi còn chưa có hình dung như thế nào thì được gọi là trinh thám (mà bây giờ cũng vẫn thấy mơ hồ) nên chắc những cuốn hot hot trên thị trường thì đều đã đọc qua, để làm một post giới thiệu tổng quan về những bộ và tác giả nổi bật, hi vọng những ai chưa từng đặt chân vào mảng này có thể có cái nhìn hơi hơi rõ về thể loại này, nếu có ai đó chọn được vài cuốn để đọc thử và cuồng theo thì mình sẽ thấy rất vui ^^. Bài viết theo thứ tự gợi nhớ và hứng thú của người viết, có thể dừng ngang chừng khi người viết cảm thấy lười, sẽ cập nhật thêm khi nào gặp được cuốn truyện hay.

Lôi Mễ và loạt truyện Tâm lý tội phạm

Tác giả Lôi Mễ bản thân cũng là cảnh sát, còn là giảng viên của một trường cảnh sát ở Trung Quốc nên các tác phẩm mang đặc trưng là tình tiết xác thực và chặt chẽ, mấy tập đầu thì viết đặc tả hơi ít, thiên về kể chuyện nhiều hơn, nhưng càng về sau thì khung cảnh và khắc hoạ nhân vật càng rõ nét. Loạt truyện theo dấu nhân vật chính là Phương Mộc, từ khi anh còn là một cậu sinh viên trầm tính như bao sinh viên khác, nhưng bị vướng vào một loạt các án mạng không rõ liên kết. Phương Mộc có khả năng nắm bắt tâm lý tội phạm rất chuẩn xác, và mỗi cuốn truyện đặt ở một giai đoạn khác nhau trong cuộc đời Phương Mộc, với những bài toán tìm hung thủ và làm thế nào để lôi hung thủ ra ánh sáng rất khác nhau, cụ thể thì chắc là đặt tạm cục gạch ở đây khi nào mình có hứng sẽ viết kỹ hơn.

Loạt truyện này nổi tiếng tới mức mình còn đắn đo không biết có cần giới thiệu không (lol), bản thân mình thì đây cũng là cuốn trinh thám TQ đầu tiên mà mình đọc, cách đây chắc cũng cỡ gần chục năm chăng (!?), và là một bộ mà có rất nhiều chi tiết mình thích, kể cả mạch truyện, chắc chắn sẽ là tượng đài khó phá bỏ về trinh thám Trung Quốc trong lòng mình. Mình cũng hay có thói quen đọc đi đọc lại những bộ yêu thích, riêng bộ truyện của Lôi Mễ này chắc một năm cũng phải đọc lại vài lần (không hiểu tại sao?), lúc nào rảnh 15-20p đi tàu mà đọc sách nonfiction mệt quá cũng giở vài trang ra đọc để giải trí. Đánh giá 10 sao :)).

Chu Hạo Huy và tiểu thuyết dài kỳ Bản thông báo tử vong

Tác giả Chu Hạo Huy là một chàng trai nói theo từ của Nhật là 理系 điển hình (理系 tạm dịch là người theo học những ngành liên quan đến khoa học, không rõ tiếng Việt nên gọi là gì?), tốt nghiệp thạc sĩ ngành Khoa học công nghệ trường Đại học Thanh Hoa (1 trong 3 trường top ở Trung Quốc). Như tiêu đề, thì tiểu thuyết bắt đầu bởi “Bản thông báo tử vong” được gửi tới người bất kỳ báo trước cái chết của họ, và đối tượng này sẽ được bình chọn dựa trên phiếu ở một diễn đàn mạng. Toàn bộ tiểu thuyết là cuộc đấu trí giữa phe cảnh sát và phe sát nhân cuồng vọng dùng tín ngưỡng của bản thân để thách thức pháp luật. Nội dung cụ thể hơn có thể tham khảo ở đây (từ từ rồi sẽ viết).

Cá nhân mình khá thích tác phẩm của những tác gia viết chính về ngành của mình (ví dụ pháp y Tần Minh hay Lôi Mễ) hoặc những người học 理系 (Higashino Keigo, Rampo) thì truyện sẽ vô cùng logic chặt chẽ và đan xen lý thuyết khoa học. Tác phẩm của Chu Hạo Huy cũng vậy, có một vài tình tiết rất hấp dẫn dựa trên khoa học, đọc cuốn này còn đau đớn ở chỗ là có 5 tập chính thì mình đọc được 4 tập ở Việt Nam xong tập 5 nhờ mãi không ai mang qua Nhật giúp cho được, dừng đúng đoạn hay giờ nghĩ lại vẫn còn cay TT____TT, 3 4 tháng trời vã truyện.

