Chuẩn bị

Với mình thì tài liệu như dưới đây:

N3: Minna no Nihongo 2 cuốn (+ Soumatome nếu muốn)

N2: Shin-Kanzen + Soumatome

N1: Shin-Kanzen + báo chí/truyện

Với phần từ vựng, mình gần như học vẹt theo kiểu cày cuốc, tìm một cuốn nào đó xong học từ A> cuối. Cách học này cũng rơi rụng nhiều nhưng sẽ giúp mình làm quen được với rất nhiều từ, học 3000 từ học gạo mà có rơi rụng cũng phải được 1000 từ nắm chắc và 2000 từ biết sơ sơ hoặc ít nhất là nhìn mặt chữ không thấy sợ rồi. Quan trọng nhất là phải lặp lại đều đặn, nhìn từ trong câu trong văn cảnh và tập đoán nữa.

Ngữ pháp thì nếu đã học xong sách cơ bản ở trên, thì gần như đã gặp hầu hết các điểm ngữ pháp chính. Lúc này nhiệm vụ chính không còn là “học mới” mà là “làm bài và luyện đề”, tập tốc độ. Ngữ pháp mình thi cũng lởm khởm nên không dám chia sẻ nhiều, nhưng mình không học gì mà chỉ làm đề cũng qua nên nếu chăm chỉ làm đề hơn thì chắc chắn điểm sẽ cao hơn.

Chỉ cần vững ngữ pháp và từ vựng thì việc đọc hiểu và nghe đến rất tự nhiên, không cần phải ôn luyện nhiều. Thực tế mình cũng không làm sách đọc hiểu nghe mấy, đa phần toàn là kiến thức từ thực tế (đọc sách báo truyện Nhật, xem chương trình tivi và phim Nhật, v.v…)

Trước ngày thi 1 tuần

Kiểm tra trên trang: http://www.tanos.co.uk/jlpt/

Thứ tự kiểm tra: chắc tất cả ngữ pháp, xem danh sách tính từ, động từ rồi tới danh từ, ngó qua danh sách kanji cuối cùng. Phần xem lại ngữ pháp này rất quan trọng, hồi thi N1 mình làm biếng không học gì cũng không kiểm tra lại kiến thức mà vác đầu rỗng đi thi nên lụi 10 câu ngữ pháp rớt cả 10 câu may sao vẫn đủ điểm đỗ…

Ngay trước ngày thi

Ngày này thì không nên học thêm từ mới hay ngữ pháp gì vì rất dễ có khả năng làm lẫn lộn, giống như khi ăn no rồi mà vẫn cố nhét thêm vậy, khả năng bị trào ngược rất cao… Ngày này thì mình thường nghe rất nhiều tiếng Nhật, đặc biệt là các chương trình truyền hình tạp kỹ thay vì phim (hoặc phim về luật hoặc kinh tế với tốc độ nói nhanh, tỉ dụ như Hanzawa Naoki). Mình nhớ có chương trình Music Day của Nhật lúc nào cũng vào hè, vào đúng tuần trước khi thi JLPT nên mình xem 2 năm liền, sau đó cứ mỗi năm chương trình này phát sóng là lại có cảm giác ơ hình như mình sắp phải đi thi ._. Xem những chương trình này một là thư giãn, hai là quen với tốc độ nói bình thường của người Nhật. Nếu chỉ nghe đề luyện thi thì tới lúc đi thi sẽ bị khớp, dẫn tới cảm giác đề nói nhanh hơn bình thường (rất nhiều bạn mình đi thi đều kêu là phần nghe nói nhanh và khó quá, có chị mình biết lần nào thi cũng gần tối đa phần Đọc mà liệt phần nghe…). Bản thân mình đã nghe rất nhiều và quen với tốc độ này rồi, nhưng trước khi thi vẫn phải lên lại dây cót tinh thần bằng 6-8 tiếng nghe tiếng Nhật cường độ cao này. 

Trong khi thi

Mình thi ở trường Đại học Quốc gia, hồi thi N2 thì thi ở Đại học Ngoại ngữ, cả hai môi trường theo mình nói là không được lý tưởng lắm (ít ra vẫn hơn hồi mình thi HSK-link post). Cả 4 lần thi (N4, N3, N2, N1) mình đều thi ở Hà Nội, nên không so sánh với thi ở các điểm khác (TP HCM, Nhật,…) nhưng đều là nghe loa và chất lượng loa cũng không phải quá lý tưởng. Chính vì như vậy nên càng chuẩn bị tốt việc luyện nghe bao nhiêu thì càng cảm thấy bớt bỡ ngỡ. Nhớ nhất về các kỳ thi là câu thử loa “今日はいい天気ですから散歩しましょう (Hôm nay trời đẹp nên đi dạo thôi nào) – trời ơi tui đang phải vò đầu ngồi thi mà nó rủ đi chơi, lại còn rủ mấy lần liền…

Phần từ vựng moji-goi. 