Tri Thù với loạt truyện Mười tội ác

Nhìn khối lượng vụ án và tình tiết chi tiết khổng lồ trong Mười tội ác thì ai cũng nghĩ Tri Thù phải là người trong ngành, nhưng bản thân Tri Thù trong khi trả lời phỏng vấn có nói mình không phải, chỉ là tập hợp tư liệu và có cơ duyên được ở trong phòng hồ sơ của cảnh sát một tháng mà thôi. Loạt truyện này khá rời rạc, kể từng vụ án chi tiết riêng và đặc biệt nhấn mạnh vào tâm lý cũng như động cơ của tội phạm, ngoài ra thì còn đặc sắc (và hot lên) là do có rất nhiều phép ẩn dụ tinh tế được Tri Thù lồng vào trong từng câu chuyện.

Loạt này mình đọc không thấy hứng thú lắm, nó giống kiểu tập hợp một loạt các bài báo và được diễn lại theo cách đọc dễ hiểu hơn thôi, hơn nữa chính tác giả cũng nói là dựa trên phần lớn sự thật, mà sự thật thì không phải lúc nào cũng đã hoàn toàn được tìm thấy, nên nó sẽ có những điểm thiếu logic do vẫn còn đang hổng thiếu dữ liệu. Mình nhớ không nhầm thì đọc được tới hết quyển 2 và cũng không thật sự thấy hay lắm nên dừng lại, khi nào rảnh thật rảnh và hết truyện đọc chắc sẽ lộn lại đọc xem có thay đổi ý kiến không. Với những bạn thích các mẩu truyện ngắn và chi tiết thì có lẽ đây vẫn là một lựa chọn hay.

Châu Văn Văn và Trâm

Bộ này mình đọc xong cũng khá là thích, gần đây còn có tin sắp được chuyển thể thành truyền hình, chắc chuyển thể xong thì bộ này cũng sẽ hot nhẹ lại một thời gian, vì thực sự nội dung khá hút. Bài giới thiệu về bộ này vẫn còn nằm trong bản nháp chắc cũng cả năm rồi, thôi thì từ từ… từ từ… sẽ viết nốt rồi sẽ cập nhật…

Quỷ Cổ Nữ và loạt truyện Kỳ án ánh trăng, Đau thương đến chết, v.v…

Quỷ Cổ Nữ là bút danh chung cho hai vợ chồng tác giả người Trung Quốc đang sống ở California, Mỹ. Loạt truyện này xếp vào trinh thám cũng có vẻ không chính xác lắm, vì thiên về kinh dị hơn, nhưng do cũng thuộc các tiểu thuyết gia Trung Quốc nên thôi giới thiệu luôn ở đây.

Bản thân mình thì bình thường sợ ma nên không bao giờ dám đọc truyện kinh dị, và đọc cuốn này là do hồi đó nó xếp trên giá sách trinh thám, rồi bị bạn bè cùng lớp cấp 2 dụ là đọc đi đọc đi hay lắm không sợ đâu (đọc xong mới biết bị lừa). Tất cả mấy quyển này thường nửa đầu tới 3/4 đầu tiên rất hấp dẫn, hàm lượng khoa học (và nghe có vẻ có lý) rất cao, nhưng tới cuối cùng (spoil) là nút thắt không biết gỡ thế nào nên tác giả cho xuất hiện vài em ma, rồi huyền bí linh dị thế là xong truyện nên nhiều lúc hơi hẫng TT_TT. Chắc cũng na ná cuốn “Người tìm xác” mình đang đọc, vài vụ đầu thì thiên về phá án, lần theo mối dây một cách logic hơn, về sau càng viết càng hăng, cái gì không xử lý được ta liền cho vài sự huyền bí vô… đọc thì vẫn hay nhưng mà TT__TT…

Tử Kim Trần và các tiểu thuyết tội phạm trí tuệ cao

Truyện của Tử Kim Trần thì rất hay lồng ghép các tệ nạn xã hội, phê phán tham nhũng và đặc biệt chỉ trích tầng lớp lãnh đạo, tầng lớp trên của xã hội. Có điểm mình thấy rất khác, là nhiều khi thám tử nhân vật chính nghĩa nhất truyện cũng phải cúi đầu chịu thua trước quan chức, cảm thấy nó thật tới mức đau lòng, chi tiết và tình tiết cũng rất đời thường nên đọc cũng có cảm giác như đang đọc chuyên mục đời thực việc thực trên báo an ninh vậy (dù mình chưa đọc báo an ninh bao giờ…).

Tác phẩm nổi bật có cuốn “Đứa trẻ hư” và “Tội lỗi không chứng cứ” đọc khá hay, mấy cuốn còn lại “Đêm trường tăm tối”, “Mưu sát”, “Sự trả thù hoàn hảo” thì hơi nặng về phê phán quá, đọc cũng hay nhưng nhiều khi cảm thấy hơi Chí Phèo theo kiểu chính quyền luôn sai còn ta luôn đúng, nhưng đây có vẻ cũng là đặc trưng của Tử Kim Trần rồi, nếu tạm bỏ qua được thái độ của tác giả mà đọc yếu tố trinh thám thì cũng tạm tạm. Nếu chỉ đọc một cuốn thì rất rất khuyên nên đọc thử “Đứa trẻ hư”, bút pháp rất lạ :D.

Tần Minh và loạt truyện Pháp y Tần Minh

Một bộ tiểu thuyết trinh thám Trung Quốc do chính bác sĩ pháp y Tần Minh, đang hành nghề với rất nhiều năm kinh nghiệm, sáng tác dựa trên chất liệu thực tế, mà ở đó ngoài những kiến thức rất khoa học về pháp y người ta còn có thể nghe được rất nhiều câu chuyện đời chân thực tới tàn nhẫn.

Đây là truyện duy nhất mình đam mê quá tới mức phải mò cả bản gốc tiếng Trung để đọc. Bản tiếng Việt cũng vừa dịch đuổi kịp, mình lại đọc lại lần nữa tập mới nhất là “Vách núi tử thần”, mở đầu cho một bộ mới của Pháp y Tần Minh, thiên về văn học hơn nữa thông qua việc trau chuốt từ ngữ và xây dựng nội dung cũng như thông điệp xuyên suốt. Cuốn này đọc rất đã vì viết chắc tay hơn hẳn rồi, nhưng nội dung khá sâu sắc nên đọc cũng hơi buồn, đọc xong cảm giác vừa đọc xong một cuốn Higashino Keigo vậy, hay nhưng nặng nề y như nhau…

Cụ thể hơn mình đã giới thiệu ở đây.

(còn tiếp…)
Còn khá nhiều tác giả khác mình chưa nhớ ra/chưa tiện tổng hợp, sẽ cập nhật dần dần :D, đợi bơi xong 2000 chap người tìm xác đã…

Thông tin chính

Tên tác phẩm: Cái ghế trống (The Empty Chair)

Tên tác giả: Jeffery Deaver

Lincoln Rhyme #3

Cốt truyện và vài suy nghĩ

Truyện nhắc rất nhiều lần “trong các vụ bắt cóc thông thường, chỉ sau 24 giờ là kẻ bắt cóc sẽ mất kiên nhẫn với con tin, và khả năng tử vong là rất cao”. Vậy nên, trong vòng 24 giờ đợi phẫu thuật, để giết thời gian (như Rhyme và Sachs đã nói), cặp đôi này lại tiếp tục phối hợp để tìm ra Insect Boy (Thằng Bọ) – kẻ bắt cóc hai cô gái và giết hại một cảnh sát bằng ong bắp cày.

Rhyme đã quá tuyệt vọng với tình trạng của bản thân khi gần như không thể cử động được và đương nhiên, không thể sinh hoạt bình thường nếu thiếu đi sự trợ giúp từ Thom. Sau 14 tháng chờ đợi, cuối cùng anh cũng được xếp lịch mổ để cải thiện tình hình ở Trung tâm y tế của Đại học North Carolina. Sachs không ủng hộ cho lần mổ này, bởi cô nghĩ khả năng mổ thành công không cao trong khi khả năng thất bại trở thành người thực vật hoặc chết thì cao hơn rất nhiều, hơn nữa cho dù ca mổ có thành công, Rhyme sẽ lại đi lại được, trở thành một Rhyme mà cô không biết, và liệu có thể không còn cần cô nữa hay không. Phần này đọc cảm giác hơi bị OCC (sai tính cách nhân vật) một chút, Rhyme không còn là Rhyme mà Sachs cũng có vài lựa chọn không hề phù hợp với tính cách của nhân vật (bản thân Rhyme cũng nhận định khi Sachs quyết định như vậy, nhưng cho dù là quyết định bồng bột khác thường, mình không cho là Sachs có thể đưa ra những quyết định như ở nửa sau của truyện).