Hồi thi N4 N3 mình có một cái mẹo là chữ nào mình biết thì đấy là đáp án, vì với N3 N4 chỉ kiểm tra lượng chữ Hán rất ít, nên khớp những chữ mình học với đi thi là ổn. (ví dụ) Tới N2 N1 thì phần này phải chú ý đến các từ đọc bất quy tắc, chú ý đến nghĩa của câu nữa vì thỉnh thoảng có từ 1-2 câu lừa. 

Các dạng bài

• 漢字読み (Cách đọc Kanji): dễ bị đánh lừa ở các chữ đọc on/kun hoặc các từ ghép.
• 表記 (Chính tả/biểu ký): chỉ có từ N2 trở xuống.
• 語形成 (Tạo từ): xuất hiện ở N2, hỏi về cách kết hợp hậu tố/tiền tố.
• 文脈規定 (Nghĩa trong văn cảnh): chọn nghĩa phù hợp nhất.
• 言い換え類義 (Từ đồng nghĩa / paraphrase): dễ mất điểm nếu không quen đọc nhiều.
• 用法 (Cách dùng): thường chỉ từ N4 trở lên, chọn từ phù hợp nhất cho câu.

Phần ngữ pháp bunpou

• 文の文法１（文法形式の判断）: chọn hình thức ngữ pháp đúng. Đây thường là dạng “học thuộc” + nhận diện.
• 文の文法２（文の組み立て）: sắp xếp câu. Loại này khá dễ nếu quen với trật tự ngữ pháp.
• 文章の文法: ngữ pháp trong đoạn văn dài. Khó hơn, vì phải hiểu nội dung mới chọn đúng.

Phần đọc dokkai

• 内容理解（短文）: hiểu nội dung trong đoạn ngắn.
• 内容理解（中文）: đoạn trung bình.
• 内容理解（長文）: đoạn dài, chỉ xuất hiện ở N1, N3.
• 統合理解: hiểu tổng hợp nhiều đoạn, chỉ có ở N1, N2.
• 主張理解（長文）: đọc và hiểu luận điểm, cũng chỉ có N1, N2.
• 情報検索: đọc để tìm thông tin (kiểu bảng, quảng cáo, hướng dẫn).

Phần nghe choukai

• 課題理解: hiểu ý chính.
• ポイント理解: nghe chi tiết.
• 概要理解: nghe ý chính (không có ở N4, N5).
• 発話表現: nghe cách diễn đạt phù hợp (không có ở N1, N2).
• 即時応答: nghe xong trả lời ngay.
• 統合理解: tổng hợp thông tin, chỉ có ở N1, N2.

Kinh nghiệm xương máu là phải nghe hết các thông tin không được sót. Hồi mình thi N1 nhớ mãi cay đắng là có một phần, câu hỏi biết trước là người đàn ông sẽ làm gì, thế là nghe chiến lược chỉ nghe người đàn ông nói mà bỏ qua không thèm ghi chú gì về hai giọng nữ nói cả, kết quả là sau khi ba người tranh cãi chán chê mê mỏi thì anh giai kia kết luận “そうしましょう (mình quyết vậy đi)” ——— trời ơi sao không có chính kiến gì cả vậy!!! TT.TT. Câu đó mình chọn bừa, và sai…

Sau khi làm xong bài thì dành 5 phút cuối giờ để ghi lại đáp án. Chú ý là vào phòng thi không được mang giấy nháp, nên mình thường ghi đáp án vào mặt sau của phiếu dự thi (tờ họ phát sẽ được cầm về) hoặc phần rìa của phiếu trả lời (phần xé rời ra không sử dụng đến). Phần này chỉ khuyên dùng cho những ai thừa thời gian và muốn so kết quả trên mạng sớm hơn, vì thường thì 2 tháng sau ngày thi mới có thể tra điểm trên mạng, và sau đó 1 tháng nữa mới được nhận bằng. 

Sau khi thi xong

Tra câu trả lời trên mấy trang Trung Quốc ví dụ như trang Hujiang, gần như sẽ có kết quả trong ngày luôn. Đây là mấy thầy cô giáo ở bên đó đi thi thật rồi tuồn tài liệu ra kiểu gì đó mà mình không biết, nhưng có rất sớm, và rất đầy đủ. Điểm số ở đây chỉ mang tính chất tham khảo vì không rõ chính xác được trọng số của từng câu hỏi trong đề, tuy nhiên theo kinh nghiệm của mình thì thường điểm thi thật sẽ cao hơn điểm chấm trên mấy trang này đó.  

Kết quả thi sẽ được đăng ở trang kết quả online khoảng 2 tháng sau khi thi. Chú ý ghi chép lại mật khẩu 8 chữ số lúc đăng ký phiếu dự thi và mã số báo danh dự thi (mã số dự thi sẽ có cấu trúc xxx, x số đầu giống nhau là năm thi-nước…, 5 số cuối khác nhau, mấy năm gần đây thì có thể tra mã này trên mạng). Nhắc nhỏ là những ai thi tháng 12 thì hãy chuẩn bị tinh thần là điểm thi sẽ biết vào dịp Tết, và nếu may mắn (không biết là xui hay hay là hên) thì điểm thi sẽ được công bố đúng hôm mùng 1 như mình hồi thi N2…

Chúc mọi người may mắn và thành công với kỳ thi JLPT!