Kẻ bắt cóc mà Rhyme và Sachs đuổi theo được biết đến là Thằng Bọ, một kẻ bất hảo có quá khứ sống cô độc vì gia đình đều qua đời trong một tai nạn, bị ảnh hưởng thần kinh và bị bạn bè tẩy chay bắt nạt. Người duy nhất mang lại ánh sáng, bảo vệ cho Thằng Bọ dù chỉ một lần là Mary-Beth, nên từ đó hắn theo dõi cô mọi nơi. Thằng Bọ sở dĩ được gọi như vậy vì nó rất thích các loại côn trùng, tìm hiểu và nuôi đủ loại. Cũng nhờ những kiến thức về côn trùng mà Rhyme “đọc vị” được những tính toán của Thằng Bọ trong quãng đường trốn chạy.

Vấn đề nảy ra khi phương pháp điều tra hiện trường một cách vô cùng tỉ mẩn của Rhyme khó có thể thực hiện được khi cảnh sát ở đây không tôn trọng nguyên tắc bảo vệ hiện trường (hút thuốc lá, để lại vết giày tứ tung, khám nghiệm không theo quy trình, gió từ cánh máy bay trực thăng thổi nát hiện trường, rồi thì trao giải thưởng nên người dân đổ xô đến tìm kiếm,…). Sau đó là các đối tượng muốn tung thông tin phản điều tra, và sự hợp tác với một cộng sự hoàn toàn mới trong điều kiện trang thiết bị không đầy đủ như ở nhà (phải đặt mẫu xét nghiệm trên tờ hoạ báo quảng cáo haha).

Nửa đầu của truyện có mạch phát triển khá ổn định, đến nửa sau mạch bị đẩy hơi nhanh, và cái kết đến quá nhanh và bất ngờ làm người đọc (mình) có cảm giác hơi hẫng (cộng khó tin). Riêng tập này, mình có cảm giác là được viết từng kỳ chứ không phải thành một quyển hoàn chỉnh, vì cao trào cứ đẩy nối tiếp cao trào, rồi người chết lại nối tiếp người chết, nút thắt này chưa gỡ nút thắt khác lại mở ra chồng chéo lên nhau, suy luận cũng hời hợt.

Chi tiết chính nhất của truyện cũng được đặt làm tên truyện, “chiếc ghế trống” (một phương pháp điều tra tâm lí tội phạm, yêu cầu đối tượng nói chuyện với chiếc ghế khi tưởng tượng đó là một người đặc biệt với đối tượng), cũng không hẳn là bước ngoặt thay đổi tình huống truyện, nên mình không rõ tại sao tác giả lại đặt tên như vậy nữa. Hai tập trước đều là đặt theo tên của thủ phạm, tập này muốn “giấu” hay sao? Nếu theo tư duy tương tự, có lẽ mình sẽ nhớ nội dung của tập này hơn nếu đặt tên là “tổ ong bắp cày” (chi tiết có nhắc tới xuyên suốt, và khẳng định lại ở phần cuối truyện).

Tuy các vụ án không liên quan đến nhau, nhưng quan hệ nhân vật và sự phát triển trong mối quan hệ của hai nhân vật chính thể hiện rõ sự thay đổi theo từng tập nên càng đọc càng cảm thấy nên đọc đúng theo thứ tự nếu muốn hiểu rõ mạch truyện. Tập này tác giả có vẻ chú trọng vào mối quan hệ của Rhyme và Sachs, tỉ như chuyện Sachs đã tích cực tìm đọc sách của Rhyme để có thể chủ động hơn trong việc điều tra hiện trường, hay như ở giữa truyện có một cuộc đấu trí đấu mưu giữa hai người, và những suy nghĩ của Sachs về ca mổ, về “chiếc ghế trống” xuyên suốt truyện.

Tuy nhiên so với hai quyển trước thì kết thúc của vụ này hơi bị cổ tích một chút, nên tạo cảm giác hẫng, đọc xong một thời gian rồi mà vẫn không thể tin được có một cái kết hoàn mĩ (đầy tính sắp đặt khiên cưỡng) như vậy. Tổng kết thì đây là một quyển đáng đọc để hiểu thêm về hai nhân vật, cũng như rất hấp dẫn với các phần dẫn dắt người đọc qua việc Thằng Bọ đặt bẫy dựa theo tập quán sống của côn trùng; ngoài ra thì giống các tác phẩm khác, việc Rhyme ghi chép lại các gợi ý trên bảng và giải thích mạch suy nghĩ cũng biến việc đọc vụ án (hơi dở hơi này) hấp dẫn lên rất nhiều.

Đánh giá tổng thể: 7.0/10.0⭐️.